Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde Selçuklu ve Osmanlı Devleti dönemlerinde inşa edilen tarihi çeşmeler, kaderlerine terk edildi. Prof. Dr. Celil Arslan, “Günümüzde su yolları tıkandığı için çeşmelerden artık su akmıyor. Hacı Rüştü Efendi Çeşmesi nispeten sağlam durumda. Diğerleri metruk bir halde bulunuyor. Dolayısıyla, su kanalları kesilen bu çeşmelerin sağlıklı hale getirilmesi gerekiyor” dedi.
Melikgazi ilçesi Tavlusun Mahallesi’ndeki tarihi çeşmeler, Selçuklu ve Osmanlı Devleti dönemlerinde inşa edildi. Tarihi çeşmeler, uzun bir süre vatandaşların içme suyu ihtiyacını karşıladı. Geçen zamanda çeşmelere gelen su yolları tıkandığı için kullanılamaz hale geldi. Zamanla bakımsız kalan çeşmelere sprey boya ile yazılar yazılarak zarar verildi.
ERÜ Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celil Arslan, “Tavlusun’a öncelikle coğrafi konumu itibarıyla bakmak gerekiyor. Vadi içinde bulunan bir yerleşim yeridir. Özellikle 1800’lü yıllarda, Kayseri’nin önemli yerleşim yerlerinden birisi olmuştur. Burada, çeşmeler dışında diğer yapı türleri de var. Bu yönüyle su yapıları, yerleşim yerlerinin önemli bir sorunu olarak karşımıza çıkar.
Çeşmeler dışında baktığımız zaman, doğal haliyle akan, kar ve yağmur sularını biriktirmeye yarayan ve bunların köy içinde dağılımını sağlayan bir şebekenin olduğunu görüyoruz. Tavlusun’da çeşmeler müstakil olarak yapılmıştır. Bunlar mahalle çeşmeleri şeklindedir. İnsanlar günlük hayattaki ihtiyaçlarını bu çeşmelerden karşılıyorlardı” diye konuştu.
‘SAĞLIKLI HALE GETİRİLMESİ GEREKİYOR’
Geçmişten günümüze ulaşan az sayıda çeşmenin bulunduğunu belirten Arslan, “Günümüze kadar ulaşan 6-7 tane çeşme vardır. Bunlar eğimli bir arazide, yüzeye bitişik olarak yapılmıştır. Çeşmelerden ikisinin kitabesi var. Hacı Rüştü Efendi Çeşmesi’nin 1962 tarihli bir kitabesi var. Diğeri ise 1879 tarihli Karagöz Mezarlık Çeşmesi’dir. Bunlar dışındakilerde maalesef kitabe bulunmuyor.
Dolayısıyla yapımını da 19’uncu yüzyılın ikinci yarısı sonlarına doğru olarak düşünebiliriz. Günümüzde su yolları tıkandığı için çeşmelerden artık su akmıyor. Hacı Rüştü Efendi Çeşmesi nispeten sağlam durumda. Diğerleri metruk bir halde bulunuyor. Dolayısıyla, su kanalları kesilen bu çeşmelerin sağlıklı hale getirilmesi gerekiyor. Bir proje çerçevesinde bu çeşmeler restore edilerek yok olmaktan kurtulabilir. Çünkü bunlar sayıları gittikçe azalan ve yok olan yapı grubunuzdan birini oluşturuyor. Bunlar kullanım dışı kaldığı için etrafı çöplük haline dönüştürülüyor” ifadelerini kullandı.
