2019’da hayatımıza giren koronavirüs, dünya çapında 6 milyondan fazla hayata mal oldu. Pek çok alışkanlığımızı geride bırakmamıza neden olan salgın tabiri caizse kabuk değiştirmeye devam ediyor. Peki koronavirüste son durum nedir? Pandemide artık endemiye geçiş başladı mı?
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) koronavirüsü 2020 yılı Mart ayında ‘pandemi’ ilan etmesi ve hükümetlerin aldığı kısıtlayıcı önlemler son üç yıla damgasını vurdu. Şu an ise koronavirüs, Omicron varyantıyla varlığını sürdürmesine rağmen dünyanın pek çok ülkesinde korona tedbirleri neredeyse tamamen kaldırılmış durumda.
ABD Başkanı Joe Biden, 19 Eylül 2022’de pandeminin bittiğini ilan ederek “Baksanıza herkesin keyfi yerinde, hiç kimse de maske takmıyor artık” demişti. Biden’ın açıklamalarının ardından DSÖ Başkanı Tedros, “Pandeminin sonuna gelmedik ama ilk kez pandeminin sonu görüş alanımızda“ diyerek sözlerini “Artık sonunun nasıl getirileceğini görüyoruz” diye sürdürdü ve pandeminin sonunun nasıl getirileceğine ilişkin maddeler halinde açıklamalarda bulundu.
Bazı basın kuruluşları bu açıklamanın “Pandemi bitişe yakın” bölümünü seçerek, “DSÖ’de pandemiyi bitirdi” şeklinde manşetlere taşıdı. Şu bir gerçek ki; pandeminin sonunun ilanı için ‘sıfır’ vaka diye bir beklenti hiçbir zaman olmayacak. Artık grip, nezle gibi salgınlar yeniden sahnede olduğu için vaka sayıları takip edilemiyor. Dolayısıyla koronavirüsün ne zaman tam olarak biteceğini söylemek güç.
SON 28 GÜNDE 55.000’DEN FAZLA YENİ ÖLÜM
DSÖ’nün 25.01.2023 tarihli koronavirüs haftalık durum raporuna göre; 16-22 Ocak 2023 haftasında küresel olarak yaklaşık 1,9 milyon yeni vaka ve 12.000’den fazla ölüm bildirilmiştir. Son 28 günde (26 Aralık 2022 – 22 Ocak 2023), dünya çapında 11 milyondan fazla vaka ve 55.000’den fazla yeni ölüm vakası rapor edilmiştir – önceki 28 güne kıyasla sırasıyla %25 düşüş ve %13 artış söz konusudur.
Ancak tüm bu rakamlara mesafeli yaklaşmakta fayda var. Bunun birinci nedeni, verilerin her ülkede farklı şekillerde toplanması. Diğer bir neden, vefat sayılarının enfeksiyon vakalarına göre daha net bir şekilde belirlenebilmesi. Önemli bir etken ise ölümlerde “Kişi koronavirüs nedeniyle mi hastaneye kaldırıldı, yoksa tesadüfen Covid testi pozitif mi çıktı” ayrımının verilere yansıtılmıyor oluşu.
VİRÜS KORKUSU AZALDI
Dünyada en kapsamlı tedbirleri uygulayan ülkelerde bile kısıtlamalar gevşetilirken medyanın da dikkati artık koronadan daha farklı konulara, Ukrayna savaşına, Çin’in Tayvan’ı tehdidine, çöküşteki dünya ekonomisine yönelmiş durumda. Dünya çapında Google’da “Covid”, “korona”, ”koronavirüs aşısı” aramaları da 2021 sonuna göre on kat azaldı.
Uluslararası piyasa araştırmaları kuruluşu IPSOS’un Ağustos 2020’den her ay yaklaşık 20 bin kişiyle yaptığı anket de bu durumu gözler önüne seriyor. Sunulan 18 seçenek arasında en büyük üç endişe kaynağının belirtilmesi istenen ankette Koronavirüs uzun süre ilk sırada iken yıl başından beri 9’uncu sıraya kadar geriledi. Koronavirüs korkusunun yerini yüksek enflasyon, iklim değişikliği, yoksulluk, işsizlik, suç oranları gibi endişeler aldı.
Sağlık Bakanlığı vakalara ilişkin eskisi kadar detaylı paylaşım yapmayıp, artık salgını öncelik olarak görmese de salgının dünya genelinde etkilerin sürdüğü kesin. “Pandemi bitti” ilanlarının en önemli sakıncası ise, bilim karşıtlarının hatırlatıcı dozları kabullenmemesidir. Bu nedenle kişisel temizliğe dikkat edilmesi ve riskli grupların maske kullanımını bırakmaması, bireysel ve toplumsal korunma açısından önemliliğini sürdürmektedir.
