JLL Türkiye 2022’nin üçüncü çeyreğine ilişkin Türkiye’nin Makroekonomi ve Gayrimenkul Piyasası Verileri Raporu’nu açıkladı.
Perakende, ofis ve lojistik sektörünün değerlendirildiği raporda, 2022 yılının üçüncü çeyreği baz alınırken 2023 yılı ile ilgili beklenti ve öngörüler de yer alıyor.
Ticari gayrimenkul alanında finansal ve profesyonel hizmetler veren ve yatırım yönetimi danışmanlığı sunan JLL Türkiye’nin raporuna göre, sektörde pandeminin etkileri büyük oranda azaldı ve toparlanma süreci büyük verimlilikle devam ediyor.
İnşaatı devam eden 35 alışveriş merkezinde toplamda 1,1 milyon metrekare kiralanabilir alan yer alıyor. JLL Türkiye Eş CEO’su Tarkan Ander, Türkiye’nin Makroekonomi ve Gayrimenkul Piyasası Verileri Raporu’nda yer alan perakende sektörüyle ilgili verileri ilişkin şu değerlendirmelere yer verdi:
“Türkiye’deki mevcut alışveriş merkezi arzının 2022 yılının üçüncü çeyreğinde 449 alışveriş merkezinde 13.9 milyon metrekare seviyesinde kaldığını söylemek mümkün.
Bu oranda en büyük pay sahibi yüzde 37 ile İstanbul ve sırasıyla yüzde 12 ile Ankara ve yüzde 6 ile İzmir şeklinde sıralanıyor. Halihazırda inşaatı devam eden 35 alışveriş merkezinde yaklaşık 1,1 Milyon metrekare kiralanabilir alan yer alıyor bu da demek oluyor ki 2024 sonu itibariyle bu rakamı 15 milyon metrekarenin üzerinde göreceğiz.
Aynı şekilde geçen yıl 162 metrekare olarak kaydedilen perakende yoğunluğu da 165 metrekareye çıkmış ve 2024 yılı sonunda bu rakam da 172 metrekare seviyesinde karşımıza çıkacak.”
ALIŞVERİŞ MERKEZİ CİROLARI YÜZDE 20 ARTIŞ GÖSTERDİ
Türkiye’nin Makroekonomi ve Gayrimenkul Piyasası Verileri Raporu’nda yer alan perakende ve ofis pazarı verilerini değerlendiren JLL Türkiye Eş CEO’su Dora Şahintürk, “Alışveriş merkezi ciroları yüzde 20 artış gösterdi ve fiziksel ziyaretçi sayılarında yüzde 10’luk bir düşüş görülse de enflasyondan arındırılmış ciroda 2019 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 20 artış kaydedildi” dedi.
Merkezi İş Alanı’nda boşluk son sekiz yılın en düşük seviyesine geriledi. JLL Türkiye Eş CEO’su Dora Şahintürk ofis pazarı verileriyle ilgili olarak da “İstanbul’da A sınıfı ofis arzı 5,8 milyon metrekare seviyesinde seyrediyor ve 1,5 milyon metrekare henüz tamamlanmamış kiralanabilir alan yer alıyor.
Bu rakamın 2023 yılı sonunda 7,3 milyon seviyesinde seyredeceğini görüyoruz. İnşaat halindeki ofis arzının yüzde 90’ını 1 milyon metrekarenin üzerinde kiralanabilir alanla İstanbul Finans Merkezi’nin oluşturduğu göze çarpıyor.
Boşluk oranının yüzde 14,4 olduğu Merkezi İş Alanı’nda (MİA) Levent, MİA dışında Avrupa Yakası’nda Ayazağa ve Kağıthane, Asya’da Kozyatağı ofis kiralamanın alt pazarlarını oluştururken, bilişim, teknoloji, otomotiv ve lojistik sektörleri de en aktif sektörler olarak karşımıza çıkıyor.
Birincil ofis kiraları metrekarede 25 dolar seviyesinde seyrederken, geçen yılın aynı çeyreğine oranla lira bazında yüzde 82’lik artış kaydedildi ve A sınıfı ofislere olan talep 3’üncü çeyrekte de canlılığını korudu” diye konuştu.
Küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılanması ile lojistik pazarı daha geniş tabanlı hale geldi.
Raporda açıklanan diğer verilere göre ise yapılan açıklamada şu bilgilere yer verildi:
“İstanbul ve Kocaeli alt pazarlarını kapsayan Marmara Bölgesi’ndeki toplam lojistik arzı 2022 yılının üçüncü çeyreğinde 10.6 milyon metrekare olmuş ve ticari kullanım amaçlı lojistik arzı 6,8 milyon metrekare olarak kayıt altına alınmıştır. 2022 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla toplamda 42.252 metrekare lojistik depo kiralama işlemi gerçekleşmesine karşın, kaliteli depo arzındaki kısıt sebebiyle işlem hacminin sınırlı kalmaya devam ettiğini söylemek mümkün.
Üçüncü Parti Lojistik Şirketlerinin en büyük pay sahibi olduğu pazarda, küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması pazarın dana geniş tabanlı hale gelmesini sağladı ve bir anlamda oradaki potansiyele bir nefes aldırmış oldu.”
