Multiple Skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen ve hastanın yaşam kalitesini bozabilecek ataklara sebep olan kronik sinir sistemi hastalığıdır.
Bu hastalarda sinir hücrelerini oluşturan akson ve miyelin tabakası beynin farklı yerlerinde hasar görebilir ve sinirsel uyarıları düzgün iletilemez hale gelir. Bu hasarlara bağlı olarak duyularda, konuşmada, görmede, dengede ve yürümede sorunlar meydana gelmektedir. En çok 20-40 yaş arasındaki gençleri etkilemektedir. MS hastalığının sebepleri, hastalık süreci ve tedavisi ayrıntılı bir konudur ve bu makalede sadece bu hastaların kullanması gereken gıda takviyelerinden kısaca bahsetmeye çalışacağım.
Gıda takviyesinin amacı, yeterli miktarlarda tüketilmeyen besinlerin tedarik edilmesidir. Gıda takviyeleri, vitaminler, mineraller, aminoasitler, yağ asitleri ve diğer maddeler olabilir.
D vitamini
D vitaminin günümüzde birçok hastalığın gelişmesini ve kronikleşmesini engellediğine dair binlerce yayın mevcuttur. D vitamini başlıca immün sistemi güçlendirir, kemik sağlığına etki eder, minerallerin emilmesini ve hormon salgılmasını düzenler. MS hastalığı şüphesi olan, tanı konulan veya hastalığın ilerleyen sürecini yaşayan hastalarda en önemli ve etkinliği kabul gören D vitaminidir. MS hastalığının gelişimine D vitamini eksikliğinin yol açabildiğini gösterilmiştir. MS hastaları çok farklı tedaviler almaktadır. Özellikle atak zamanlarında yüksek doz kortizon almaktadırlar. Kortizonun kronik ve yüksek doz kullanılması kemik sağlığına olumsuz etki eder. Ayrıca; MS hastalarıın bir kısmında yürüme zorluğu, hareket azalığı ve bu sebeple kemiklerde dejenerasyon oluşabilmektedir. Sonuç olarak; kemik erimesi ve kırıklar oluşabilir. D vitamini bu bu süreci onarmaya yönelik etkiler gösterir.
Günlük alınması gereken D vitamini miktarına ilişkin bir ortak görüş yoktur. Daha az güneşin olduğu ülkelerde günde 800 IU alınması önerilmiştir. Hatta bundan daha çok alınması gerektiğini öne süren görüşler de vardır. Örneğin; D vitamini eksikliği olmayan MS’li bireylerde bile günde 2000 IU D vitamini alınması gerektiği, hatta bunun 4000 IU’ye kadar çıkartılabileceği bildirilmiştir. Ortalama serum seviyesinin 50 ng/ml olması gerektiği vurgulanmıştır. D vitamininin günlük, haftada bir, iki haftada bir ve ayda bir kullanımları da vardır. Düzenli günlük alımının daha önemli olduğu akılda bulundurulmalıdır. Fakat, MS hastalarının kronik ilaç kullanımı bıkkınlığa neden olabileceğinden hastaya uygun tedavi seçimi yapılabilir.
Kalsiyum
Bu mineral vücudumuza gerekli olan en önemli minerallerden birisidir. Ayrıca vücudumuzda en fazla bulunan minerallerdendir. Kan pıhtılaşmasında, kas kasılmasında, sinir iletiminde ve kemik yapım-yıkımında önemli rol oynar. Eksikliğinde birçok organ ve sistemler zarar görür. Kemik erimesi, kırıklar ve nöbetler gözlenebilir. Toplumda en yaygın görülen besin öğesi eksikliklerinin arasında D vitamini ve kalsiyum eksiklikleri yer almaktadır. Kalsiyum ve/veya D vitamini yetersizlikleri ülkemizde ciddi bir sorun olarak görülmektedir. MS hastalarında alım yetersizliği, kortizon, hareket azlığı kalsiyum eksikliğine yol açabilmektedir. Günlük alınması gereken kalsiyum miktarı yaşa göre değişir.Yetişkinlerin alması gereken kalsiyum miktarı günlük 1200 mg’dır. 1 su bardağı süt, 2 kase yoğurt veya 2 dilim az yağlı peynir ile günlük kalsiyum ihtiyacı karşılanabilir. Eğer yeterli destek alınamıyorsa kalsiyum preperatlarından yararlanılabilir.
MS hastalarına daha önerebileceğimiz birçok gıda takviyesi bulunmaktadır. Diğer makalede bu konuya devam etmeyi düşünüyorum.
Sağlıklı günlere…
