Milli İstihbarat Akademisi, ‘Küresel Belirsizlik Çağında ABD Gümrük Tarifeleri: Türkiye için Stratejik Fırsatlar ve Riskler’ başlıklı raporunu yayımladı.
Çin başta olmak üzere pek çok ülkeye yönelik uygulamaların, dünya ekonomisinde istikrarsızlığa neden olduğu belirtilirken, Türkiye’nin ABD ile ticaretinde ek mali yükümlülüklerin kaldırılmasının, olumlu yansıyacağı vurgulandı.
Raporda, Donald Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı seçilmesinin ardından korumacı ticaret politikalarının güçlendiği vurgulandı. 2016’dan bu yana uygulanan gümrük tarifelerinin, 2024 sonrası dönemde daha sert hale geldiği ifade edildi. Milli İstihbarat Akademisi’nin raporuna göre, ABD’nin sürekli revize ettiği tarifeler, küresel ticarette öngörülebilirliği azaltıyor. Çin başta olmak üzere pek çok ülkeye yönelik uygulamaların, dünya ekonomisinde istikrarsızlığa neden olduğu belirtildi. Avrupa Birliği, Japonya ve Birleşik Krallık ile imzalanan anlaşmalara rağmen risklerin devam ettiği raporda yer aldı.
BELİRSİZLİKLER RESESYON ENDİŞELERİNİ CANLI TUTUYOR
Raporda, IMF’nin büyüme tahminlerini yukarı yönlü güncellemesine rağmen küresel risklerin sürdüğü ifade edildi. ABD’nin uyguladığı tarifelerin büyüme, istihdam ve enflasyon üzerinde olumsuz etkiler doğurduğu kaydedildi. FED’in faiz kararlarında bu baskıların zorlayıcı rol oynadığı vurgulandı. Rapora göre, bölgesel çatışma ihtimalleri ve ticari belirsizlikler resesyon endişelerini canlı tutuyor.
ABD’DEKİ GERGİNLİK BELİRSİZLİĞİ ARTIRIYOR
Rapor, gümrük tarifelerinin ABD’ye kısa vadede gelir sağlasa da uzun vadede büyümeyi ve iş gücü piyasasını olumsuz etkileyeceğini ortaya koyuyor. FED’in kararlarında yaşanan sıkışıklığın yanı sıra Trump ile kurumlar arasındaki gerginliğin belirsizliği artırdığı belirtildi. Raporda, enflasyonun yükselmesi, gelir dağılımının bozulması ve düşük gelirli kesimlerin ağır vergi yüküyle karşılaşmasının öne çıktığı kaydedildi. Milli İstihbarat Akademisi’nin değerlendirmesinde, ABD’de ekonomik ortamın siyasi çekişmelerden bağımsız şekillenmediği vurgulanırken, bunun küresel piyasalara doğrudan yansıdığı ifade edildi.
TİCARET DENGELERİ YENİDEN ŞEKİLLENDİ
Raporda, Çin’in ihracattaki güçlü konumunu korumak için tarifelere karşı misillemeler geliştirdiği ifade edildi. Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki tekelinin kritik bir avantaj sağladığına dikkat çekildi. Milli İstihbarat Akademisi’nin raporuna göre bu konum, Çin’e hem ekonomik hem diplomatik manevra alanı kazandırıyor. Raporda, Çin’in ticareti artık politik bir silah olarak kullandığına dikkat çekildi. Böylece küresel ticaret dengelerinin yeniden şekillendiği belirtildi.
AB’NİN REKABET GÜCÜNÜ KAYBETME İHTİMALİ ÖNE ÇIKTI
Milli İstihbarat Akademisi’nin değerlendirmesine göre; Avrupa Birliği’nin (AB), ABD ile yaptığı anlaşmalar uzun vadede risk taşıyor. 2028’e kadar 750 milyar dolarlık enerji alımı ve 600 milyar dolarlık yatırım taahhüdünün, AB ekonomisinin geleceğini belirsiz hale getirdiği ifade edildi. Raporda, AB’nin tarifeler karşısında pazarlık gücünü yitirdiği kaydedildi. Bu durumun Avrupa’yı daha bağımlı kılabileceği vurgulandı. Milli İstihbarat Akademisi’nin raporunda, AB’nin önümüzdeki dönemde küresel rekabet gücünü kaybetme ihtimalinin öne çıktığı belirtildi.
TÜRKİYE’NİN TARİFELER KARŞISINDA POZİTİF AYRIŞMASI
Rapora göre, Türkiye ABD’nin uyguladığı tarifelerde yüzde 15 oranla pozitif ayrışıyor. Birçok ülkenin daha yüksek oranlarla karşılaştığı ortamda Türkiye’nin stratejik avantaj elde ettiği belirtildi. Savunma sanayi, otomotiv, kimya ve tekstil sektörlerinin bu süreçten kazançlı çıkabileceği öne çıkıyor. Türkiye’nin stratejik lokasyonu ve maliyet avantajları da raporda dikkat çekiyor. ABD ile ticarette ek mali yükümlülüklerin kaldırılmasının olumlu yansıyacağı vurgulandı. Türkiye yarı iletken, savunma teknolojileri, otomotiv ve konfeksiyon sektörlerinde avantaj sağlayabilir. Raporda, özellikle kimya ve tekstil sektörlerindeki güçlü ihracat kapasitesinin önemine değinildi. Türkiye’nin yatırım ortamı, nitelikli iş gücü ve lojistik avantajlarının altı çizildi. Bu faktörlerin uzun vadede ticari gücü artıracağı vurgulandı. Türkiye’nin sektör bazlı büyüme fırsatlarının öne çıktığı belirtildi.
Milli İstihbarat Akademisi’nin raporuna göre, tarifelerden doğabilecek fırsatların kalıcı olabilmesi için makroekonomik istikrar zorunlu. Raporda, düşük enflasyon ve sürdürülebilir faiz politikalarının önemi vurgulandı. Homojen şekilde tüm sektörleri kapsayan ihracat kredilerinin kritik olduğu ifade edildi. Raporda, ABD’den ithalat üzerindeki bazı ek mali yükümlülüklerin kaldırılmasının Türkiye için avantaj olduğu belirtildi. Para ve maliye politikalarının uyumlu yürütülmesinin belirleyici olacağına dikkat çekildi.
