Samsun’a 30 kilometre mesafedeki, Türkiye’nin en büyük deltalarından olan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’ndeki nadir türler, doğaseverlerin ilgisini çekiyor.
Türkiye’nin en önemli sulak alanlarından olan, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, güzelliğiyle, doğaseverlerin ve fotoğraf tutkunlarının uğrak alanları arasında yer alıyor.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Geçici Listesi’ne, 13 Nisan 2016’da alınan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’nin, 5 bin 174 hektarlık kısmı ‘Yaban Hayatı Geliştirme Alanı’ olup, ‘Uluslararası RAMSAR Sözleşmesi’ kapsamında koruma altında bulunuyor.
İrili ufaklı 20 gölle büyük bataklık ve sazlık alanların yer aldığı delta, Avrupa Kuş Alanları Envanteri’ndeki en önemli 4 kriterden 3’üne sahip olup, göç sırasında Karadeniz’i doğrudan aşan kuş türleri için de yaşamsal önem taşıyor.
SÜREKLİ KONTROL EDİLİYOR
Toplam 56 bin hektarlık alana sahip olan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, kuş gözlemcileri ve doğa fotoğrafçılarının da en önemli durak noktası konumunda. Delta, 362 kuş türü, 554 bitki, 35 balık, 42 memeli, 260 omurgasız, 13 sürüngen ve 12 amfibi türüne yaşam alanı sunuyor.
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin koruma amaçlı çalışmaları ve doğal yaşama insan müdahalesinin en aza indirilmesiyle yaban hayatı olumlu etkilediği görülen delta, araç trafiğine kapatıldı. Sadece bisiklet ile akülü araçların girişine izin verilen delta, kameralar ve rutin denetimlerle sürekli kontrol ediliyor.
KESİN KORUNACAK HASSAS ALAN
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Mayıs 2020’de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ‘Kesin Korunacak Hassas Alan’ ilan edilen 21 yerden biri oldu. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Demir, deltanın dünyada nesli tükenme tehlikesi altındaki türleri barındırdığını, şu ana kadar tespit edilen kuş türlerinden 18’inin neslinin tükenme tehdidi altında olduğunu, 21’inin ise neslinin tehlike altına girmeye yakın türler arasında yer aldığını ifade etti.
Deltanın önemine dikkat çeken Demir, “Bu dönem kaçırılmaması gereken bir zaman. Geçici listede yer alan deltanın UNESCO Dünya Mirası Asıl Listesi’nde yer alabilmesi için de Büyükşehir Belediyesi olarak hassasiyetle çalışıyoruz” dedi.
Yaban hayatındaki zenginlik nedeniyle deltanın kuş gözlemcilerinin ilgisini çektiğini söyleyen Demir, özellikle ekim ayı sonu ve kasım ayı başının nadir kuş türlerinin görülebileceğini ve bu doğal mirasın korunması için sorumluluk bilinciyle çalıştıklarını söyleyerek, “Burası sadece Türkiye’nin değil, dünyanın sayılı sulak alanlarından biri. Her yıl on binlerce ziyaretçi ağırlıyoruz. Bu alanın gelecek nesillere en iyi şekilde taşınması noktasında elimizden geleni yapıyoruz” dedi.
1 SAATTE 44 KUŞ TÜRÜ
‘Kuş dedektifi’ olarak anılan kuş gözlemcisi ve araştırmacısı Emin Yoğurtcuoğlu da gittiği deltada 1 saatte 44 kuş türü gördü. Kızılırmak Deltası’na 17 yıldır geldiğini ve olumlu değişimi çok net gördüğünü anlatan Yoğurtcuoğlu, “Burası başarılı koruma uygulamalarıyla örnek gösterilecek yerlerden.
Türkiye’de bu kadar büyük bir alanda bu uygulamaların yapılabildiğini görmek bizi aşırı mutlu ediyor. Alanın araç trafiğine kapalı olması, avcılığın yapılmaması nedeniyle kuşları çok rahat bir şekilde izleyebiliyoruz. Kuşların özgürce, güvenle kalabildikleri, insanların da doğal yaşamlarında kuşları gözlemleyebildikleri bir alan” diye konuştu.
