Doğu Karadeniz’de ziraat odaları, yaş çay hasat döneminde yaşanan işçi yevmiye karmaşasını önlemek ve üreticileri korumak amacıyla ortak bir deklarasyon yayımladı. Maliyet analizleri sonucu çay toplama ücretinin kilogram başına 10 TL, günlük yevmiyenin ise 3 bin TL olarak belirlendiği duyuruldu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu ile Karadeniz Bölgesi Ziraat Odaları başkanlarının ortak imzasıyla yaş çay hasat döneminde yaşanan fiyat karmaşasını önlemek ve üreticileri korumak amacıyla ortak bir deklarasyon yayımladı. Yayımlanan deklarasyonda, işçilik ücretlerinin rasyonel bir temele oturtulduğu belirtildi.
‘Ortak Karar 10 Lira’
Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, deklarasyona ilişkin yazılı duyuruyu okudu. Arslan, “Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve Bölge Ziraat Odaları başkanları olarak ortaklaşmış bulunmaktayız. Bilimsel maliyet analizleri ve saha gerçekleri doğrultusunda 2026 yılı yaş çay dönemi için uygulanacak hasat işçiliği fiyatları kesin olarak belirlenmiştir. Buna göre kilogram karşılığı toplama ücreti 10 TL, günlük yevmiye bedeli 3 bin TL olarak belirlenmiştir. Bölge ziraat odaları ve emekçi işçilerimiz tarafından maliyetler hesaplanarak; işçileri de yevmiyecileri de koruyacak bir fiyat değerlendirmesinde Bölge Karadeniz odaları ve üreticilerimizin ortak kararı kilogram başına 10 liradır” dedi.
Üreticilerimiz Açısından Önemli Kayıp
Açıklanan 35 TL’lik yaş çay taban fiyatı ve 3 TL’lik destekleme primi beklentisinin karşılanmamasının üretici açısından ciddi bir kayıp olduğuna dikkat çeken Arslan, “Açıklanan yaş çay fiyatı olan 35 TL ve nihayetinde 3 TL gibi bir destekleme primi beklentimizin karşılanmaması, üreticilerimiz açısından bölgede önemli bir kayıptır. Yüksek maliyetler de dikkate alındığında üreticilerimiz çok zor duruma düşmüştür. Artı paranın geçen yıl ve bu yıl üreticimizin elinden kaybolması, tarım girdi maliyetlerinin çok yüksek oluşu sebebiyle üreticimiz bölgede çay tarımında zor duruma düşmüştür. Özel sektörün, açıklanan fiyatın da altında çay aldığı dönemlerde çay fiyatı üzerinden toplama ücreti belirleyen simsarlar, bu düşük fiyat durumunda çay toplama fiyatlarını düşürmemektedirler. 35 TL çay fiyatı açıklanıyor ama özel sektör dönem dönem bu taban fiyatın çok altında alımlar gerçekleştiriyor. Buna göre çay toplayan işçi yevmiyeleri 10 bin liranın altına inmiyor. Dolayısıyla üretici hem taban fiyatın altında çayını satmak zorunda kalıyor hem de maliyetinin üzerinde bir çay toplama ücreti ödemiş duruma geliyor” diye konuştu.
Bu Ortak Standarta Uymaya Davet Ediyoruz
Karara aykırı fahiş fiyat uygulamanın Karadeniz çayına ihanet olduğu vurgulayan Arslan, “Bütün masraf, risk, budama, gübreleme ve ot temizliği emeği bizzat üreticinin sırtındayken ciro üzerinden bölüşüm dayatmak, üreticinin iktisadi ölümü demektir. Bu sebeple ilan ettiğimiz fiyatlar matematiksel olarak üretici aleyhine sınırları zorlasa da enflasyonist ortamda işçi kardeşlerimizin alın terini korumak adına onların lehine ve mutlak manada adil olan en üst sınırdır. Tüm çay üreticilerimizi sosyal medyadaki manipülasyonlara boyun eğmeyerek bu ortak standarda uymaya, işçi kardeşlerimizi de ekmek kapılarını kapatmayacak bu rasyonel fiyat kabulüne davet ediyoruz. Karara aykırı fahiş fiyatlarla piyasayı bozmak Karadeniz çayına ihanettir, ekmeğimize ihanettir” dedi.
Herkes Taşın Altına Elini Koymalı
Fiyatlarla ilgili gerekli mücadelenin verileceğinin ifade eden Arslan, “Bu konuyu resmi makamlar, valiliklerimiz, kaymakamlıklarımız, belediye başkanlarımız, kolluk kuvvetleri, siyasi partiler, sivil toplum örgütleri denetler; muhtarlarımızdan da işbirliği ve destek bekliyoruz. Açıkça söylemek gerekirse herkesin bu konuda taşın altına elini koyması gerekiyor. Fahiş fiyatlarda üreticilerimizden fahiş oranda ton başı para isteyen kişilere gerekli önlemleri alma adına hem kolluk kuvvetlerimizden hem bölgedeki kaymakamlıklarımızdan hem de il merkezindeki valiliklerimizden biz de elimizden gelen yaptırımı yapacağız. Bugün Rize’de, Trabzon’da, Artvin’de çay bölgesinde işçilik ton başı 10 bin liradır. Bunun üzerinde manipüle etmeye çalışan sosyal medya hesapları üzerinden veya köylerdeki muhtarlarımızla da sürekli irtibat halinde olacağız; bu fiyatın üzerinde manipüle edenler için gerekli mücadeleyi vereceğiz” diye konuştu.
