Son zamanlarda gündemimizi meşgul eden, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılımı konusuydu. Bu yazımda sizlere kısa ve öz şekilde Nedir bu NATO? Onu anlatmak istiyorum
NATO 4 Nisan 1949 yılında 12 ülke tarafından imzalanan Kuzey Atlantik Anlaşması’na dayanarak kurulan ve daha sonrasında 18 ülkenin de dahil olduğu uluslararası askeri ittifaktır. Bu 12 ülke kurucu ülkelerdir. 30 Üyeden oluşan bu örgütte temel gaye herhangi bir dış güçten gelecek olan saldırıya karşı ortak savunmada bulunmaktır. Bu örgütün merkezi Brüksel’de bulunmaktadır.
ABD’deki 11 Eylül saldırıları NATO’nun ilk kez kolektif savunma maddesini uygulamasına neden olmuştur. Kuzey Atlantik Antlaşması’nın örgüte üye ülkelerin silahlı bir saldırıya uğrayan herhangi bir üye ülkeye yardım etmelerini öngören 5. maddesi, NATO tarihinde ilk ve tek kez 2001’deki 11 Eylül saldırılarından sonra uygulanmıştır. Gerçekleştirilen bu saldırıların ardından askerler, NATO liderliğindeki ISAF’in emrinde Afganistan’a konuşlandırılmıştır.
Örgüt aralarında Irak’a eğitmen yollanması, korsanlık faaliylerine karşı desteklenmesi ve 2011’de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1973 sayılı kararı uyarınca Libya üzerinde uçuşa yasak bölgenin uygulanması gibi çeşitli ek rollerde bulunmuştur.
NATO üyelerini istişareler için toplantıya çağıran daha az etkili 4. madde, Türkiye tarafından 2003’te Irak Savaşı sırasında, 2012’de Suriye iç savaşı sırasında silahsız bir Türk F-4 keşif jetinin düşürülmesinin ve Suriye’den Türkiye’ye havan topu atılmasının ardından ve 2015’te Irak ve Şam İslam Devleti’nin ülkenin toprak bütünlüğüne yönelik tehditleri nedeniyle ve Polonya tarafından 2014’te Rusya’nın Kırım’a müdahalesinden sonra olmak üzere toplamda beş kere uygulanmıştır.
NATO üye ülkeler ve ortaklarının liderleri için belirli toplantılar, zirveler düzenlemektedir. Kısaca özetlemek gerekirse; NATO üye devletlerin korunması ve barışın sağlanması için kurulmuş bir örgüttür. Ülkemiz ise 18 Şubat 1952 yılında NATO’ya katılmıştır. Katılım belgelerini dönemin cumhurbaşkanı Celal Bayar imzalamıştır. Ülkemiz NATO üyeleri arasında ABD’den sonra 2. Büyük ordusuna sahip ülkedir.
Sizlere bu yazımda kısa ve öz olarak bilinmesi gerektiğini düşündüğüm bilgileri anlatmak istedim. Bir yanlışım veya hatam olduysa affola… sağlıklı ve mutlu günler dilerim.
