Ankara’nın Ulus semtinde yürütülen ‘Antik Roma Tiyatrosu ve Arkeopark (Arkeoloji Parkı)’ projesi kapsamındaki restorasyon ve kazı çalışmalarında, Osmanlı hamamı ve tabakhane gün yüzüne çıkarıldı.
Osmanlı’nın ilk hamam örnekleriyle benzer özellikler taşıyan yapı, proje ile birlikte kentin kültür hayatına kazandırılacak.
Ankara Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Tabiat Varlıkları Daire Başkanlığı’nın, Antik Roma Tiyatrosu ve Arkeopark Alanı’ndaki kazı çalışmaları, 2022 yılında başladı. Kazıların bu yılki bölümü ise 28 Haziran’dan itibaren 13 işçi ve 2 arkeolog ile yürütülüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan izinle Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilen çalışmalarda, Osmanlı’nın ilk dönemlerine ait hamam bulundu. Hamamın ön tarafında da debbağhane (tabakhane) keşfedildi. Soğukluk, ılıklık, sıcaklık ve hamamın suyunu sağlayan sarnıç bölümleri birbirine simetrik bir şekilde dizilmiş olan yapı, 2026’da tamamlanması planlanan proje kapsamında, Ankara’nın kültür hayatına kazandırılacak.
‘TÜCCARLARA AİT OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUZ’
Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdür Yardımcısı Umut Alagöz, bu yıl yaptıkları çalışmalarda Osmanlı hamamının tüm bölümlerini açığa çıkardıklarını söyleyerek, “Bu alan gerek Roma, gerek Bizans, gerekse Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kentin kalbinin attığı, önemli kamusal yapılarının bulunduğu önemli bir merkez olmuş. Tıpkı Roma dönemindeki gibi Selçuklu ve Osmanlı döneminde de buranın aynı canlılığını koruduğunu, şu an içerisinde bulunduğumuz yapıyla görüyoruz. Selçuklu ve Osmanlı dönemine geldiğimizde, Hatip Çayı’nın hemen kenarında özellikle Osmanlı döneminde önemli iş kolu olan dericiliğin geliştiğini görüyoruz. Bu yapının da dericilere ait olduğunu düşünüyoruz. O dönemde debbağhane hamamı olarak bilinen bir hamam yapısı. Milattan sonra 12’nci yüzyıla geldiğimizde Selçuklu’nun burada teşkilatlandığını, özellikle ahilerle kentte önemli bir sosyal yapı oluşturduğunu görüyoruz. İçerisinde bulunduğumuz hamam yapısının da yine ahilerde önemli bir iş kolu olan dericilikle uğraşan tüccarlara ait olduğunu ve bu dericilere ait debbağhane hamamı olduğunu arkeolojik kazı çalışmalar bize gösteriyor” dedi.
‘TAM PLANIYLA GÖRDÜK’
Hamamda kullanılan mimarinin Roma yapılarına olan benzerliğine dikkat çeken Alagöz, “2024 yılı çalışmaları oldukça verimli geçti. 2022 yılında sondajlarla kısmen açığa çıkardığımız hamam yapısını, 2024 çalışmalarıyla tam planıyla görmüş olduk. Roma’dan Bizans’a, Bizans’tan ise Selçuklu ve Osmanlı’ya süregelen hamam mimarisinin olmazsa olmazı simetrik planlı odaların yerleşmesi, bu hamam yapısında da görülüyor. Soğukluk, ılıklık, sıcaklık ve hamamın suyunu sağlayan sarnıç bölümleri birbirine simetrik bir şekilde dizilmiş vaziyette. Osmanlı dönemine ait çok önemli bir hamam yapısı, Ankara’nın kültür hayatına kazandırılacak. Osmanlı döneminde yaklaşık 18’inci, 19’uncu yüzyıla kadar kullanım gördüğünü düşündüğümüz Roma Tiyatrosu ile birlikte burada yapılacak olan Arkeopark projesine ve Ankara kültür hayatına önemli bir katkı sunacağını, görsel açıdan buraya ziyarete gelen vatandaşın memnun olacağını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
