Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılında küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ), Türkiye’deki toplam girişim sayısının yüzde 99,6’sını oluşturduğunu açıkladı.
TÜİK, 2024 yılına ilişkin KOBİ istatistiklerini açıkladı. Buna göre; KOBİ’ler, 2024 yılında toplam girişim sayısının yüzde 99,6’sını oluşturdu. Buna karşılık; istihdamın yüzde 68,5’ini, personel maliyetinin yüzde 43,5’ini, cironun yüzde 44,1’ini, üretim değerinin yüzde 39,8’ini ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 41,2’sini oluşturdu.
KOBİ’LER EN FAZLA TİCARET SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTERDİ
Ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına göre 2024 yılında KOBİ’lerin; yüzde 35,1’i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, yüzde 15,3’ü ulaştırma ve depolama sektöründe, yüzde 12,1’i ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi. İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’lerin istihdamının toplam KOBİ istihdamı içindeki oranı yüzde 25,4 olurken, personel maliyeti için bu oran yüzde 33,5, ciroda yüzde 25,5, faktör maliyetiyle katma değerde yüzde 34,9 ve üretim değerinde ise yüzde 41,2 olarak gerçekleşti.
KOBİ girişimleri için 2015 yılında çalışan başına ortalama katma değer 26 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 479 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına katma değer sırasıyla 46 bin TL ve 969 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 31 bin TL ve 558 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 12 bin TL ve 175 bin TL olarak gerçekleşti.
ÇALIŞAN BAŞINA PERSONEL MALİYETİ 253 BİN LİRA
2015 yılında KOBİ girişimleri için çalışan başına ortalama personel maliyeti 17 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 253 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına personel maliyeti sırasıyla 27 bin TL ve 439 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 20 bin TL ve 310 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 8 bin TL ve 121 bin TL olarak gerçekleşti.
3 BİN 790 KOBİ YÜKSEK TEKNOLOJİ SINIFINDA ÜRETİM YAPTI
İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’ler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüzde 54,8’i düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, büyük ölçekli girişimlerde bu oran yüzde 41,5 oldu. KOBİ büyüklük gruplarına göre incelendiğinde; mikro ölçekli girişimlerin yüzde 56,2’si düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, yüzde 32,1’i orta-düşük teknoloji, yüzde 11’i orta-yüksek teknoloji ve yüzde 0,7’si yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. Buna karşılık küçük ölçekli girişimlerde bu oranlar sırasıyla yüzde 48,3, yüzde 32,7, yüzde 17,9 ve yüzde 1,1 iken, orta ölçekli girişimlerde yüzde 47,7, yüzde 31, yüzde 19,8 ve yüzde 1,5 oldu.
KOBİ’LERİN DOĞUM ORANI YÜZDE 15,9 OLDU
2023 yılında doğan KOBİ girişim sayısının, 2023 yılındaki aktif KOBİ girişim sayısına oranı (girişim doğum oranı) yüzde 15,3 ve 2023 yılında doğan KOBİ girişimlerindeki istihdamın, 2023 yılındaki aktif KOBİ’lerin toplam istihdamı içindeki payı yüzde 6,9 iken, 2024 yılında bu oranlar girişim doğum oranında yüzde 15,9 ve istihdam payında ise yüzde 7 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin 2024 yılında en yüksek doğum oranı yüzde 17,3 ile mikro ölçekli girişimler olurken bunu sırasıyla yüzde 4,7 ile küçük ölçekli ve yüzde 4,2 ile orta ölçekli girişimler takip etti. Yine doğan girişimlerin istihdam içindeki oranlarında en yüksek oran yüzde 12,4 ile mikro ölçekli girişimler olurken, bunu yüzde 2,7 ile küçük ölçekli ve yüzde 1,9 ile orta ölçekli girişimler takip etti.
KOBİ’LER TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 29,6’SINI GERÇEKLEŞTİRDİ
2024 yılına ilişkin toplam ihracatın yüzde 29,6’sı, ithalatın ise yüzde 15,9’u KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildi. 2024 yılı toplam ihracatında; mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 2,4 iken, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,7, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 16,5 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 70,4 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin ihracatının yüzde 59,4’ü ticaret sektöründe gerçekleşirken, yüzde 34,3’ü ise imalat sanayi sektöründe gerçekleştirildi. 2024 yılı toplam ithalatında ise mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 0,9, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 5,2, orta ölçekli girişimlerin payı da yüzde 9,8 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 84,1 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin ithalatının yüzde 65,6’sı ticaret sektöründe gerçekleşirken, yüzde 25,8’i ise sanayi sektöründe gerçekleştirildi. KOBİ’lerin 2015 yılında 49 milyar dolar olan ihracat değeri 2024 yılında 76 milyar dolara yükseldi. İthalatta ise 2015 yılında 36 milyar dolar olan değer, 2024 yılında 51 milyar dolara yükseldi.
KOBİ’LERİN 615 PATENTİ TESCİL EDİLDİ
2024 yılında KOBİ’lerin toplam patent başvuru sayısı 1417 olurken, aynı yıl 615 patent tescil edildi. KOBİ ölçeklerinde ise patent başvurusunda 494 patent başvurusu ile küçük ölçekli girişimler ilk sırada yer alırken patent tescilinde 237 patent tescili ile orta ölçekli girişimler ilk sırada yer aldı. (
