OECD ‘Kritik Mineraller İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026’ lansmanını değerlendiren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Dünya önemli bir dönüşümden geçiyor; yeşil ekonomiye geçiş ve dijital ekonomiye geçiş. Bu açıdan da kritik madenlere çok büyük bir ihtiyaç var” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ‘Ortaklıklarla Yatırım ve Büyüme Potansiyelini Açığa Çıkarmak’ konulu OECD Kritik Mineraller Forumu’nun ardından, OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann ve OECD Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen ile birlikte ‘Kritik Mineraller İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026 Lansmanı’na da katıldı. Bolat, lansman sonrası basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.
‘AÇIK VE KURALLARA DAYALI TİCARETE BÜYÜK ÖNEM VERİYORUZ’
Ticaret Bakanı Ömer Bolat lansman konuşmasında, “2022 ile 2024 yılları arasında, küresel kritik hammadde ticaretinin yaklaşık yüzde 16’sı ihracat kısıtlamalarından etkilenmiştir. Bazı mineraller için bu maruziyet çok daha yüksektir. Kobalt ve manganez ihracatının yaklaşık yüzde 70’i etkilenmiş durumdadır. Grafit ihracatının neredeyse yarısı, nadir toprak elementlerinin ise yüzde 45’i kısıtlamalara tabidir. Uygulanan önlemlerin türünde de bir değişim görüyoruz. İhracat vergileri ve lisans gereklilikleri en yaygın araçlar olmaya devam etmektedir. Ancak daha kısıtlayıcı önlemler artış göstermektedir. Bu eğilimlerin ciddi sonuçları bulunmaktadır. İhracat kısıtlamalarının yerel politika hedeflerine hizmet edebileceğinin farkındayız. Gelir yaratabilir veya endüstriyel gelişimi destekleyebilirler. Ancak yaygın olarak kullanıldıklarında, aynı zamanda olumsuz yayılma etkileri de yaratırlar. Küresel arzı daraltır, fiyat oynaklığını artırır ve tedarik zinciri dayanıklılığını zayıflatırlar. Zaten kırılgan olan küresel ekonomide bu durum, parçalanma risklerini artırmaktadır. Bu nedenle iş birliği esastır. Açık ve öngörülebilir pazarlara, çeşitlendirilmiş tedarik zincirlerine ve koordineli uluslararası eyleme ihtiyacımız var. OECD Envanteri bir veri tabanından daha fazlasıdır; o bir kamu yararıdır. Şeffaflığı güçlendirir ve kanıta dayalı politika yanıtlarını destekler. Türkiye olarak, açık ve kurallara dayalı ticarete büyük önem veriyoruz. Kritik hammaddelerin dengeli yaklaşımlar gerektirdiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘KRİTİK MADENLERİN ROLÜ ARTIYOR’
Lansmanın ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Bakan Bolat, “Bu yılın konusu ise ‘Kritik Madenler’ konusu. Şundan dolayı; dünya önemli bir dönüşümden geçiyor; yeşil ekonomiye geçiş ve dijital ekonomiye geçiş. Bu açıdan da kritik madenlere çok büyük bir ihtiyaç var. Yenilenebilir enerji, özellikle ileri teknolojiler imalat sektöründe, yapay zekanın ortaya çıkması. Bütün bu önemli alanlarda kritik madenlerin rolü artıyor. Bu sene OECD Genel Direktörlüğü ve İstanbul Merkezi’nin kritik madenler konusunda ‘Gelişen Piyasalar Forumu’nu düzenlemesi çok önemli bir başlık. Birçok ülkeden bakanlar yer alıyor, bakan yardımcıları, uzmanlar. Ve Türkiye ve Fas’ın ortak ev sahipliği söz konusu toplantıya başkanlık anlamında. Bizde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve Fas devletinin Enerji Bakanı toplantının eş başkanları konumunda. OECD Genel Sekreteri, Suudi Arabistan’ın Sanayi Bakanı, birçok ülkeden gelen sanayi bakanları, bakan yardımcıları, enerji madenler bakanları buradalar” dedi.
‘ÜLKELERİN GİDEREK İHRACAT ENGELLERİ ÇIKARDIKLARINI GÖRÜYORUZ’
Bakan Bolat, “Açılış konuşmalarını tamamladık ve az önce de OECD yıllık raporunu açıkladı. Bu rapor, kritik madenler konusundaki ihracat kısıtlamalarının envanter raporu. Bu niye önemli? Son iki yılda, özellikle kritik madenler ihracatında ülkelerin giderek ihracat engelleri çıkardıklarını görüyoruz. Milli menfaatleri korumak önemli ama bu milli menfaatleri korurken komşu ülkeler ya da dünya ülkelerinin ekonomilerine zarar verecek uygulamaların ortaya çıkması uluslararası bir işbirliğini gerektiriyor. İşte OECD buna dikkat çekmek için bu forumu düzenledi. Bu kritik madenlerin sahibi olan ülkeler ki Türkiye de onlardan birisi, milli menfaatlerini korumaları en tabii hakları. Ama özellikle bu hammadde zengini az gelişmiş ülkelerin artık geçmişteki doğal maden hammadde zenginliklerinin kendilerine refah getirmediği bir dönemi yaşamasınlar; onlar da bu madenleri işleyerek özellikle ekonomilerini katma değerle geliştirsinler. Biz bunu da istiyoruz” diye konuştu.
‘ENVANTER RAPORUNUN TÜRKİYE’DE AÇIKLANMASI ÇOK ÖNEMLİ’
Bakan Bolat, “Bu anlamda OECD buna dikkat çekmek için dünya kritik madenlerin dünya ticaretinde özellikle ulaşılabilirlik noktasında çok ciddi boykotlar, engeller ortaya çıkmasın diye bir mücadele veriyor. Bugün iki günlük OECD’nin Kritik Madenler Forumu ve bugün açıkladığı kritik madenlerdeki ihracat kısıtlamalarının envanter raporunun İstanbul’da, Türkiye’de açıklanması çok önemli. Biz de Türkiye olarak böylesine önemli bir foruma ev sahipliği yapmaktan çok memnuniyet duyuyoruz. Gerek Ticaret Bakanlığımız gerekse Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız bu konuda OECD Genel Merkezi ve İstanbul Bölgesel Merkezi ile yakın bir koordinasyon ve işbirliği içinde çalışıyor” dedi.
