İzmir’in Buca ilçesinde bir lisede başlatılan ‘Meslek Lisesi Kansere El Attı’ projesi kapsamında bordan yeni elde edilen bileşikler, kanserli hücreler üzerinde kullanıldı. Moleküler biyoloji alanında doktorası olan okulun biyoloji öğretmeni Gönül Ulus, ilk aşamada olumlu sonuçlar alındığını belirterek, kanserli hücrelerin öldüğünün görüldüğünü söyledi.
Süleyman Şah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, 7 ay önce ‘Meslek Lisesi Kansere El Attı’ projesini hayata geçirdi. Projeye İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve birkaç firma da destek verdi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nce tahsis edilen laboratuvarda süren araştırmalarda, bordan yeni elde edilen bileşikler, kanserli hücreler üzerinde kullanıldı.
Araştırmayı yürüten Süleyman Şah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Biyoloji Öğretmeni Dr. Gönül Ulus, yapılan çalışmalarda kanserli hücrelerin öldüğünün görüldüğünü belirterek, “Bu beklediğimiz bir sonuçtu. Daha sonra bunu farklı deneylerde de uygulayarak, istediğimiz sonuçları almaya başladık. Kanserli hücre sayısının azalmalarını ve yapı bozulmalarını gördük. Çalışmamızın 7’nci ayındayız” dedi.
‘BOR BİLEŞİKLERİ DAHA ÖNCE BU ALANDA HİÇ KULLANILMADI’
Moleküler biyoloji alanında doktora yapan Ulus, kanser tedavisi için kullanılan ilaçların bir kısmının kimyasal olduğunu belirterek, “Kimyasal maddeler kemoterapiyle hastaya verildiğinde, çok fazla yan etkiye neden olabiliyor. O yüzden doğal ürünlerden ilaç ham maddesi geliştirilmesi önemli bir konu. Bor, ülkemizde bolca bulunan doğal ürün. Bununla birlikte kanser tedavisinde kullanılabilecek bir ürün olup, olmadığını araştırmak istedik.
Uygun sonuçlar elde edilirse kanser, sedef, diyabetik retinopati gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilecek bir ilaç ham maddesi ortaya koymuş olacağız. Kullandığımız bor bileşikleri daha önce bu alanda hiç kullanılmadı. Bu anlamda da önemli. Milli Eğitim Bakanlığı, bizi maddi yönden destekledi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi de laboratuvarlarını açtı. Şu an ilk aşama olan hücre kültür çalışmadayız. Olumlu sonuçlar aldık. Döllenmiş yumurtalarda da maddelerimizi deniyoruz. Bundan sonraki süreçte de hayvan deneylerine geçeceğiz. Tümörü yok etmeye çalışacağız. Bu aşamada da başarılı sonuçlar alınırsa, faz çalışmaları başlar. Önemli sonuçlar sağlanır” diye konuştu.
‘TÜRK PATENT KURUMU’NA BAŞVURDUK’
Dünyada kalpten sonra kanserden ölümlerin 2’nci sırada yer aldığını belirten Dr. Ulus, “O yüzden kanserin tedavisi çok önemli. Yaşam süresi arttıkça, kanserli vakaların görülme ihtimali de çok fazla. Belli bir süre sonra ülkelerin kanser tedavisine ayıracağı bütçe de artacak. Bor, ülkemiz için çok stratejik bir ürün. Bordan elde edilebilecek ham maddenin kanser tedavisinde kullanılması oldukça değerli” ifadelerini kullandı.
Projenin amacını anlatan Süleyman Şah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Harun Yılmaz da “Amacımız, bor madeniyle kanser üzerine bir çalışma yapmaktı. 7 ay önce çalışmalara başlandı. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nden gönderilen 2 bor bileşiğiyle kanserli hücreler üzerine çalışmalar yürütüldü. Bu çalışmalar başarıyla sonuçlandı. Kanserli hücreler öldürüldü. Çalışmamızın patentini almak için Türk Patent Kurumu’na başvurduk. Eğer kanseri yenebilirsek, bir meslek lisesinin başarısı olacak” dedi.
