Hayvan hakları dediğimizde neden tavuklar hiç aklımıza gelmez? Oysa ki Türkiye’de yetiştirilen hayvanlar arasında en gaddarca muamele görenler tavuklardır.
Yumurta lezzeti ve doyuruculuğuyla olduğu kadar en sağlıklı besinlerden biri olarak da vazgeçemediğimiz yiyeceklerden. Alırken de genelde besleyiciliği ve doğal olması üzerinden değerlendirip seçim yapıyoruz ama işin bir de göz ardı ettiğimiz hayvan refahını koruma yönü var. Yediğimiz yumurtaların kafeslere sıkışmayan, eziyet edilmeyen tavuklardan gelmesi de önemli.
Kafes yumurtacılığı sisteminin hayvanlar açısından en kötü üretim yöntemi olduğunu belirten Kafessiz Türkiye Kurumsal İletişim Yöneticisi Seda Balmumcu, Haberton’a açıklamalarda bulundu.
Kafessiz Türkiye hangi hedeflerle kuruldu?
Kafessiz Türkiye, yumurtası için yetiştirilen tavukların hapsedildiği zalim ve çağdışı kafes sistemine son verilmesi için Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği (ÇHKD) tarafından yürütülen bir kampanya. Kafessiz Türkiye olarak yeryüzündeki en acı verici sorunlardan birinin endüstriyel hayvancılık olduğuna inanıyoruz. Dolayısıyla tüm Türkiye’de kafes yumurtacılığının sonlandırılması için çalışıyoruz.
Kafes yumurtası kullanan şirketlerle tedarik zincirlerinden, bu yumurtaları çıkarması için yapıcı görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Şirketlerden kafes yumurtasını terk edeceklerine dair ileriye dönük taahhüt vermelerini talep ediyor ve şirketleri marka aktivizmi trendleri ile müşterilerinin hayvan refahına ilişkin görüşleri hakkında bilgilendiriyoruz.
Kafes sistemi hayvanlar açısından “en” eziyetli sistem
Kafes yumurtacılığı nedir?
Kafes yumurtacılığı, hayvanların hıncahınç kafeslere hapsedildiği ve temel ihtiyaçlarını yerine getiremedeği en eziyetli üretim yöntemi. Endüstriyel kafeslerde yetiştirilen tavuklar ne yazık ki hayatlarının tamamını hiç çıkmadan aynı dar kafeslerde geçiriyor. Bu kafeslerde hayvanlar toprağa ayak basamıyor, rahat hareket edemiyor, kanatlarını açamıyor, tüneklerde rahat uyuyamıyor, kum banyosu yapamadıkları için temizlenemiyor ve hatta yumurtlama alanları olmadığı için rahat bir şekilde yumurtlayamıyorlar dahi. Tüm hayatları baştan sona eziyet.
Tellere sürtünmekten ve stres nedeniyle birbirlerine zarar verdikleri için vücutlarında enfeksiyona sebep olan yaralar oluşuyor. Yaşadıkları sıkışık alana dışkıladıkları için açığa çıkan amonyak gazından gözleri ve ciğerleri yanıyor. Endüstriyel hayvancılığın her şeklinde hayvan eziyeti mevcut ancak yumurta endüstrisindeki kafes sistemi hayvanlar açısından “en” eziyetli sistem. Bu sistemlerde hayvanlar neredeyse hiçbir doğal davranışını sergileyemiyor.
Dünyada kafes sistemi olmayan ülke var mı?
Kafes sistemi düyanın birçok yerinde terk edilen ve geleceği olmayan bir sistem. Artık gelişmiş ülkelerde kafes kullanmamak olağan bir şirket politikası. Polonya, Brezilya ve Romanya gibi ülkelerde perakende sektörünün tamamına yakını kafes sistemini tamamen terk etme taahhütleri imzaladı. Brezilya’nın en büyük 4 perakendecisi kafes yumurtası satmama taahhütlerinde bulundu.
ABD’nin 10 eyaletinde, Çekya, Avusturya, İsviçre ve Danimarka’da kafes yumurtasını yasaklayan yasalar geçti. Örneğin Migros, Türkiye’de kafes yumurtası satmaya hâlâ devam ediyorken, İsviçre’deki Migroslarda 1996 yılından beri kafes yumurtası satılmıyor.
“Endüstrinin gerçekleri manipüle ediliyor”
Hayvan hakları deyince neden aklımıza tavuklar gelmiyor?
