Burdur’un Bucak ilçesine bağlı Kocaaliler beldesinde köylü kadınlar, 25 Ağustos’tan aralık ayının ilk haftasına kadar süren dönemde Noel çelenkleri yapıyor. 20 yıldır her sene bu dönem beldedeki evlerin birçoğu çelenk üretim atölyesine dönüyor.
Antalya’da ilk olarak 1990’lı yılların ortalarında Alman bir kadın tarafından üretimi ve ihracatı gerçekleştirilen çelenkler, Hristiyanların 24 Aralık’ta başlayan Christmas Bayramı, diğer adıyla Noel ve yılbaşı öncesinde en yoğun ihracat dönemini yaşıyor. Kutsal Noel çelenginin yapımında, Antalya, Burdur ve Isparta sınırlarındaki orman köylerinden izinle toplanan başta mersin dalı olmak üzere, ardıç, dağ çileği, kozalak, andız kozağı, tespih bitkisi, kuşburnu, kızılcık, siyah yabani üzüm gibi çoğunluğu orman bitkileri ve özel üretimi yapılan süs patlıcanı, kırmızı fındık biberi kullanılıyor. Ormanlardan toplanan bu ürünler, Bucak’a bağlı Kocaaliler beldesine getiriliyor.
YILDA 1 MİLYON ÇELENK
Kocaaliler beldesinde köylü kadınlar, bu orman bitkileriyle 25 Ağustos’tan aralık ayının ilk haftasına kadar her yıl yaklaşık 1 milyon çelenk yapıyor. Yaklaşık 3,5 aylık bu süreçte 500 civarında hanenin bulunduğu beldedeki evlerin 250 civarında kadın başta olmak üzere birçok köylü çelenk işiyle uğraşıyor. Evlerin çoğunluğu çelenk üretim atölyesine dönüyor. Beldedeki 3 ihracatçı firma tarafından özel izinle ormandan ücret karşılığı toplanan ürünler, her sabah çelenk yapan köylü kadınların evlerinin önüne bırakılıyor. Kadınlar bir taraftan çelenk yapıp para kazanırken, diğer taraftan ev işleriyle uğraşıyor. Akşamları da yapılan çelenkler toplanıp, depodaki paketleme işleminin ardından TIR ile Avrupa’ya gönderiliyor.
HRİSTİYANLIK DÜNYASINDA KUTSAL
Hollanda ve Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine gönderilen bu çelenklerin, Hristiyanlık dünyasında kutsal bir değeri bulunuyor. İsa’nın yeniden doğumunun sembollerinden olan sıfır rakamı şeklinde, üzerindeki bitkilerin de bolluk ve bereketi simgelediği çelenkler, Avrupa ülkelerinde özellikle bu dönemde ev ve mezarlık ziyaretleri, yemek masaları, kapı ve duvarlara asılıyor.
20 YILDIR ÇELENK YAPIYORLAR
Bölgede çelenk üretimi ve ihracatı yapan bir firmanın sorumlusu Ulaş Aktürk, “Çelenk işini 2005 yılından beri yapıyoruz. Evlerin önüne sabah meyveler ve bitkiler dağıtılıyor. Akşamüzeri, öğleden sonra 14.00- 15.00 gibi yapılan çelenkler toplanıyor. Depoya getiriliyor. Depoda paketleniyor. Firma olarak bizim 100’e yakın ev var. Kadınlar bitki ve meyveleri sarıyor, öğleden sonra topluyoruz. Yaklaşık 2 günde bir TIR’la Hollanda ve Almanya’ya gönderiyoruz. Köydeki neredeyse hemen her evde 25 Ağustos’ta başlayıp aralık ayının ilk haftasının sonuna kadar kadınlar ve bazı erkekler bu işi yapıyor” dedi.
HOLLANDA VE ALMANYA’YA GİDİYOR
Bu işin Antalya’da ilk olarak Alman bir kadın tarafından başlatıldığını söyleyen Aktürk, “Tüm bu ürünler dağlardan toplanıyor. Ormanın izin verdiği şekilde dağ çileği olsun, mersin yaprağı olsun bunlar kesiliyor. Yapılan çelenklerin yüzde 70’i Hollanda’ya yüzde 30’u Almanya’ya ihraç ediliyor. Oralarda kapı süsü olarak kullanıyorlar, birbirlerine hediye olarak gönderiyorlar. Yılbaşı döneminde fazlaca gidiyor. Mezarlıklara falan da koyuyorlar. Biz firma olarak sezonda 400- 500 bin tane üretiyoruz. Toplamda ise 1 milyona yakın üretim var” diye konuştu.
ÇELENK BAŞINA 50 TL KAZANIYORLAR
Bu sezon yaklaşık 1 milyon çelenk ihracatı için yoğun bir çalışmanın sürdüğünü belirten Aktürk, toplamda 3 milyon avroluk bir döviz girdisi beklediklerini de açıkladı. Çelenk yapımının köyün en önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu da dile getiren Aktürk, erkeklerin bitki, kasa gibi malzemelerin dağıtımı, toplanması, taşınması benzeri işlerde çalıştığını, çelenk sarma işini de kadınların yaptığını kaydetti. Aktürk, bir kadının günde ortalama 30- 40 çelenk yapabildiğini ve çelenk başı 50 TL ödendiğini de dile getirdi.
KÖYLÜ KADINLAR KAZANCINDAN MEMNUN
Köyde çelenk yapım işinde çalışan kadınlar, ağustosta başlayıp, aralık ayına kadar evlerinde bu işi yaptıkları ve elde ettikleri kazançtan memnun olduklarını söyledi. Köyde her yıl ağustos ayının 15’inden aralık ayının 10’una kadar kadınlar başta olmak üzere yaşlısı, genci herkesin bu işi yaptığını anlatan Hanife Yiğit, “Hatta çocuklar bile temas eder, yardımcı olurlar annelerine. Köyümüzde büyük bir gelir kaynağı. Evini yaptırmaya destek olan, ev eşyalarını alanlar, çocuğunun düğününü eden, araba alan herkesin bir şekilde hayatına ekonomik katkıda bulunuyor” dedi.
Her yıl eşiyle sezonda çelenk yapımında çalışan Muharrem Özeren, firma tarafından getirilen ürünlerin her sabah evlerinin önüne bırakıldığını belirterek, “Ayağımıza kadar bütün ürünleri getiriyorlar. 20 senedir sezonluk bu işi yapıyoruz. Ben de hanımımla beraber yapıyorum. Ben meyveleri hazırlıyorum. O da çelenk haline getiriyor. Keyif verici hem de para kazanıyoruz. Tanesini 50 TL’ye yapıyoruz” dedi.
