Ödem nedir? Ödem nasıl oluşur? Vücudumuzda ödem olduğunu nasıl anlarız? Vücudumuzda ödem oluşmasını engellemek için neler yapılabilir?
Bazı zamanlarda elimiz, ayağımız, göz kapaklarımız şişer kendimizi rahatsız hissederiz. Hele birde tartıda istediğimiz değerden fazlasını gördüysek acaba kilo mu aldım diye düşünebiliriz. Bu konu böyle uzar gider. Bunun sebebi vücudumuzda ödem oluşması olabilir. Peki nedir bu ödem ? işte cevabı:
Ödem nedir?
Ödem dokular arasında sıvı miktarının artışıdır. Başka bir deyişle vücudumuzun çeşitli bölgelerinde sıvı birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Vücudun herhangi bir bölümünü etkilese de eller, kollar, ayaklar, ayak bilekleri ve bacaklarda daha fazla fark edilir.
Peki ödem nasıl oluşur?
Vücudumuzda homeostasis dediğimiz bir denge vardır. Normal koşullar altında vücudumuza alınan sıvı miktarı ile atılan sıvı miktarı arasında bir denge söz konusudur. Çeşitli hastalıklar, hareketsizlik, iklimsel faktörler, ilaç kullanımı gibi çeşitli durumlarda ise bu sıvı alım-atımında denge bozulur ve vücuttaki fazla sıvıyı tutan tuzun atılamamasından dolayı ödem oluşur.
Ayrıca ödeme;
- Fazla kilolu olmak,
- Psikolojik stres veya kortizon kullanımı,
- Fazla tuz tüketmek,
- Karbonhidrattan fazla beslenmek,
- Hareketsiz yaşam,
- Regl döneminde olmak,
- Yeterince su tüketmemekte sebep olmaktadır.
Vücudumuzda ödem olduğunu nasıl anlarız?
Vücudumuzda ödemin belirtileri genellikle göz kapakları, eller ve ayaklarda aşırı şişme, ağırlık artışı, bacaklarda aşırı terleme, yüksek kan basıncı olarak sıralanmaktadır. Ancak ödeme neyin ve neden olduğunu anlamak için genel ve kesin tanı yapılan doktor muayenehanesi sonucunda konulmaktadır. Genellikle öykü ve fizik muayene tanı için yeterlidir. Bazı durumlarda kesin tanı için röntgen filmi, ultrason muayenesi, manyetik rezonans görüntüleme, kan testleri veya idrar analizi gibi görüntüleme yöntemleri ve kan testleri gerekli olabilir.
Vücudumuzda ödem oluşmasını engellemek için neler yapılabilir?
Ödem oluşmasına hastalıklar, fazla kilolu olmak, ilaç kullanımı, stres ve regl gibi bizim elimizde olmayan faktörler neden olabilmektedir ancak birde bizim elimizde olan nedenler vardır. Bu nedenlerin azaltılmasında ya da önüne geçilmesinde beslenme düzenine dikkat edilmesi çok önemlidir.
Bazı besinler insan vücudunda ödem oluşmasını sağlayabilmekte ve sağlığını riske atabilmektedir.
Ödem yapan besinler hakkında birkaç örnek göstermek gerekirse:
- Hazır olarak alınan soslar; ketçap, mayonez…
- Fast food ürünler, paketli gıdalar,
- Karbonhidrat içeriği yüksek olan besinler,
- Tuz oranı yüksek olan salamura besinler; turşu, zeytin…
- Günlük almamız gerekenden fazla kafein tüketimi,
- Yapay tatlandırıcılar,
- Buğday ve çavdar gibi fruktan içeren tahılların almamız gereken miktardan fazla tüketimi ödem yapan besinler arasında yer almaktadır.
Ödem sorunundan kurtulmak için yapmamız gerekenler basit. Bu besinleri hayatımızdan çıkarmak bir işkence olacağı için en doğru karar bir diyetisyen desteği ile beslenmemizde yaşam tarzı değişikliği yapmaktır.
Çünkü unutmayın beslenme demek dengeli beslenme demektir, yediklerimize kısıtlama getirmeye hiç gerek yok.
Ödemin tedavisi mümkün mü?
Tabiki de evet. Sadece birkaç uygulama ile ödemden kurtulabilirsiniz. Hafif ödem genellikle kendi kendine geçer. Daha şiddetli ödem varlığında ise diüretik adı verilen ve vücudun idrar yoluyla vücutta biriken aşırı sıvıyı atmasına yardımcı olan ilaçlarla tedavi edilebilir. Fakat bu ilaçlar yan etkilere neden olabileceği için kesinlikle doktor gözetiminde kullanılmalıdır.
Bunlar dışında ödemden kurtulmak için neler yapılabilir?
- GÜN İÇERİSİNDE YETERLİ SIVI ALIN: Günlük kg başına 30-35 ml/dL sıvı alınmalıdır. İçilen her çay/kahve vücudumuzdan su atacağı için bu içeceklerin ardından ekstra su içilmelidir.
- GÜNLÜK TUZ TÜKETİMİNİZİ AZALTIN: Tuz sıvı tutulumunu artırarak ödemi şiddetlendireceği için sodyum alımının azaltılması ödemi kontrol altına almanızda önemli olacaktır. Günlük 5 gramdan fazla tuz tüketilmesi önerilmemektedir.
- GÜNLÜK EGZERSİZ MUTLAKA YAPIN: Hareketsiz kaldığımızda kan dolaşımı yavaşlayacağı için vücudumuzda ödem oluşacaktır. Buna engel olmak haftada 3-4 gün yürüyüş yapılmalıdır.
- POTASYUMU ARTTIRIN: Potasyum, özellikle sodyum- potasyum dengesini yani tuz ve su oranlarını hücre içerisinde düzenlemektedir. Bu yüzden beslenmede potasyum içeren besinleri arttırmak hücre arasında ki fazla suyu hücre içine çekerek var olanı ödemi atmaya yardımcı olacaktır. Muz, kayısı, yeşil yapraklı sebzeler ıspanak, semiz otu, ceviz ve badem potasyum yönünden zengin besinlerdir.
Ödem atmaya yardımcı besinler nelerdir?
Hafif ödem varlığında çeşitli ödem atıcı yiyecekler tüketmek şişliğin hafiflemesine yardımcı olmaktadır.
Bu yiyeceklerin başında; su, yeşil çay, salatalık, yumurta, ananas ve maydanoz gibi su içeriği yüksek besinler gelmektedir. Bu besinleri olabildiğince beslenmemize dahil etmek vücudumuzdaki fazla suyu atmamıza yardımcı olacaktır.
