Türkiye Kanser Enstitüsü Başkanı ve Bilkent Şehir Hastanesi Onkoloji Kliniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Civelek, mobilya ve kıyafetlere sinen sigara dumanının yeni toksik maddeler üreterek DNA yapısını bozduğunu ve kanser riskini 10 kat daha fazla artırabileceğini söyledi.
Türkiye Kanser Enstitüsü Başkanı ve Bilkent Şehir Hastanesi Onkoloji Kliniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Civelek, Çin’de yayımlanan bir makalede çok farklı bir kavram ortaya atıldığını söyleyerek, “Üçüncü el sigara maruziyeti. Yani siz sigara içilen bir ortamda, camları açtınız, kapıları açtınız, sigara dumanını dağıttınız; ‘evet sigara dumanından temizlendi, ben artık buraya gidebiliyorum’ diyorsunuz ya. Aslında olayın öyle olmadığı, ortamda sigara içildikten sonra sigara dumanının ortamdaki yüzeylerdeki maddelere, halıya, mobilyalara, kıyafetlerin üzerine yapıştığı ve bu yapışan sigara dumanının da ilerleyen dönemlerde daha büyük kanserojen bir maddeye dönüştüğü tespit edildi. Çin’de yapılan bu çalışma 15 ile 24 yaş arasında 12 bin genç bireyde yapıldı. Bu çalışmada aslında sigara içmeyen ama sigara içilmiş ortamlarda bulunan kişilerin kanser riskine bakıldı. Sigara içmeyen, sigara içilen ortamda bulunmayan veya ikinci el sigara dumanına maruz kalmayan kişilerde sigaranın 10 kat akciğer kanseri riskini arttırdığı gösterildi. Sigara dumanı siz camları açtığınızda, ortamı havalandırdığınızda ortamdan dağılıyor gibi görünse de aslında gidip oradaki mobilyaların, halıların üzerine yapışıyor. Ve bu görünmeyen ince bir tabaka şeklinde o nesnelerin üzerine yapışıyor. Her sigara içilen ortamda bu tabakanın üstüne başka bir tabaka eklenerek devam ediyor” dedi.
En Az 3 Ay Zehirli Maddeler Ortamda Kalıyor
Prof. Dr. Civelek, sigara içildikten 1 yıl sonra bile ortamdaki küçük tozlarla, nemle, ısıyla, ortamdaki başka faktörlerle bu ince tabakanın içerisinden ‘nitrozamin’ denilen kanserojen olduğu ispatlanmış maddelerin ortama yavaş yavaş salındığını anlatarak, “Siz buraya temas ettiğinizde deri yoluyla bu nitrozamin, yani kanserojen olduğu bire bir ispatlanmış maddeler deriye temas yoluyla maalesef vücudunuza giriyor. Sigara dumanında maruz kaldığımız nitrozaminlerden 10 kat daha fazla akciğer kanseri yaptığı gösterildi. Siz bir araba aldınız. Bu araba aslında daha önce sigara içilmiş bir araba. Siz oraya evladınızı oturttunuz. Evladınız koltuğa dokunduğunda, kapı koluna dokunduğunda aslında orada aylar önce, yıllar önce içilmiş sigaranın etkisiyle kanserojen maddeleri deri yoluyla maalesef eline aldığını düşünün. Ya da ev aldınız, bir eşya aldınız. Burada sigara maruziyeti var. Yıllar önce, aylar önce sigara içilmiş. O ince tabaka şeklinde sigara dumanı oraya sinmiş durumda. Siz oraya temas ettiğinizde ortamın ısısıyla, elinizin nemiyle bu kanserojen maddeler vücudunuza temas ediyor. Ve siz hiç sigara içmemişseniz bile, sigara içilen ortamda bulunmamış olsanız bile sigaradaki o zehirli maddeler, kimyasal maddeler sizin kanser riskinizi arttırıyor. Çalışmada, en az 3 ay boyunca orada kaldığı ve bunun mekanik temizlemelerle veya havalandırma ile geçmediği gösterilmiş durumda. Bir sigara dumanında yaklaşık 4 binden fazla kimyasal madde var. Ve bu 4 binden fazla kimyasal maddenin 70 tanesi direkt kanserojen madde. Yavaş yavaş sürekli bir kimyasal sızıntı oluyor aslında” ifadelerini kullandı.
Sigara İçilmiş Evin Değeri Düşecek
Sigara maruziyetinin sadece akciğer kanseriyle ilişkili bir risk olmadığını söyleyen Prof. Dr. Civelek, “Sigara içtiğinizde idrar torbasından tutun pankreasa, kalın bağırsağa, memeye kadar birçok organın kanser riski artıyor. Baş-boyun, ağız içerisindeki kanserler, dil kanseri, dudak kanseri, diş eti kanseri, yemek borusu ve yutak kanserlerinin riski de maalesef sigara içenlerde artıyor. Bir ev satın aldığınızda sigara içilmiş bir evse belki de sigorta şirketleri bunun değerini düşürecek. Bir araba aldığınızda sigara içilmiş bir araba alıyorsanız bu sizin sağlığınızı direkt etkilediği için belki de ilerleyen dönemlerde sigorta şirketleri bunları devreye sokup, sigara içilmiş bir arabanın maliyetini ya da değerini daha da azaltacak. Özellikle bebek ve çocuklar daha büyüme çağında olduğu için, hücreler daha hızlı çoğaldığı için ve önlerinde daha uzun bir ömür olduğu için kimyasal maddelere ne kadar az maruz kalırlarsa kanser riskleri o kadar daha az olacaktır. Sigaranın pasif maruziyeti hepimize zarar veriyor. Yüzeylere sinmiş olan sigara katmanı hepimize zarar veriyor. Sigara zararlarını sadece içenlerde değil, sigara dumanına maruz kalanlarda veya çok uzun süreler sigara içilen ortama girenlerde bile gösterebiliyor. O yüzden önerim öncelikle sigara yasaklarına sadece kamu alanlarında değil evimizde de uymamız gerektiği. Evinizde sigara içerseniz evinizdeki her eşya sizi kimyasal bir sızıntı olarak, kanser riski olarak geri dönüyor” diye konuştu.