Çünkü üreticiler de, satıcılar da tüketicilerin tam manasıyla yumurta endüstrisinde olan bitenden haberdar olmaları halinde bu yumurtaları almaktan uzaklaşacağını biliyor. Bunu saklayarak ve manipüle edici şekilde görseller, mesajlar kullanarak tüketicilerin dikkatini yumurta endüstrisinde olan bitenden uzaklaştırmaya çalışıyorlar. Bugün hiçbir yumurta markasının paketi üzerinde kafes resmi ya da acı çeken bir tavuk resmi göremezsiniz. Aksine reklamlarda ve ambalajlarda kullanılan tavuklar hep özgür ve mutludur.
Endüstrinin gerçekleri sokak hayvanları kadar göz önünde olmadığı için tavuklar ve diğer çiftlik hayvanları genelde akla gelmiyor. “Göz görmeyince gönül katlanırmış” diye bir laf var. Bu gerçekleri bilen hiçbir makul insan tüm hayatını bir kafesin içinde geçirmiş, toprağa bile ayak basamamış, güneş görememiş, stresten kafesteki diğer hayvanları ısıran bir hayvanın yumurtasını alırken içi rahat etmez. Biz de gözün görmediğini, yani endüstriyel hayvancılığın kapalı kapılar ardındaki gerçeğini göstermek için çalışıyoruz.
Türkiye hayvan hakları konusunda duyarlı bir ülke mi?
Konda Araştırma ve Danışmanlık Şirketi’nin Ocak 2021’de gerçekleştirdiği ankete göre kamuoyunda endüstriyel kafes sistemlerinin kullanılmasına karşı olan görüş yaygın; Türkiye’de her 10 insandan yaklaşık 8’i, kafes sistemlerinin yasaklanması gerektiğini düşünüyor. Tüketicilerin yüzde 82’si ise tavukların endüstriyel kafeslerde yetiştirilmesini doğru bulmadığını belirtiyor.
Türkiye’de vatandaşlar hayvan hakları konusunda duyarlı
Geçtiğimiz aylarda erkek civcivlerin ölüm yolculuğuna ilişkin bir video yayımladık ve insanların tepkisi sonucu birçok basın kuruluşunda bu görüntüler yer aldı, CİMER’e çok sayıda şikayet başvurusu yapıldı. Sokak hayvanlarının maruz bırakıldığı şiddet sonucunda toplumsal olarak büyük tepkiler gösteriliyor. Tüm bunları ele aldığımızda Türkiye’de vatandaşlar hayvan hakları konusunda duyarlı diyebiliriz. Yasaların da hayanların çektiği eziyetleri ortadan kaldıracak şekilde düzenlenmesini temenni ediyoruz.
Ünlü isimlerden destekçileriniz var mı?
Evet; kampanyamızı paylaşan, imzacımız olan hatta doğum gününde bağış kampanyası başlatan destekçilerimiz var. Hazal Benli, kafes eziyetini anlatan animasyonumuzun seslendirmesini üstlendi. Farah Zeynep Abdullah, Melek Şahin, Merve Oflaz doğum günlerinde fonzip üzerinden bağış kampanyası başlattı. Ahsen Eroğlu, Ayşe Özyılmazel, Başak Sayan, Cem Adrian, Çiğdem Batur, Hatice Aslan, İdil Fırat, İpek Tuzcuoğlu, Nilperi Şahinkaya, Özlem Gezgin ve Reyhan Karaca sosyal medyada kampanyamızı paylaşıp daha fazla kişiye ulaşmamızı sağladı. Her birinin desteği çok kıymetli.
Vatandaşlar nasıl gönüllü ya da destek olabilir?
Kafessiz Türkiye’nin şimdiye kadar elde ettiği kazanımlar gönüllülerimizin destekleri sayesinde oldu. Hayvanları eziyetten korumak isteyen herkese kapımız açık. Her bir bireyin hayvanların hayatında muazzam iyileşme sağlayabileceğine inanıyoruz.
İnternet sitemiz üzerinden katılabileceğiniz 2 farklı gönüllülük programımız var. Aynı zamanda vatandaşlar gittikleri işletmelerde hangi tür yumurtanın kullanıldığını sorabilirler. Üstündeki kod 3TR ile başlayan yumurtalar kafes yumurtasıdır. Müşterisi olduğunuz işletmelerin bu yumurtaları kullanmamasını talep ederek değişimi bizzat sağlayabilirsiniz.
Derneğimize bağış yapmanın tüm yollarını görmek için kafessizturkiye.com/bagis adresini ziyaret etmeniz yeterli. Büyük küçük fark etmeksizin her bağış çok değerli. Her bağışla hayvanların yaşamını iyileştirmeye daha da yaklaşıyoruz.
