CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığının yaklaşık üç yıldır “üretim planlaması” çalışmalarından söz ettiğini belirterek, sahadaki gerçeklerin ortada bir planlama olmadığını gösterdiğini söyledi.
Gürer, patates ve soğanda yaşanan sorunların plansız tarım politikalarının en somut göstergesi olduğunu ifade etti.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üretim planlaması yapılmadığı için hem üreticinin hem de tüketicinin mağdur olduğunu belirtti. Tarım ve Orman Bakanlığının son üç yıldır sürekli üretim planlamasıyla ilgili çalışmalar yürüttüğünü açıkladığını hatırlatan Ömer Fethi Gürer, “Ancak ortadaki duruma baktığımızda böyle bir planlamanın hâlihazırda gerçekleşmediği görülüyor. Bunun en somut göstergesi de patates ve soğanda yaşanan markette fiyat artışı, üretici kazanmadığı yerde aracı ve ithalatçı büyük kazanç sağlıyor. Olan tüketiciye de oluyor. Soğan, patates dahi alamaz duruma düşüyor” dedi.
ÜRETİCİ PARA KAZANAMADI, ÜRETİMİ AZALTTI
Tüketicinin bugün soğan ve patates fiyatlarındaki artıştan şikâyet ettiğini belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, bu ürünleri üreten çiftçilerin ise geçen yıl para kazanamadıkları için üretimi önemli ölçüde azaltmak zorunda kaldığını söyledi.
Gürer, “Geçtiğimiz yıl yaklaşık 2 milyon 800 bin ton soğan üretildi. Ancak bu üretimin bir bölümü tarlada kaldı. Türkiye, yurt dışı pazar aramak yerine geçen yıl da bu yıl da soğanı ithal ederek üreticinin belini büktü. Üretim planlamadığınız zaman bu olayların yaşanması kaçınılmazdır” diye konuştu.
Üretim planlamasının yalnızca tarlaya ne kadar ürün ekileceğini belirlemekten ibaret olmadığını vurgulayan Ömer Fethi Gürer, üretilen ürünün korunması ve bir sonraki dönemde de değerlendirilebilmesi gerektiğini belirterek, “Planlama dediğimiz olay, üretilen üründen saklanabilir koşullara sahip olanların bir yıl sonrasında da değerlendirilmesini, tarlada bırakılmamasını sağlamaktır” dedi.
Gürer ayrıca, Türkiye’de ise ürünün bir yıl fazla üretilip tarlada veya depoda kaldığını, sonraki yıl ise üretimin azalması nedeniyle fiyatların yükseldiğini ve ithalata başvurulduğunu söyledi.
YALNIZCA NİĞDE’DE 200 BİN TONA YAKIN PATATES ÇÖP OLDU
Patateste yaşanan israfa dikkat çeken CHP’li Ömer Fethi Gürer, üreticinin geçen yıl ürününü çok düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldığını belirtti.
Gürer, “Patates geçen yıl tarlada 3 liradan alıcı bulmadı. Daha sonra depolandı. Mayıs ayına kadar depoda bekleyen ürünün yalnızca Niğde’de 200 bin tona yakını çöp oldu. Hayvan yemi oldu, sokağa döküldü” dedi.
Bu kaybın kaçınılmaz olmadığını belirten Gürer, uygun depolama ve koruma koşulları oluşturulmuş olsaydı söz konusu patateslerin bugün hâlâ ekonomik değer taşıyabileceğini ifade etti.
“Eğer bu ürünlerin korunma şartları daha iyi oluşturulsaydı, o patates bugün çürümemiş, hâlâ saklama alanlarında değer bulma noktasına gelmiş olacaktı” diyen Gürer, üreticinin emeğinin ve ülkenin tarımsal kaynaklarının plansızlık nedeniyle heba edildiğini söyledi.
BİR YIL ÜRÜN ÇOK, BİR YIL ÜRÜN AZ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de üretimin piyasa ihtiyacına göre planlanmadığını belirterek, farklı bölgelerde aynı dönemde piyasaya giren ürünlerin de fiyat dengesini bozduğunu ifade ederek, “Turfanda patates çıktı. Adana’nın, Hatay’ın patatesleri piyasaya verildi. Niğde’de de şu anda Turfanda patates, yani yazlık patatesin sökümü başladı. Üretici ürettiği üründen para kazanamıyor. Artan girdi maliyetleri üreticiyi sıkıntıya sokuyor” dedi.
