Mardin’in Midyat ilçesinde yaklaşık 3 bin yıllık geçmişe sahip telkari sanatı, ustaların elinde yaşatılırken, ilçeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de ilgisini çekiyor.
2021 yılında coğrafi işaretle tescillenen telkariden yapılan takılar, turistlerin en çok tercih ettiği hediyelikler arasında yer alıyor.
Midyat ilçesiyle özdeşleşen telkari sanatı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2021 yılında ‘Midyat Telkarisi’ adıyla coğrafi işaretle tescillendi. Tescille birlikte Midyat ile özdeşleşen ve usta-çırak ilişkisiyle aktarılan sanatın geleneksel üretim özellikleri koruma altına alındı. Gümüşün ince teller haline getirilip çeşitli tekniklerle işlenmesiyle ortaya çıkan sanatla, ustaların büyük emek ve sabırla hazırladığı yüzük, kolye, küpe, bileklik ve broş gibi ürünler, ilçeye gelen turistlerin ilgisini çekiyor. Geleneksel üretim yöntemiyle hazırlanan ürünler, özellikle hediyelik olarak tercih ediliyor.
İlçede çekimleri devam eden ve reyting rekorları kıran, Kanal D’de yayınlanan Uzak Şehir dizisi de bölgeye yönelik kültür turlarını ve telkari alışverişini de artırıyor.
Telkari Ürünlerine Yoğun İlgi Var
Gelen turistlerin telkari sanatına yoğun ilgi gösterdiğini belirten esnaf Elif Kılıç, “El yapımı telkari ürünleri satıyoruz. Turistler hediyelik olarak alıyorlar. Onlar aldıkça biz de seviniyoruz. Gümüş daha çok alınıyor ve daha çok tercih ediliyor. Özellikle hasırlarımız, bir de kehribarlarımız var. Çok talep var. Midyat turizmde çok açıldı. Herkesi bekliyoruz” dedi.
Başka Yerde Olmadığı İçin Gurur Duyuyoruz
Sanatın geçmişten günümüze usta-çırak ilişkisiyle aktarıldığını ifade eden telkari Ustası Mahmut Aykat, “Telkarinin yaklaşık 3 bin yıllık bir geçmişi var. Mardin ve Midyat’ta üretiliyor. Turistler buna yoğun ilgi gösteriyor. El sanatı olduğu için gelen turistler kendilerine, eş, dostlarına, akrabalarına hediye olarak satın alıp götürürler. Gelenler çok merak ediyor. Başka yerde olmadığı için de gurur duyuyoruz” diye konuştu.
‘İyi Ki De Gelmişiz’
Midyat’ın tarihi dokusundan ve telkari ürünlerinin el işçiliğinden etkilendiğini belirten turist Merve Şalk, “Yıllardır hayalimdi. Buralara gelip görmeyi çok istiyordum. Bu sene nasip oldu. Buradayız, iyi ki de gelmişiz. İnanılmaz misafirperver herkes, kapılarını açıyorlar. Herkes ikramlarda bulunuyor. Çok mutluyuz. Telkariyi çok duydum. Şu an elimde de var. İnanılmaz güzel işçiliği, el işçiliği var. Zaten yapılar da muhteşem. Her şey çok güzel burada” dedi.
Telkari Sanatını, Tarihini Görmelerini İstiyoruz
Turistlerin Midyat’a yalnızca diziler nedeniyle değil, bölgenin kültürel mirasını tanımak için de gelmesini istediklerini belirten turist rehberi Aydeniz Kamer ise şöyle dedi:
“Buranın telkari sanatı çok önemli sanatlardan biridir. Mücevherlere çok güzel işlemeler yapılıyor. Onun dışında pırlantalara çok güzel işlemeler yapılıyor ve bunları kadınlar alıp yıllarca kullanabiliyorlar. Bundan dolayı telkarinin de daha çok ünlenmesini istiyoruz. Gelen herkesin burada telkari sanatını ve tarihini de görmesini istiyoruz. Bundan dolayı herkesi buraya gelmesini öneriyoruz.”
