Smasun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İslam Saruhan, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde yoğun olarak görülen kahverengi kokarca böceğinin görüldüğü yerde imha edilmesi gerektiğini söyledi.
Karadeniz Bölgesi’nde son 4 yılda meyve ve sebzelerin verimini yüzde 15 ila 20 arasında düşüren kahverengi kokarca böceği ile mücadelede bilim insanları farklı bir yöntem tavsiyesinde bulundu. Özellikle son dönemde evlere kadar giren kokarcanın imha edilmesi tavsiyesinde bulunan OMÜ Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İslam Saruhan, “Mayıs ayından eylül ayına kadar arazide olan ve meyvelere direkt zarar veren kokarca, kışı evlerde geçiriyor. Bu sayede soğuktan etkilenmiyor ve gelecek seneye daha sağlıklı bir şekilde araziye çıkıyor. Evlerde kullanılması için herhangi bir ilaç yok. O nedenle evde görülmesi halinde imha edilmeli. Eve girmemesi için de açık yerler kapatılmalı camlarda sineklik kullanılmalı” dedi.
‘İSTİLACI BİR BÖCEK’
Doç. Dr. İslam Saruhan, “Bu grup böcekler, sıkıştırıldığı zaman bir koku salmalarından dolayı ismi kokarca olarak verilmiş. Farklı akrabaları ve familyaları ülkemizde mevcuttu. İstilacı bir böcek. Bir ülkeye giriş yaptıkları zaman hızlı bir şekilde yayılıyor ve popülasyonu çok hızlı bir şekilde artıyor. Kokarcanın zararı özellikle meyvelerde. Meyvelere verdiği zararın dışında bütün dünyada da olduğu gibi, evlerde ev zararlısı olarak geçmekte. Bu böcek, kışlamak için evleri tercih ediyor. İnsanlara herhangi bir zararı yok.
Böcek kışı evde rahat geçirdiği için seneye daha sağlıklı bir şekilde tarlalarımıza geliyor ve zararı artıyor. Diğer böcekler gibi tarlada kışı geçirseydi, çoğu orada ölecekti. Bir diğer özelliği ise evde kendine kışı geçirmek için korunaklı bir yer bulduğu zaman, bir koku salgılıyor. Diğer böcekler bu kokuyu alıyor. Yani, ‘iyi bir ortam bulundu, kışı geçireceğimiz güzel bir ortam var’ anlamına gelen bu kokuya diğer böcekler de geliyor ve evde ciddi bir popülasyon oluşturuyorlar. Bu da insanları ciddi bir şekilde rahatsız ediyor” diye konuştu.
‘İNSANLARA ZARARI YOK’
Kokarcanın Karadeniz ve Marmara bölgelerinde yayılım gösterdiğini belirten Doç. Dr. Saruhan, ABD’de yıllık ekonomik kaybın 1 milyar dolara kadar çıktığına dikkat çekti. Doç. Dr. Saruhan, bu böceğin biyolojik mücadelesi için Uzak Doğu kökenli ‘Samuray arılarının üretildiğini ve doğaya salındığını söyledi. Evlerde kokarca ile mücadelede önerilerde bulunan Doç. Dr. Saruhan, “Evlerde bu zararlıya karşı yapacağımız fazla bir şey yok. İnsanlara zararı yok. Havalar soğudukça bir yere yerleşecek ve görülme sıklığı azalacaktır. Ancak şu an ev aradığı için insanlar bu böceklerle daha çok karşılaşıyor ve rahatsız oluyor. Evlerde buna karşı kullanabileceğimiz ruhsatlı bir ilaç maalesef mevcut değil. Ancak girişini engellemek adına camlara sineklik yapılabilir, açıklıklar kapatılarak eve girmesi engellenebilir” ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Saruhan, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın desteğiyle Samsun’da biyolojik mücadele laboratuvarının kurulduğunu ve samuray arılarının üretildiğini belirterek, başarılı olunması durumunda kokarca ile mücadelede önemli bir adım atılmış olacağını vurguladı.
