İzmir’in Torbalı ilçesinde bulunan Metropolis Antik Kenti’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) tarafından yürütülen çalışmalarda çok sayıda anıtsal yapı ve eser ortaya çıkarıldı.
Torbalı ilçesinde antik çağda ‘Ana tanrıça kenti’ olarak adlandırılan Metropolis Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle DEÜ tarafından yürütülen kazı çalışmalarında çok sayıda anıtsal yapı ve eser ortaya çıkarıldı. Antik kentin ve gün yüzüne çıkarılan eserlerin tanıtımının yapıldığı basın toplantısına DEÜ Rektörü Prof. Dr. Nükhet Hotar’ın yanı sıra, Torbalı Kaymakamı Ercan Öter, DEÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Anabilim Dalı’nda görevli, Kazı Başkanı Prof. Dr. Serdar Aybek, kazının önceki başkanı Prof. Dr. Recep Meriç katıldı.
Program kapsamında protokol öncelikle M.S. 2’nci yüzyıla tarihlenen özel bir konut yapısını süsleyen mozaik panelleri inceledi. İncelemelerin ardından açıklama yapan Prof. Dr. Aybek, “Metropolis’te 1989 yılından beri devam eden uzun bir arkeoloji çalışması var. Metropolis’teki araştırma çalışmalarının DEÜ’ye geçmesiyle Metropolis aslında 2003 yılına, araştırmaların ilk başladığı noktaya, Dokuz Eylül Üniversitesi’ne geri döndü. Bundan sonraki süreçte de aynı şevkle, aynı heyecanla çalışmalara devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
‘ÇOK ÖNEMLİ BULUNTULAR ORTAYA ÇIKTI’
Metropolis’in İyonya’nın çok önemli bir kenti olduğunu belirten Prof. Dr. Aybek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Çok bereketli toprakları kendisine sınır olarak almış bir kent. Burada özellikle tarım öne çıkıyor. Hemen önünden geçen Menderes Nehri’nin bereketiyle bu tarım ürünlerini Eski Çağ dünyasında farklı yerlere gönderebiliyor ve buradan da zenginleşiyor. Bugün Metropolis’in harabelerini gezdiğimizde o zenginliği, güzel mermer yapıları görebiliyoruz ve o günün şaşasını anlayabiliyoruz. Metropolis’te her zaman sürprizlerle karşılaşıyoruz.
Yamaçta kurulmuş bir kent olduğu için genellikle kalıntılar derin alüvyal dolgular altında ortaya çıkıyor. Yeni çalıştığımız alanda toprak üzerinde görülen çok fazla bir şey bulunmamasına karşın arkeolojik kazıların sonucunda çok önemli buluntular ortaya çıktı. Yerinde korunmuş olan sütunlar, ayakta durumda tuğla dükkanlar bulundu. Heyecanla önümüzdeki yıllardaki çalışmaları bekliyoruz.”
‘SU BASKINLARINA KARŞI ÖZEL BİR TAHLİYE SİSTEMİ VAR’
DEÜ Rektörü Prof. Dr. Nükhet Hotar ise “Emekli Sayın Recep Meriç hocamız 1990 yılında bu yapının, bu buluntunun varlığını keşfetmiş ve kazı çalışmalarını başlatmış. Yaklaşık 30 yıl süren bir geçmişten sonra bir süre ara verilmiş hocamızın emekli olmasından itibaren daha sonra bizim kadromuza aldığımız Serdar Hocamızdan sonra tekrar Sayın Cumhurbaşkanımızın da imzasıyla bu kazıyı yapma yetkisi üniversitemize verildi ve iki yıldır devam ettirmekteyiz.
Antik kent çok kıymetli. Ülkemizin her bir taşı çok kıymetli. Bu kentin, bu tiyatronun hiç bozulmadan neredeyse orijinal olarak bulunmuş olması çok değerli. Konunun uzmanı hocalarımız özellikle su baskınlarına karşı çok özel bir su tahliye sisteminin olduğunu anlattı. Kentin diğer bölümlerinde özellikle konut olarak kullanılan villaların zemininde halı yerine adeta yapılmış çok kıymetli mozaikler var. Mozaiklerde genelde erkek ve kadın figürü ve birbirine bakar vaziyette. Biz onları evin sahipleri olarak düşündük. Hocalarımız öyle olabileceğini anlattı” dedi.
‘MÜMKÜN OLAN EN ÜST DÜZEYDE KORUMAYA ÇALIŞIYORUZ’
Ayrıca antik kentin önemli bir ticaret üssü olarak da kullanıldığını belirten Prof. Dr. Hotar, “Bizim bundan sonraki hedefimiz ulusal ve uluslararası akademik çalışmalar yapmak. Burası adeta açık hava laboratuvarı gibi çok kıymetli verilerimiz var. İlk kazmanın vurulması üniversitemize ait olan bir kazı. Mümkün olan en üst düzeyde korumaya çalışıyoruz. Kaymakamımızın da öncülüğünde bir yine proje kapsamında ilkokul çocuklarımızın gelip burada çeşitli deneyimler elde etmesi söz konusu.
Bizim hedefimiz çocuklarımızı, gençlerimizi bu bilinçle yetiştirerek geleceğe hazırlamak. Burası maalesef turistik olarak çok fazla turistin geldiği veya konuyla ilgili bilim insanlarının ziyaret ettiği veya haberdar olduğu bir yer değil. Bunu yıllık verilerden görüyoruz. Burada da basının duyurulma noktasındaki çabası, buradaki bu güzelliklerin dünya çapında daha çok duyurulması, daha çok araştırmacının ve turistin buraya gelmesi hem konuyla ilgili araştırmaların artması hem ilçeye, ülkeye veya şehrimize bir bunun ticari faaliyet olarak da kısmen yansıması çok kıymetli” diye konuştu.
