Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Harita Genel Müdürlüğü, 48 ülkede bulunan 172 Türk şehitliğinin haritasını aslına uygun çizimlerle, ‘Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası’nda bir araya getirdi.
48 ülkede bulunan 172 Türk şehitliği, Harita Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ‘Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası’ ile kayıt altına alındı. Sürece ilişkin bilge veren Basım Şube Müdürü Yarbay Fatih Kalle, “Harita çalışmalarında yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan birçok kapsamlı veri toplama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar esnasında Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ile beraber veri tamlığı ve doğruluğu açısından koordinasyon çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmaların akabinde topladığımız verilerin tarihsel doğruluğunun kontrol edilmesi maksadıyla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ile Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı’ndan destekler alınmıştır. Haritamızda, 48 ülkede 172 şehitliğe yer verilmiştir. Resmi olarak bilinmeyen köylerde, harp sahalarında yerleri henüz tespit edilememiş şehitler de mevcut olup haritamızda yer verilememiş olabilir. Buna örnek olarak Sarıkamış komutanlarından İhsan Latif Paşa’nın hatıratında Çin’in Mançur bölgesinde mezar yerleri olan şehitlerimizden bahsedilmektedir. İlerleyen zamanlarda haritamızın güncellenebileceği ve tespiti halinde yenilerinin eklenebileceği değerlendirilmektedir” dedi.
Üniformalar Gerçeğe Uygun Şekilde Hazırlandı
Yarbay Kalle, “Bu dönemde vazife yapmış büyük figürlerin üniformalarını gerçeğe en uygun şekilde hazırlanması için çok titiz çalışmalarda bulunulmuştur. Şehitliklerin harita üzerindeki gösteriminde gerçek dünyada var olan şekliyle çizimler yapılarak gösterilmeye çalışılmıştır. Tahrip olanlar varsa da Kut’ül Amare için daha evvelden yapılmış fakat şu anda bulunmayan o görselle bütün şehitliklerimizin gösterimi yapılmaya çalışılmıştır. Ayrıca Yemen, Hindistan gibi bölgelerde Mehmetçik’in cephede olan görselleri de haritamız üzerinde paylaşılmıştır. Son olarak da haritamızda tarihi olarak gemilerimizin, uçaklarımızın, bunun gibi harp araç gereçlerimizin de paylaşımı yapılmıştır. Osmanlı Dönemi gemi görselleri için Prof. Dr. İdris Bostan’ın ‘Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri’ isimli eserinden faydalanılmıştır. Sadece gövde görselleri olan gemiler için de o dönemki kullanılan yelken ortak görselleri ile gerçeğine uygun görseller haritamızda yansıtılmaya çalışılmıştır. Hava şehitlerimiz için de İngiltere’de Brookwood’da şehit düşen askerlerimizin kullandığı uçakların gerçeğe uygun görüntüleri ve gerçek kuyruk numaralarıyla haritamız üzerinde gösterilmiştir” diye konuştu.
Haritada Süvariler De Var
Haritada dış temsilciliklerde görev yapan diplomatlar, askeri personel, emniyet mensupları, sivil personel ve aileleri dahil olmak üzere şehit düşen vatan evlatlarına da yer verildiğini kaydeden Yarbay Fatih Kalle, “Her ne kadar bu vatan evlatlarımız yurt içine defnedilmiş olsalar da şehit düştükleri yerlerin haritada gösterilmesi ihmal edilmemiştir. Ayrıca haritanın lejantında ve görsel kolajında Osmanlı’da en önde giden, cesaretin ve korkusuzluğun timsali olan süvarilerimize de haritamızda yer verilmiştir. Rusya Federasyonu sınırları içerisinde bulunan bugünkü adıyla Trans Sibirya olarak bilinen demir yolu da 1’inci Dünya Savaşı’nda esir düşen kahraman askerlerimizin bu hat üzerindeki varlıklarını temsil eden aziz hatıralarına saygıyla haritamıza işlenmiştir. Ayrıca Akdeniz’de Refah Şilebi ve Tcg Kocatepe gemilerinde görevleri esnasında şehit düşen fakat halihazırda bir mezar taşları bulunmayan şehitlerimiz için de gemi görselleri haritamıza eklenmiştir” dedi.
Kore’deki Kahraman Üsteğmen Mehmet Gönenç
Haritada yer verilen şehitliklerden birine ilişkin Kore Savaşı’ndan bir olayı da anlatan Yarbay Kalle, “22 Nisan’ı 23 Nisan’a bağlayan 1951 tarihinde Kore’de Türk askerlerinin bulunduğu bölgede ileri gözetleyici olarak bulunan Üsteğmen Mehmet Gönenç’in birliğinin etrafını düşman kuvvetleri sarar. Mehmet Gönenç vazifenin tehlikeye gireceğini anladıktan sonra kendi birlik merkezi ile telsiz irtibatına geçer: ‘Düşman etrafımızı sardı. Telsizci şehit oldu. Yaralandım. Koordinatları veriyorum ve buraya acil topçu ateşi istiyorum’ der. Bunun akabinde birlik merkezinden ancak siz hala oradasınız, buraya yapılacak bir topçu atışı sizlerin de hayatına mal olacaktır diye söylenir. Fakat Üsteğmen Mehmet Gönenç; ‘Vatan sağ olsun’ der ve vazifenin amacına ulaşması için topçu atışının yapılmasını tekrar talep eder. Yapılan topçu atışıyla düşman birlikleri imha edilir ve vazife başarıyla tamamlanmış olur” diye konuştu.
Hazırlanan ‘Yurt Dışı Türk Şehitlikleri ve Anıtlar Haritası’na ‘www.harita.gov.tr’ adresinden ulaşılabilecek.
