Van'da yaşayan Necmiye Tekin (53), 33 yıldır geleneksel yöntemlerle sürdürdüğü keçe sanatını genç kuşaklara aktarmak için çalışmalarını sürdürüyor.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin ilk kadın keçe sanatçısı olduğu belirtilen Tekin, ürettiği eserler ve verdiği eğitimlerle kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sunuyor. Tekin, eserlerinin tamamını geleneksel tepme keçe yöntemiyle ürettiğini söyledi.
Atkısı ve çözgüsü olmayan, dünyanın bilinen ilk tekstil ürünlerinden biri kabul edilen keçe, Van'da Necmiye Tekin'in atölyesinde yeniden hayat buluyor. Yüzyıllardır süregelen keçe geleneğini hem üretim hem de eğitim yoluyla sürdüren Tekin, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı olarak kayıt altına alınan sanatçılar arasında yer alıyor.
Geleneksel Tepme Keçe Yöntemiyle Üretiyor
Keçe sanatına genç yaşlarda ilgi duyduğunu belirten Tekin, eserlerinin tamamını geleneksel tepme keçe yöntemiyle ürettiğini söyledi. Tekin, "Varoluşundan beri hangi teknikler uygulanıyorsa bugün de aynı yöntemleri kullanıyorum. Tüm eserlerimi geleneksel tepme keçe yöntemiyle hazırlıyorum. Atkısı ve çözgüsü olmayan keçe, dünyanın ilk tekstil ürünü. Bu kadim sanat, Orta Asya'dan Anadolu'ya göçle birlikte hayatımıza giren bir sanat. Unutulmaya yüz tutmuş olsa da yeniden gün yüzüne çıkarmak, ayakta tutmak ve gelecek kuşaklara aktarmak için sanatçılar ve ustalar olarak elimizden geleni yapıyoruz" dedi.
Atölyesinde Öğrenciler Yetiştiriyor
Atölyesinde meslek lisesinde eğitim gören 3 stajyer öğrencinin bulunduğunu ifade eden Tekin, keçe sanatını öğrenmek isteyen vatandaşlara da destek verdiğini belirtti. Tekin, "Şu anda atölyemde meslek lisesinde okuyan 3 stajyer öğrencim var. Bunun yanı sıra halk arasında bu mesleği öğrenmek için gelenler de oluyor. Bu sanatın devam etmesi için bilgi ve deneyimlerimizi paylaşmak büyük önem taşıyor" diye konuştu.
Urartu Ve Selçuklu Motifleri Keçeyle Buluşuyor
Keçe sanatına gençlik yıllarında amatör olarak başladığını, zamanla mesleğini profesyonel düzeye taşıdığını anlatan Tekin, Kız Meslek Lisesi Giyim Bölümü mezunu olduğunu söyledi. İlk yıllarda çevresinde gördüğü yaygı, çanta ve yeleklerden etkilendiğini belirten Tekin, zamanla dikişsiz ürünler üretmeye başladığını kaydetti.
Tekin, "Çantalar, yelekler ve şapkalar gibi ürünler üzerinde çalıştım. Daha sonra açtığım atölyede bu işi daha ustaca yapmaya başladım. Laptop çantaları, çerçeveler, masa örtüleri, halılar ve kilimler üretiyorum. Ürünlerimde başta Urartu medeniyeti olmak üzere Selçuklu ve bölgenin yöresel motiflerine yer veriyorum. Keçe 4 aşamadan oluşuyor. İlk olarak yünleri enine ve boyuna olacak şekilde seriyoruz. Ardından sabunlu, özellikle zeytinyağlı suyla ıslatıp el gücüyle sıkıştırıyoruz. Daha sonra rulo haline getirerek tepme işlemini yapıyoruz. Bu aşamaları belirli sayılarla ve dikkatle gerçekleştiriyoruz" dedi.
Keçe Sağlık Açısından Da Değerli
Keçenin dayanıklı ve sağlıklı bir malzeme olduğunu söyleyen Tekin, doğal liflerden elde edilen ürünlerin sentetik kumaşlara alternatif oluşturduğunu belirterek, "Keçe kumaşı 400 derecede yanar ancak alev almaz. Sağlık açısından da çok değerli bir üründür. Koku yapmaz, bakteri barındırmaz. Terlediğinde nemi emer ve daha sonra dışarı atar. Bu nedenle ter kokusu oluşmaz. Günümüzde sentetik kumaşlardan uzaklaşıp sağlığımıza daha fazla önem vermemiz gerektiğine inanıyorum. Bunun için keçe çok önemli bir ürün" ifadelerini kullandı.
Van'a özgü motifler ve Urartu desenleriyle keçe tablolar hazırladığını belirten Tekin, özellikle tablo, halı ve masa örtüsü siparişlerinde yoğunluk yaşadığını söyledi.