Üreticinin bir yıl zarar ettiği ürünü bir sonraki yıl ekmediğini belirten Gürer, “Bir yıl ürün çoksa ve üretici para kazanamıyorsa, o yıl ürün çok olduğu için üretici gelecek yıl aynı ürünü ekmiyor. Bunu planlaması gereken Tarım ve Orman Bakanlığıdır. İhtiyaca göre üretim yapılması ve üretim sonucunda ortaya çıkan ürünün de değer bulmasının sağlanması gerekir” ifadelerini kullandı.
ÜRETİCİ KAZANAMIYOR, TÜKETİCİ PAHALIYA ALIYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üretim planlamasının yapılmamasının hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur ettiğini, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, tüketicinin ise aynı ürünü daha yüksek fiyatlarla satın almak zorunda kaldığını belirterek, “Bu sağlanmadığı sürece tüketici daha pahalı ürün alıyor, üretici ürettiğinden kazanamıyor. Aracılar bu işte piyasayı belirliyor. Onların belirlediği piyasada da vatandaş soğanda, patateste dahi sıkıntı yaşıyor” dedi.
Bugün patates ve soğan fiyatlarında yaşanan artışların arkasında üretim planlamasının bulunmadığını belirten Gürer, “Bir yıl ürünün çok olup çöp olması, bir yıl ürünün az olup fiyatların artması, ithalata yönelinmesi ve üreticinin belinin bükülmesi… Yaşanan tablo budur” diye konuştu.
ÜRETİM PLANLAMASI VARSA ÜRÜN NEDEN ÇÜRÜYOR?
Tarım ve Orman Bakanlığının üretim planlaması yaptığını açıklamasına rağmen sahadaki tablonun bu söylemlerle örtüşmediğini ifade eden CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Eğer ortada gerçekten bir üretim planlaması varsa bu ürün niye üretildikten sonra çürüyor? Niye üretici zarar ediyor? Üretim planlaması varsa neden bir yıl ürün fazlalığı nedeniyle üretici ürününü satamıyor, sonraki yıl ise aynı ürünün fiyatı yükseliyor?” diye sordu.
Kamu eliyle üretilen ürünlere alım garantisi getirilmesi gerektiğini belirten Gürer, üreticinin ürününü satamaması ve ürünlerin çöp olmasının önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.
KAMU ELİYLE ALIM GARANTİSİ GETİRİLMELİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, gittiği köylerde hayvan yemi hâline gelen veya sokağa dökülen patatesleri gördüğünü, yaşanan israfın doğru politikalarla önlenebileceğini belirterek, “Gittiğim köylerde gördüğüm hayvan yemi olmuş patatesler bugün eğer saklanabilseydi, korunabilseydi ya da çiftçiden ederine alınması sağlansaydı patates ve soğanda sorun yaşanmazdı. İşin başı, bu konudaki yürütücü aklın piyasayı tüccara ve ithalatçıya bırakmış olmasıdır. Gerekli önlemler ve planlama sağlanmamıştır” dedi.
BİR YIL ÖNCEDEN NE KADAR ÜRETİLECEĞİ BELİRLENMELİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, gerçek bir üretim planlamasının nasıl yapılması gerektiğini ve planlamanın üretimden çok daha önce başlaması gerektiğini belirterek, Planlama dediğiniz şey, bir yıl önceden nerede, ne kadar, hangi ürünün ekileceğinin veya dikileceğinin belirlenmesidir. Bunun üzerinden alım garantisi getirilecek. Alım garantisi kapsamında çiftçiye, ‘Girdi maliyetlerine göre sen zarar etmeyeceksin, makul bir kârla ürününü alacağım’ denilecek” ifadelerini kullandı.
Üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini de vurgulayan Gürer, özellikle gübre başta olmak üzere temel tarımsal girdilerin sübvanse edilmesi gerektiğini söyledi.
Gürer, “Üreticinin maliyetini düşürmek için gübre başta olmak üzere temel girdiler sübvanse edilmelidir. Çiftçi ne üreteceğini, ürününü kime ve hangi koşullarda satacağını bilmelidir. Üretici ürettiği üründen kazanmalı, tüketici de ürünü uygun fiyata alabilmelidir” dedi.
Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de tarım politikalarının tüccar ve ithalatçı merkezli olmaktan çıkarılarak üretici merkezli hâle getirilmesi gerektiğini belirterek, gerçek anlamda üretim planlaması, alım garantisi, uygun depolama imkânı ve girdi maliyetlerini düşürecek destekler hayata geçirilmeden patates ve soğan başta olmak üzere tarımsal ürünlerde yaşanan sorunların çözülemeyeceğini ifade etti.
