Güven Çayyolu Tıp Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Uzm. Dr. Özge Çelik Büyükceran, karne notlarının çocukların kişiliğini ya da geleceğini belirleyen bir ölçüt olmadığını ifade etti.
Okulların kapanmasıyla milyonlarca öğrenci karne heyecanı yaşarken, ailelerin göstereceği yaklaşımın çocukların ruh sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunduğunu söyleyen Güven Çayyolu Tıp Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Uzm. Dr. Özge Çelik Büyükceran, karne gününün yalnızca notların değerlendirildiği bir gün olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Büyükceran, “Karne günü söylenen bir cümle yıllarca unutulmuyor” dedi.
Karne notlarının çocukların kişiliğini ya da geleceğini belirleyen bir ölçüt olmadığını ifade eden Uzm. Dr. Büyükceran, “Karne, öğrencinin belirli bir dönemdeki akademik performansını yansıtır. Bir çocuğun başarısını yalnızca notlarla değerlendirmek doğru değildir. Her çocuğun öğrenme hızı, güçlü olduğu alanlar ve gelişim süreci birbirinden farklıdır. Bu nedenle karneyi çocuğun değerini belirleyen bir belge gibi görmek yerine, eğitim sürecini değerlendirmeye yardımcı olan bir geri bildirim olarak ele almak gerekir” diye konuştu.
İlk Tepki, Çocuğun Kendisine Bakışını Etkiliyor
Karne alındığı anda ailelerin verdiği ilk tepkinin çocuk üzerinde uzun süreli etkiler bırakabileceğini belirten Büyükceran, “Öfke, kıyaslama, suçlama ya da ağır eleştiriler çocukta yetersizlik duygusunu artırabilir. Bunun yerine öncelikle çocuğun duygularını anlamaya çalışmak, onu dinlemek ve birlikte çözüm yolları üzerine konuşmak çok daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Çocuk, koşulsuz kabul gördüğünü hissettiğinde hem ailesiyle daha güçlü iletişim kurar hem de yeni döneme daha yüksek motivasyonla hazırlanabilir” ifadelerini kullandı.
Kardeş Ve Arkadaş Kıyaslamalarından Kaçınılmalı
Ailelerin sık yaptığı hatalardan birinin çocukları kardeşleri veya arkadaşlarıyla karşılaştırmak olduğunu vurgulayan Büyükceran, bu yaklaşımın motivasyonu artırmadığını, tam tersine özgüveni zedeleyebildiğini söyledi. Büyükceran, “Her çocuğun ilgi alanı, öğrenme biçimi ve gelişim hızı farklıdır. Başka çocuklarla yapılan kıyaslamalar, başarıyı teşvik etmek yerine değersizlik hissini güçlendirebilir. Çocukların kendi gelişimlerini önceki dönemleriyle karşılaştırmak çok daha sağlıklı sonuçlar verir” dedi.
Sadece düşük notlara odaklanmanın doğru olmadığını belirten Büyükceran, çocukların gösterdiği çaba ve gelişimin de mutlaka görülmesi gerektiğini söyledi. Büyükceran, “Karne değerlendirilirken yalnızca eksikler konuşulmamalı; çocuğun başarılı olduğu dersler, gösterdiği emek ve gelişim alanları da mutlaka takdir edilmelidir. Bu yaklaşım, çocukların öğrenmeye karşı olumlu tutum geliştirmesine katkı sağlar”diye konuştu.
Karne sonrasında yaz tatilinin tamamen derslerle doldurulmasının ya da tam tersine tüm sorumlulukların bırakılmasının doğru olmadığını belirten Büyükceran, tatilin çocukların hem dinlenebileceği hem de farklı alanlarda gelişim gösterebileceği bir dönem olarak planlanması gerektiğini ifade etti. Büyükceran, “Yaz tatili; oyun oynamak, kitap okumak, spor yapmak, arkadaşlarla zaman geçirmek, yeni beceriler edinmek ve aileyle kaliteli vakit geçirmek için önemli bir fırsattır. Çocukların dinlenmesine izin verirken günlük yaşam düzeninin tamamen bozulmamasına da özen gösterilmelidir” dedi.
Karne döneminde bazı çocukların yoğun kaygı yaşayabileceğini belirten Büyükceran, şu uyarılarda bulundu:
“Karne sonrasında uzun süren mutsuzluk, içine kapanma, yoğun başarısızlık düşünceleri, değersizlik ifadeleri, öfke patlamaları ya da okuldan tamamen uzaklaşma isteği gözleniyorsa bu durum yalnızca karneyle açıklanmayabilir. Böyle durumlarda bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanından destek almak faydalı olacaktır.”
Ailelere 7 Öneri
Uzm. Dr. Özge Çelik Büyükceran, karne günü ailelere şu önerilerde bulundu:
“Karneden önce çocuğunuza sevginizin notlara bağlı olmadığını hissettirin.
“Karnenin ardından önce çocuğunuzu dinleyin, duygularını ifade etmesine fırsat verin.
“Eleştirmek yerine birlikte çözüm planı oluşturun.
“Başka çocuklarla kıyaslama yapmayın.
“Başarı kadar çabayı da takdir edin.
“Yaz tatilini dinlenme, gelişim ve aile zamanı açısından dengeli planlayın.
“Karneyi bir son değil, yeni dönem için yol gösterici bir değerlendirme olarak görün.”
