Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ), görme engelliler için yapay zeka destekli asistan projesini hayata geçirdi.
OMÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi ve Bilgi İşlem Daire Başkanı Doç. Dr. İsmail İşeri koordinatörlüğünde geliştirilen projenin testleri Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Çarşamba Ticaret Borsası Meslek Yüksekokulu ve Terme Meslek Yüksekokulu’nda yapıldı. Engelli kullanıcılar binaya girişinde veya bina içinde QR kodlarını telefonlarına okutarak sisteme giriyor ve konumları tanımlanıyor. Gitmek istediği noktayı sesli olarak belirten öğrenciler, yapay zeka rehberliğinde adım adım ve güvenli bir şekilde hedeflerine ulaşıyor. Sistem, sadece yol tarifi yapmıyor, aynı zamanda merdiven ve eşik gibi riskli bölgeleri de sesli ve yazılı olarak bildiriyor. OMÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde düzenlenen tanıtım toplantısına OMÜ Rektörü Prof.Dr. Fatma Aydın, rektör yardımcıları, proje koordinatörü Doç. Dr. İsmail İşeri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Engelsiz Üniversite kapsamında OMÜ’de çok farklı çalışmalar yaptıklarını belirten Rektör Prof. Dr. Fatma Aydın, “Bizim YÖK tarafından verilen 3 tane bayrak türümüz var. Turuncu, yeşil ve mavi bayraklar. Turuncu bayrak, mekanda erişilebilirlik anlamına geliyor. Yeşil bayrak, eğitimde erişilebilirlik, mavi bayrak da sosyo-kültürel alanlarda erişilebilirlik anlamına geliyor. Bizim 18 birimimizde turuncu bayrağımız var. Geçen hafta da üniversitemiz sosyo-kültürel alanda erişilebilirlik için mavi bayrak aldı. Bu kapsamda çalışmalara devam ediyoruz. Çok sayıda engelli birimimizin ve iş birliğiyle yaptığımız pek çok çalışma var. Onlardan bir tanesinin örneği de bugün sizlere tanıttığımız yapay zeka destekli yön bulma asistanı. Bu asistan sayesinde karekod okutaraktan binalarımız için de erişilebilirlik sağlıyoruz. Bugün hem dijital çağda bu yapay zekalıyı engelli bireyler için kullanmanın gururunu ve mutluluğunu yaşıyoruz. Bunu Bilgi İşlem Daire Başkanlığımız ekibiyle birlikte gerçekleştirdi. Ama engelli bireylerimiz de her aşamada çok fazla katkısı oluyor. Onlara ayrı ayrı teşekkür etmek istiyorum” dedi.
PROJEYİ 6 AYDA GELİŞTİRDİK
Projenin 6 aylık bir süreçte meydana geldiğini ifade eden OMÜ Bilgi İşlem Daire Başkanı Doç. Dr. İsmail İşeri, “Önce fikrin ortaya çıkması, ondan sonra da projenin üniversitede kullanılabilirliği konusunda bir fikir biline vardıktan sonra benim koordinatörlüğümde Bilgi İşlem Daire Başkanlığı olarak süreci başlattık ve ilk başta 3 okulumuzda pilot deneme yaptık. Ürünün ilk versiyonunu çıkardıktan sonra oradan aldığımız feedbacklerle ürünü biraz daha iyileştirdik ve şu anda yaklaşık bir aydır 3 fakültemizde kullanıyoruz. Engelli kardeşlerimizden çok güzel geri dönüşler alıyoruz. Engelli kardeşimizden 4 yıldır ilk defa kantine gidebildiğini söyleyenler oldu. Böyle bir yönü olması bizi de ayrıca çok mutlu etti. Bu sayede de biz daha fazla motive olduk. Bu projeye farklı özellikler de katarak daha da iyileştirme yönünde çalışmalarımız devam ediyor” diye konuştu.
ENGELLİ BİREYSEL KİMSEDEN YARDIM ALMADAN İSTEDİKLERİ YERE GİDEBİLİYOR
Sistem hakkında bilgi veren Doç. Dr. İşeri, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Sistem şöyle çalışıyor, bir QR kod yerleştiriyoruz binanın ilk girişine ve binanın içerisindeki kritik noktalara da QR kodlar yerleştiriyoruz. Bu QR kodu engelli kardeşlerimiz okuttuğu anda sistem onun hangi noktada olduğunu anlıyor ve ona onun soracağı soruya göre yönlendirme yapıyor. Örneğin binanın girişinde olduğunu anladı, ‘ben kantine gitmek istiyorum’ dediği anda onu bulunduğu noktadan kantine güvenli bir şekilde götürüyor. Burada güvenliği de önceliğimiz. Çünkü yol üzerinde bir eşik, bir merdiven boşluğu gibi güvenlik riski oluşturan yerler varsa asistanımız bunları da uyarıyor. Dolayısıyla engelli kardeşlerimize bina içi navigasyonda farklı bir deneyim kazandırıyoruz.
Bunun haricinde binanın içerisinde bireyimiz kantine gitti, kantinde çayını içti, kahvesini içti, oradan tekrar ‘ben konferans salonuna gitmek istiyorum’ dediği zaman oradan alıyor, konferans salonuna getiriyor. Konferans salonunda etkinlik bitti, ‘ben çıkışa gitmek istiyorum’ dediği zaman çıkış noktasına kadar onu adım adım tariflemelerle yolcu ediyor. Kimsenin yardımı olmadan. Bu aslında bu anlamda çok kıymetli. Çünkü engelli kardeşimizin her an yanında birileri olmayabiliyor. Arkadaşı olmadığı için bir yere gidemediğini söylüyorlar. Bu anlamda da onlara bir özgürlük imkanı sunuyor. Yani ‘Engelsiz Üniversite’ vizyonuyla tam örtüşen bir ürün oldu. Biz de bu anlamda çok mutluyuz aslında hayata geçirmemiz için.”
