Mahkeme, Konya ve Karaman’da Anadolu yaban koyunu ile keçisi avını durdurdu
Konya 1’inci İdare Mahkemesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Konya ve Karaman’da Anadolu yaban koyunu ile yaban keçisi avına ilişkin açtığı ihale için yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Vegan Derneği tarafından 24 Kasım’da açılan davada bir gün sonra ara karar verildi. Konya 1. İdare Mahkemesi, dünya çapında yalnızca Türkiye’de görülen Anadolu yaban koyunlarının (Ovis gmelini anatolica) ve Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında olan yaban keçilerinin (Capra aegagrus) lehine karar alarak yürütmeyi durdurma verdi.
Mahkeme; ön etüt ve envanter raporları ile ihaleye ilişkin hazırlanmış tüm raporlar dahil olmak üzere, dava konusu işlemin hukuki ve maddi gerekçelerine dair ayrıntılı bakanlık savunmasını içeren belgelerin 15 gün içinde ulaştırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca 15 maddelik ara karar gereğinin tüm yönleriyle yerine getirilmesinin yasal zorunluluk olduğunu vurguladı.
Merkezi İstanbul’da bulunan Vegan Derneği tarafından yapılan açıklamada, Konya ve Karaman’ın farklı bölgelerinde av acenteleri aracılığı ile 31 Mart 2022 tarihine kadar avlanması planlanan 7 Anadolu yaban koyununun her biri için en az 153 bin 900 en fazla 157 bin 700 TL, 3 yaban keçisi için en az 9 bin 300 TL bedel istendiği belirtildi. Dernek, Anadolu yaban koyunları ve yaban keçisinin avlattırılması iş ihalesinin etiğe, hukuka ve kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştü. Derneğin dava dilekçesinde bilimsel raporlara atıfta bulunurken, aynı zamanda Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait yayınlarda Anadolu yaban koyunuyla ilgili “Türkiye’nin zenginliği ve sembolü” olarak tanımlandığı hatırlatılırken bu türün hassasiyetine dair şu bilgiler verilmişti.
“Yaban koyunu’nun bir alt türü olan Anadolu yaban koyunu (Ovis gmelini anatolica) Türkiye’ye ‘endemik’ bir türdür, yani Anadolu’ya özgüdür ve yalnızca ülkemizde İç Anadolu’nun çok kısıtlı bir alanında yaşamakta ve üremektedir. Halk arasında ‘ceren, ceran ya da dağ koyunu’ olarak da anılan bu nadir türün sayılarında sürekli bir düşüş olduğu yıllar içinde gözlemlendiği için Tarım ve Orman Bakanlığı bu türün ulusal mevzuat ile korunmasını şart koşmuştur. Ayrıca Bern Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca endemik bir tür olmasından ötürü avlanması hukuka aykırıdır.
Tarım Orman Bakanlığının yayını olan Tarım Orman Dergisi’nin Ocak 2021 tarihli yayında, Türkiye’de 2019 yılı sayımı itibarıyla sadece 893 Anadolu Yaban Koyunu’nun tespit edildiği belirtilmiştir. Bu sayının, daha önce defalarca kez hakkında yapılan ihalelerin iptal edildiği ve ilgili iptal kararlarının da dilekçe ekinde sunulduğu kızıl geyik ve yaban keçisi türlerinden çok daha az olduğu ilgili yayında da görülebilmektedir.
Yaban koyunu Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından Neredeyse Tehdit Altında kategorisinde yer almaktadır. Bu duruma gerekçe olarak ‘avlanma, habitat kaybı ve çiftlik hayvanlarıyla yem/alan rekabeti gibi sebeplerle son üç nesilde (24 yıldır) sayılarının ciddi ölçüde azaldığı’ yönündeki tespit gösterilmiş olup bu durumun çok kısa sürede türün ‘hassas’ statüye düşmesine sebep olacağının da tahmin edildiği belirtilmektedir.”
