Ön çapraz bağ yaralanmalarının özellikle futbol, basketbol ve kayak gibi sportif aktiviteler sırasında sık görüldüğünü belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Azboy, ameliyat sonrası iyileşme sürecinin tedavinin başarısı açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Hastaların kendi dizlerinden alının tendonlarla yeniden oluşturulan ön çapraz bağın, diz henüz yeterince güçlenmeden spora dönülmesi halinde tekrar yırtılabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Azboy, hastaların iyileşme sürecini tamamlamadan spora dönmemesi gerektiğini belirtti.
Ön çapraz bağ ameliyatı geçiren sporcuların mümkün olan en kısa sürede sahalara geri dönmek istediğini belirten Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nden Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Azboy, spora dönüş kararının yalnızca ameliyatın üzerinden geçen zamana göre verilmemesi, kas kuvveti ve dizin fonksiyonel olarak hazır olup olmadığının da mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
‘SPORA ERKEN DÖNMEK YENİDEN YIRTIK RİSKİNİ ARTIRIYOR’
Ön çapraz bağ ameliyatı sonrasında hastaların en sık yaptığı hatalardan birinin aceleyle spora dönmek olduğunu belirten Prof. Dr. Azboy, “Özellikle gençlerde bir an önce spora dönmek, yeniden kayak yapmak, futbol veya basketbol oynamak isteği oluyor. Henüz dizleri hazır değilken spora başlayınca dizlerinde daha kolay dönme meydana geliyor ve cerrahi olarak yaptığımız bağlar yırtılabiliyor” dedi.
Ameliyatlı dizdeki kas kuvvetinin diğer bacağa göre yeterli seviyeye ulaşmasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Azboy, “Ameliyat ettiğimiz dizin kuvvetinin, ameliyat etmediğimiz dizin kuvvetinin yaklaşık yüzde 90’ına ulaşmış olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
‘İYİLEŞME SÜRECİ 6-9 AYA UZANABİLİYOR’
Ön çapraz bağ ameliyatından sonra rehabilitasyonun tedavinin önemli bir parçası olduğunu belirten Prof. Dr. Azboy, hastaların spora dönüş için yalnızca takvimde geçen süreyi değil, dizin gerçek anlamda hazır olup olmadığını dikkate alması gerektiğini söyledi.
“Bu süre ortalama 6 ay ile 9 ayı bulabiliyor. Kas kuvveti iyi olanlarda daha erken spora başlamak mümkünken, kas kuvveti daha zayıf olan hastalarda spora dönüş daha geç olabiliyor” diyen Prof. Dr. Azboy, kas kuvveti ve dengenin sağlanmasının yeniden yırtık riskini azaltan en önemli faktörlerden olduğunu belirtti.
‘BAZI HASTALARDA RİSK DAHA YÜKSEK’
Yeniden yırtık riskinin yalnızca hastanın spora erken dönmesiyle açıklanamayacağını belirten Prof. Dr. Azboy, bazı anatomik ve kişisel özelliklerin de riski artırabildiğini söyledi. Tibia kemiğindeki eğimin fazla olması, dizde bağ gevşekliği bulunması ve daha önce menisküs yırtığı yaşanmasının yeniden yırtık açısından önemli faktörler arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Azboy, kadın hastalarda da riskin daha yüksek olabildiğini ifade etti.
‘DİZİNİZ İYİCE GÜÇLENDİKTEN SONRA SPORA BAŞLAYIN’
Ameliyat sonrasında hekimin önerdiği rehabilitasyon programına eksiksiz uyulmasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Azboy, aktivitelerin bir anda değil, kademeli olarak artırılması gerektiğini belirtti.
“Her hastanın seriveni farklıdır. Kimi hastlarda genel ligaman gevşekliği vardır, kimilerinde eşlik eden menisküs ve kıkırdak sorunları vardır. Bu nedenle kendinizi başkaları ile kıyaslamayın. Zamanından önce spora başlamayın. Vaktinizi bekleyin. Dizinizin kuvvetlendiğinden emin olun ve gerekli testleri mutlaka yapın. Hekiminizden müsaade alın. Ondan sonra kademeli olarak spora başlayın” uyarısında bulunan Prof. Dr. Azboy, böylece hem ameliyatın hem de rehabilitasyon sürecinde verilen emeğin korunabileceğini ve tekrar tekrar ameliyat gereksiniminin önüne geçilebileceğini söyledi.
