Muğla’nın Marmaris ilçesinde geçen yıl 4 bin 392 hektara yakın ormanın küle döndüğü, yaban hayatının yok olduğu yangın sonrası alanın yeniden yeşillenmeye başlamasıyla ‘ormanın hayat kedisi’ olarak bilinen bir karakulak fotokapanla görüntülendi.
Marmaris’in Bördübet mevkiindeki ormanda, 21 Haziran 2022 tarihinde saat 20.02’de çıkan yangın, gece havadan müdahalenin yapılamaması ve rüzgarın da etkisiyle yayıldı. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci’nin 5 gün boyunca bölgede takip ettiği yangını söndürme çalışmalarına 3’ü Katar’dan 44 helikopter ve 1’i Azerbaycan’dan 13 uçak, 3 insansız hava aracı, 613 arazöz, 203 iş makinesi, 119 su tankeri ve 28 TOMA ile 5 bin 700 kişilik personel katıldı.
Ekiplerin havadan ve karadan müdahalesi sonrası yangın 5’inci gün sonunda söndürülürken, 4 bin 392 hektar alan kül oldu. İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri, orman yangınının ardından sabotaj şüphesi üzerine ortak çalışma başlattı. Ekipler, yangın bölgesindeki işletmeler, 2 otel ile 2 kamp alanına ait güvenlik kamerası ile bölgedeki fotokapanlar ve plaka tanıma sistemi (PTS) kayıtlarını inceleyip, 3 bin 832 kişi ve araca yönelik sorgulama yaptı.
YAKILMIŞ 3 ARAÇ LASTİĞİ VE TERK EDİLMİŞ 1 MOTOSİKLET BULUNDU
İncelemeler sonucu yangının, Saklı Koy mevkinde çıkmış olabileceği ihtimali üzerinde duran ekipler, bölgede çalışma başlattı. Ekipler, yangının çıkış noktası olarak değerlendirilen bölgede yakılmış 3 araç lastiği ve terk edilmiş 1 motosiklet buldu. Motosiklet sahibinin Sacit Ayhan olduğu ve hakkında ‘tehdit’, ‘basit yaralama’, ‘kişiyi hürriyetinden yoksun kılma’ ve ‘Trafik güvenliğini tehlikeye sokmak’tan 5 suç kaydının bulunduğu tespit edildi. Ayhan’a ait telefon, yangının çıktığı 21 Haziran’da saat 23.30 itibarıyla kapandığı için sinyal bilgilerine ulaşılamadığı, sosyal medya hesabında yapılan incelemede de yangın öncesi yangın çıkış noktasından konum paylaşarak Facebook hesabında mal-mülk davasıyla ilgili ailesine hitaben tehdit cümleleri yazdığı belirlendi.
ÖZEL EKİP KURULDU
İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğü tarafından kurulan özel ekip, yangının çıkış saati itibarıyla haber alınamayan Sacit Ayhan’ın yakalanması için inceleme başlattı. Ayhan adına kayıtlı motosikletin bölgede bulunması nedeniyle yangının başlangıç noktasından çok uzaklaşamamış olduğu değerlendirilerek kaçış yönleri, barınma alanları ve tatlı su kaynaklarının koordinatları çıkarılıp arama alanı daraltıldı.
Ayhan, 23 Haziran’da saat 16.30 sıralarında Marmaris ilçesi Hisarönü Mahallesi Bördübet köyü Saklı Koy mevkisinde ormanda yatarken yakalandı. Alkollü olduğu belirlenen Ayhan, gözaltına alındı. Şüphelinin yakalandığı alanda, içinde benzin olduğu değerlendirilen 5’er litrelik 2 pet şişe ele geçirildi. Ayhan, jandarmadaki işlemleri sonrası sevk edildiği adliyede çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.
‘KARAKULAK, ORMANA YERLEŞTİRİLEN FOTOKOPANA TAKILDI’
Orman yangınından kısa bir süre sonra ise yanan alanlarda önce makilik doğal bitkilerin kendi kendine filizlendiği belirlendi. Orman Bölge Müdürlüğü’nün fidan dikimi, tohum atma ve kozakların içindeki tohumların toprakla buluşmasıyla yangının üzerinden 9 ay geçtikten tohumların birçoğu da filizlendi. Bu süreçte nesli tükenme tehlikesi altındaki 1 karakulak, ormana yerleştirilen fotokopana takıldı.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) Fethiye Meslek Yüksekokulu Çevre Koruma Teknolojileri Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Yasin İlemin, Marmaris’te karakulak habitatlarının yangınlarla büyük zarar gördüğünü belirterek, “Araştırmalarımızı bölgedeki yangınlar sonrasında yaban hayatındaki değişimleri anlamak ve karakulakların durumunu ortaya çıkarmak için sürdürüyoruz.
Bördübet yangını bölgedeki resmi korunan alan olan Bördübet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nı komple yakmıştı. Karakulakların bu yangından sonra yanmamış bölgelere çekildiğini düşünüyorduk. Son kayıtlarımız bunu destekliyor. Yanmış alanlardaki kütüklerin çoğu alandan çıkarılmış. Önerilerimizin dikkate alındığını görmek güzel. 2021 büyük Marmaris yangınında bazı yerlerde olduğu gibi toprak iş makinaları ile sürülmemiş. Kendi haline bırakılmış. Sürgünler ve tohumlarla otsu türler ve maki türleri gelişiyor” dedi.
‘YAKIN ZAMANDA YENİ YAVRULARI GÖRMEYİ UMUT EDİYORUZ’
Dr. Yasin İlemin, bölgedeki maki türlerinin önümüzdeki 10 yılda kendiliğinden gelişeceğinin görüldüğünü de belirterek, “Akdeniz biyolojik çeşitliliği ve karakulaklar için iyi. Av seçenekleri artacak. Karakulaklar şimdi yanmamış alanlara çekilmiş durumda. Şu sıralar epey hareketliler. Çiftleşme heyecanı içindeler. Yakın zamanda yeni yavruları görmeyi umut ediyoruz.
Son olarak bazı doğaseverlerin haklı endişelerini anlıyoruz. Karakulakların yaşam alanlarını anlatırken elbette art niyetli kötü niyetli kişilerin varlığından haberdarız. Bölgede yaklaşık 15 yıldır çalışıyoruz. Çalışmalarımız sonucu bölge resmi korunan alan ilan edildi. Bölgenin bir kısmı 1’inci dereceden girişe yasak askeri alan.”
