Mardin’in Midyat ilçesinde çıkarılan ve ‘beyaz altın’ olarak da bilinen Katori (Nahit) taşı, fabrikalarda işlenip Türkiye’nin yanı sıra Avrupa ve Arap ülkelerindeki yapılarda kullanılıyor. İlçede, yaklaşık 60 tesiste 3 bine yakın kişinin geçimini sağladığı taş sektöründe, geleneksel el işçiliği de yaşatılıyor.
Midyat ilçesinde kurulan ocaklardan bloklar halinde çıkarılan ve ‘beyaz altın’ olarak da bilinen Katori (Nahit) taşı, ilçedeki fabrikalara getirilip Cnc tezgahlarda işleniyor. Tarihi yapılarda kullanılan motifler ise taş ustalarının el işçiliğiyle taşlara işleniyor. Hazırlanan taşlar, yeni yapıların yanı sıra cami, kilise ve restorasyon projelerinde kullanılıyor.
Midyat taşı dünyanın dört bir yanına ulaşıyor
Geçmişte el keskisi ve çekiçle şekillendirilen taşlar, bugün teknolojik makinelerle daha hızlı işleniyor. Ancak ustalar, el işçiliğinin kaybolmaması için geleneksel yöntemleri de sürdürüyor. Taş işleme ustası ve işletme sahibi Abdulvahap Arbağ, Midyat taşının özelliklerini anlatarak, “Nefes alıp veren, sıcak ve soğuğa karşı direnç gösteren bir taştır. Onun için de talep çoktur. Mezopotamya bölgesinin inşası komple bu taştandır. Bu taşla turizmi çektik, bu taşı ekonomiye kazandırdık. Bu taşla bayağı bir ilerleme yaptık. Eskiden uygulamalarını elle yapıyorduk, taleplere yetiştiremiyorduk. Bu taşı teknolojiye uyarladık, CNC’lerle daha hızlı bir şekilde üretime geçtik. Ancak el işini de bırakmadık. El işini de biz gelecek kuşağımıza en azından bu tadı bırakmak için tozunu çocuklarımıza yutturuyoruz, geliştiriyoruz.” dedi.
“Bu taşı bilen, tanıyan herkesten talep geliyor”
Abdulvahap Arbağ, Midyat taşının farklı yapı ve projelerde kullanıldığını belirterek, “Bu işi en iyi şekilde yapmaya çalışıyoruz. Taşları çeşmelerde, villalarda, köşklerde, binalarda kullanıyoruz. Kaplama ve dekoratif bir taş olarak kullanıyoruz. Görseli de çok insanımızın hoşuna gidiyor. Ve sadece bu bölgeye yönelik bir iş yapmıyoruz. Bunu Avrupa’ya da gönderiyoruz. Avrupa’da yaşayan vatandaşlarımızın kiliselerini, camilerini, anıtlarını yapıyoruz. Geniş bir alana hitap edebiliyoruz bu konuda. Bize hangi proje gelirse ona göre uygulama yapıyoruz. Ekiplerimiz var. Tel kesimlerle, kepçelerle devirip bunu fabrikaya sevk ediyoruz. Fabrikada da bunu projelerimize göre ebatlayıp, işleme sokuyoruz.
Bize yurt dışından, Avrupa’dan, Arap ülkelerinden, turizm bölgesinden, yurt içinde Aydın’dan, Kuşadası’ndan, İzmir’den, İstanbul’dan, yani bu taşı bilen, tanıyan herkesten talep geliyor. Midyat’ta yaklaşık 55-60 atölyemiz var. Yöresel taş olarak Türkiye genelinde çok güçlü bir konuma getirdik Midyat’ta. Bu sektörde olduğumuzdan memnunuz. Benim de yaklaşık 30 çalışanım var.” diye konuştu.
Taş işleme ustası Ömer Demir de el işçiliğinin devam ettirilmesi için çalıştıklarını belirterek, şöyle dedi:
“Bu sektördeyim, nakış işi yapıyoruz. Burada el sanatı yapıyoruz ve bitmemesi için çabalıyoruz. Motiflerimiz var, çizimlerimiz var. Taş üzerine çiziyoruz. Onun dışında elle de yapıyoruz bunları. Bayağı zorlanıyoruz ama alıştık, severek yapıyoruz bu işi artık. El sanatının ölmemesi için hala devam ediyoruz. Makineler de yapıyor bu işi. CNC makineleri de yapıyor.”
