Önyargılar çocukluktan belirli yaşa gelinceye kadar şekillenen düşünceler bütünüdür. Peki bu önyargılar nasıl oluşur?
Önyargılar insan hayatının önemli bir kısmını kapsayan, belirli düşüncelerin kalıplaştırılmasıyla oluşmuştur. Her insanın farklı önyargıları vardır. Bu önyargılar çocukluktan belirli yaşa gelinceye kadar şekillenen düşünceler bütünüdür. Peki bu önyargılar nasıl oluşur?
Önyargılar insanın kendi benliğini fark ettiği andan itibaren dıştan ve içten etkenlerle beraber düşüncelerin şekillenmesiyle kalıplaşır. Dıştan etkenler; arkadaş çevresi, içine katılamadığı ama izlediği ya da duyduğu yaşanan olaylar vb. içten etkenler; aile içi kurallar, ailesinin kendi hayatında yaşadığı olaylara tepkileri vb. Bu örneklere birçoklarını katabiliriz. Ama asıl önemli sorun düşüncelerin bu davranışlara katılıp orda takılı kalmasıdır. Oysaki bu düşünce kalıpları gelişen zamana göre değişmeli ve şekillenmelidir. Çünkü düşünceler görecelidir. Bana doğru olan ona yanlış, ona doğru olan bana yanlış olabilir.
Ön yargıyı nasıl bırakabiliriz? Başkalarının duyguları ile empati kurabilen insanlar, ön yargılarını daha rahat aşabilirler. Birçok insan için ön yargı ile ilgili kendi deneyimleri empatiyi geliştirebilmektedir. Bir ön yargı mağduru, ön yargılı bir kişinin fikrini değiştirme sorumluluğuna sahip olduğunu ileri sürmesi, mağduru suçlamasıdır. Ön yargıya uğrayan kişiler, öz bakıma ve sağlıklı başa çıkma becerilerine odaklanmalıdır. Ön yargıları yıkmak için uygulanabilecek bazı stratejiler şunlardır:
- Etrafınızda destekleyici ve şefkatli insanlar olmasına özen gösterin. Arkadaşlar ve ailenin deneyimlerinden yararlanmak, önyargı ile başa çıkmayı kolaylaştıracaktır.
- Kültürel kimliğinizin güçlü olmasına özen gösterin. Kültürleri, ırkları veya cinsiyetleri ile güçlü ve pozitif ilişkiler, kişileri ayrımcılık stresinden kurtarır.
- Negatif düşüncelerinizden kurtulmaya çalışın. Çünkü bu düşünceler insanın kendi ile savaşmasına ve önyargıları içselleştirmesine sebep olur.
- İnsanları etiketleyip kategorilere ayırmayın. Duyarlı insanlarla vakit geçirin ve hayatınızın ve duygularınızın denge de olmasına özen gösterin.
Hayatımızın birçok alanında yaşadığımız bu durumu kısaca anlatmaya ve önerilerde bulunmaya çalıştım. Yararınıza olmasını diliyorum. Kendinizi sevin, hayatı sevin.
