Türk Patent ve Marka Kurumu’nun coğrafi işaret belgesi verdiği ‘Karnavas Pekmezi’, doğal olarak üretiliyor.
Erzurum’un Olur ilçesine bağlı, eski adı ‘Karnavas’ olan Ormanağzı Mahallesi’nde, dev kazanlarda kaynatılan duttan elde edilen pekmez, Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor.
Erzurum‘a 171 kilometre uzaklıkta, 1228 metre rakımda kurulu bulunan ve mikroklima iklimine sahip Olur ilçesinin en önemli gelir kaynağını dut pekmezi oluşturuyor. Pekmez üretiminin yaygın olduğu 9 mahalleden biri olan Ormanağzı Mahallesi’nde her yıl haziran ve temmuz aylarında kurulan dev kazanlarda dut pekmezi üretiliyor. Tadı, rengi, kokusuyla Türk Patent ve Marka Kurumu’nun coğrafi işaret belgesi verdiği ‘Karnavas Pekmezi’ tamamen doğal yollarla yapılıyor. 195 hane ve yaklaşık 900 kişinin yaşadığı Ormanağzı’nda üretilen pekmez, Türkiye’nin dört bir yanına pazarlanıyor.
SABAH ERKEN SAATLERDE BAŞLIYOR
Coğrafi işaret belgeli ‘Karnavas Dut Pekmezi’nin üretimi, haziran ve temmuz aylarında yapılıyor. Ormanağzı Mahallesi’nde pekmez üretimi yapan ailelerden olan Kalyon ailesi, çalışmaya mayıs ayı sonu itibarıyla başlıyor. Bahçelerindeki dut ağaçlarında yetişen dutları dev kazanlarda pişirerek pekmez haline getiren Kalyon ailesi günlerini yanan ateşin başında geçiriyor. Fikriye ve Şahap Kalyon çifti, pekmez üretim mesaisine sabah erken saatlerde ağaçların dibine serdikleri brandalara silkeledikleri ağaçlardan dökülen dutları toplayarak başlıyor. Dökülen dutları bidonlara dolduran Kalyon çifti, altında odunların yakıldığı kazana boşaltıyor. Dev kazanda kaynatılan dutlar, kıvama geldikten sonra preslenerek elde edilen şıraları, alev alev yanan leğenlere dökülüyor. Altında odunların yandığı çelik leğenlerin başına geçen Fikriye-Şahap Kalyon, ellerindeki ahşap kepçelerle şıranın pekmeze dönüşmesi için saatler süren karıştırma işine başlıyor. Çelik kaplarda yapılan işlem sonunda üretilen pekmez, soğuması için bu kez başka bir kaba boşaltılıyor. Ateş üzerinden alınan pekmez karıştırılıp soğutma işlemi gerçekleştirildikten sonra konulduğu bidonla depoya kaldırılıyor.
Bir kazan dutun pekmeze dönüştürülmesi işleminin 2 saat sürdüğünü söyleyen Şahap Kalyon, tamamen doğal olarak üretilen pekmezin şeker ihtiva etmediğini, kansızlığa, şeker hastalarına ve mide ülseri rahatsızlığına iyi geldiğini söyledi. Karnavas pekmezinin altın gibi değer gördüğünü kaydeden Kalyon, pazarlama konusunda sıkıntı yaşamadıklarını söyledi.
Coğrafi işaretli ürün olan Karnavas pekmezinde katkı maddesi olmadığını, tamamen geleneksel yollarla üretimin yapıldığını ifade eden Ormanağzı Mahallesi Muhtarı Dursun Polat, su sorunlarının çözülmesi halinde yıllık 8-10 ton olan üretimin daha da artacağını bildirdi.
10 BİN ADET FİDE DAĞITILACAK
Karnavas pekmezi üretiminin artırılması için Ormanağzı Mahallesi’ndeki ağaçlardan kalemler alınıp 10 bin adet üretimini sağladıklarını söyleyen Olur Belediye Başkanı Sıddık Demircan, yöreye ait ağaçlardan üretilen fidanların, pekmezin tadı ve kıvamını bozmayacağını belirtti. Mahallede geleneksel yollarla üretilen pekmezin fabrikasyon olmadığını kaydeden Demircan, “Coğrafi işaret belgesi verilen ‘Karnavas Pekmezi’nin fabrikasyon olma ihtimali yok. Sadece Ormanağzı Mahallesi’nde geleneksel olarak taze duttan yapılan pekmez, açık sarı kıvamında oluyor ve ağzınıza ekşimsi değil tatlı bir tat bırakıyor” dedi.
