CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Sivas Milletvekili Ulaş Karasu’nun TBMM’ye sunduğu soru önergesi, Türkiye’deki çocukların içinde bulunduğu ağır tabloyu gözler önüne serdi.
Veriler, milyonlarca çocuğun yoksulluk kıskacında olduğunu, eğitimden koptuğunu ve güvencesiz iş kollarında can verdiğini ortaya koydu.
Karasu, Bakan Işıkhan’a “Derinleşen ekonomik kriz, artan yoksulluk ve eğitimden kopuş verileri de dikkate alındığında, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik ilave bir eylem planı hazırlanmış mıdır?” diye sordu.
Türkiye’de her geçen gün derinleşen ekonomik krizin faturası çocuklara kesiliyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, TBMM Başkanlığı’na sunduğu soru önergesiyle, çocuk hakları ve sosyal adalet açısından “kaygı verici bir gerileme” yaşandığını vurguladı ve devleti bir an önce koruyucu tedbirleri almaya çağırdı.
Her Üç Çocuktan Biri Risk Altında
CHP’li Karasu, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere rağmen, denetim yetersizliği ve kayıt dışı istihdam nedeniyle çocukların devlet eliyle yeterince korunamadığı gerçeğine dikkati çekti. Karasu’nun önergesinde yer alan sarsıcı istatistiklere göre, Türkiye’de her üç çocuktan biri yoksulluk veya sosyal dışlanma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. TÜİK’in açıkladığı son verilere göre, 2025 yılında çocukların yüzde 36,8’iyoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yaşıyor. Yani, okullarda saldırılar yaşanıp, çocuklar arasında suç eğilimi gündemden düşmezken, ülkemizdeki yaklaşık 7 milyon 866 bin çocuk yoksulluk ve sosyal dışlanmanın pençesinde bulunuyor.
Eğitimden Kopuş ve Çocuk İş Cinayetleri
5 yaş altı çocuklarda okullaşma oranı önceki yıla göre düşerken, ortaöğretim seviyesinde okul tamamlama oranı yüzde 81,3 oldu. Yani lise çağındaki her beş çocuktan biri, farklı nedenlerle okulu bitiremedi. Karasu da önergesinde, Türkiye’deki ekonomik krizin çocukları okul sıralarından koparıp iş sahalarına ittiğine dikkat çekti. TÜİK, bu yıl 15-17 yaş grubundaki çocuk işçi sayısını ise paylaşmadı. Ancak, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre sadece 2025 yılında en az 94 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Sadece Mart ayında 0-17 yaş grubunda en az 8 çocuk işçi yaşamını yitirdi.
Skandal İddia
Önergede yer alan en sarsıcı iddialardan biri de İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclis toplantısına dayandırıldı. İTO’nun Şubat ayı Meclis toplantısında sokakta yaşayan çocuk sayısı, yetim/öksüz çocuklar ve resmî kayıtlarda çalışan çocuk sayısı gibi verilerle birlikte “seks sektöründeki kadın ve kızların toplam sayısının 100 bin olduğu” ileri sürülerek, çocukların cinsel sömürü riskiyle karşı karşıya kaldığına dair ciddi endişeler dile getirildiği hatırlatıldı.
Krizde çocuklar için ne önlem aldınız?
Çocuklarımızın yoksulluk, eğitimden kopuş ve güvencesiz çalışma koşullarıyla karşı karşıya kalmasının kabul edilemez bir tablo olduğunu vurgulayan CHP Genel Başkan Yardımcısı Karasu, “Devletin temel görevi, çocukları korumak ve onların insanca yaşam hakkını güvence altına almaktır. Türkiye’de artan çocuk işçiliği ve çocuk ölümleri, mevcut politikaların yetersizliğini açıkça ortaya koymaktadır. Vakit kaybetmeden somut, denetlenebilir ve etkili bir eylem planını hayata geçirmek zorundadır” dedi. Karasu, önergesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’dan özetle şu sorulara yanıt istedi:
- Derinleşen ekonomik kriz, artan yoksulluk ve eğitimden kopuş verileri de dikkate alındığında, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik ilave bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmış ise içeriği ve hedefleri nelerdir? Hazırlanmamış ise hazırlanması yönünde bir çalışma var mıdır?
- 2023-2026 yılları arasında kaç çocuk, iş kazalarında can vermiş, kaç çocuk yaralanmıştır?
- Çocuk işçiliğine yönelik bakanlığınızın yaptığı denetim sayısı kaçtır, bu denetimler sonucu kaç işyerine hangi cezalar uygulanmış, aç işyeri hakkında kapatma veya faaliyeti durdurma işlemi gerçekleştirilmiştir?
