Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye'de ölümlerin yüzde 34,7'si dolaşım sistemi hastalıkları (kalp damar hastalıkları) nedeniyle gerçekleşti. Prof. Dr. Gökhan Çiçek, genel olarak toplumda kalp ve damar hastalıklarındaki artışın en önemli nedeninin hareketsizlik olduğunu söyledi.
TÜİK'in açıkladığı verilere göre; 2025 yılında ölümlerin yüzde 34,7'sinin dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle gerçekleşti. Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklı ölümler alt ölüm nedenlerine göre incelendiğinde, ölümlerin yüzde 42,3'ünün iskemik kalp hastalıkları, yüzde 24,6'sının diğer kalp hastalıkları, yüzde 18,2'sinin serebro-vasküler hastalıklar kaynaklı olduğu görüldü. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp Damar Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nden Prof. Dr. Gökhan Çiçek, en yaygın ölüm nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğu gerçeğinin TÜİK verileri ile de ortaya çıktığını söyledi. Prof. Dr. Çiçek, genel olarak toplumda kalp ve damar hastalıklarında artış trendi olduğuna dikkat çekerek, "Bunun bir nedeni toplumdaki hareketsizlik. Çünkü dijital bağımlılık çocuklarda da çok yaygın. Artık neredeyse bu da bir bağımlılık haline geldi; telefon bağımlılığı, internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı. İnsanlar evlerinde sürekli neredeyse 8 saate varan bir oturma süresiyle yaşıyor. Hareket hiç yok. Her şey internetten sipariş edilebiliyor. İnsanlar hareket etmiyor. Yürümeyi sevmiyorlar. Bir yere gidecekleri zaman araç kullanmayı, çok kısa bir mesafede bile merdiven kullanmamayı tercih ediyorlar. İnsanlar bu hareketsizliğe alıştıkça kilo alımına neden oluyor. Kilo alımı da obezite ile beraber tansiyonu ve haliyle kolesterolü ve diyabeti tetikliyor" dedi.
Sigaranın Ciddi Zararı Var
Çiçek, ayrıca sigara kullanımının da kalp damar hastalıklarında etkili olduğunu söyleyerek, "Elektronik sigara da özellikle gençlerde çok yaygın ve bunun toplum ve halk sağlığıyla beraber insan vücuduna çok ciddi zararları var. Sigara ne yapıyor kalp damarlarında. İç yüzünü tahriş ediyor. Bununla beraber de buralarda pıhtılaşma neticesinde kalp krizi ve felce neden oluyor. Aslında bir tane sigaranın bile kalp krizine neden olma riski var. O yüzden de bir sigaranın bile kesinlikle içilmemesini tavsiye ediyoruz. Hem hareketle hem sigaranın bırakılmasıyla hem de obeziteyle mücadeleyle kalp damar hastalıklarını büyük oranda ağrısız, ameliyatsız, anjiyosuz, ilaçsız önleyebiliriz" dedi.
Genç Yaşta Görülme Nedeni
Prof. Dr. Çiçek, dolaşım sistemi hastalıklarının genç yaşlarda görülmesinin nedenlerinden en önemlisinin sigara bağımlılığı, tehlikeli maddelerin kullanılması, uyuşturucu, elektronik sigaralar ve hareketsizlik olduğuna dikkat çekti. Prof. Dr. Çiçek, "Kalp damar hastalıkları; kalp damarlarının tutulduğu bölgeye göre bir uyarı veriyor. Örneğin şah damarı tıkanıklığında insanlar bayılabilir, bazen uyuşma olabilir. Ani bayılma veya şah damarının tutulduğu bölgeye göre hareket kaybı, uyuşma gibi belirtiler olabilir. Eğer kalp ile alakalıysa hasta yürürken göğüs ağrısı dediğimiz, çok ciddi nefes darlığı, göğüs ağrısı oluşabilir. Bazen bunlar hiç belirti de vermeyebilir. İlk belirtisi kalp kriziyle hasta acile başvurabilir. Bazen diyabetik hastalarda bulgular daha çok sessiz ilerler, hiçbir belirti vermez. Kalp damar hastalıkları sinsidir, bir günde de oluşmaz. Bu, damarın yavaş yavaş yağ tabakası birikerek tamamen tıkanması ve bir günde yanardağ gibi patlayarak kalp krizine yol açması olarak benzetilebilir. O yüzden bir günde olan şeyler değil" ifadelerini kullandı.
Kan, Kolesterol Ve Şeker Seviyeleri Bilinmeli
Prof. Dr. Çiçek, özellikle 40 yaşından sonra tansiyonun her iki koldan ölçtürülmesi gerektiğini belirterek, "Eğer tansiyon belirtileri, mesela bir baş ağrısı veya bir sersemlik hissi varsa tabii doktora başvurmalı, ileri tetkikleri yapılmalı. Mutlaka kan, kolesterol ve şeker seviyelerinin bilinmesi gerekir. Günümüzde lipoprotein (a) denilen bir lipid parametresi de var. Onun da ömürde bir kere bakılması öneriliyor.
Onun dışında bizim kanda enflamasyonu gösteren bazı belirteçler de var. Bunlara bakılabilir. Onun dışında basit Ekg'mizle kalp damarlarında veya kalpte bir anormallik olduğunu, ekokardiyografiyle de değerlendirebiliyoruz. Bunlarla, bu tarz basit testlerle bile kalp damar hastalığı risk analizi çıkarabiliyoruz” dedi.
