İzmirli neyzen Osman Tokatlı (40), 8 yaşında gönül verdiği ney çalgısını 19 yıldır üretiyor. Tokatlı, “Üflemesi de yapımı da zor bir çalgı olmasına rağmen bir daha dünyaya gelsem yine neyi seçerim” dedi.
Türk musikisi ve tekke müziğinin vazgeçilmez enstrümanı olan ney, üflemeli çalgılar arasında en zor öğrenilen müzik aleti olarak biliniyor. Çocukluğundan beri neye gönül veren Osman Tokatlı, 8 yaşında merak saldığı bu enstrümanı, 21 yaşından beri de üretiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı ünvanına sahip çalgı yapımı ustası Tokatlı, sanatıyla evlerindeki Niyazi Sayın’ın ney icra ettiği kasetini bulmasıyla tanıştığını belirterek, “8 yaşında ney çalgısını tanıdım. 11 yaşında bir hocadan ders almaya başladım. Birçok üstattan çok etkilendim, musiki korolarına gitmeye başladım. Daha sonra bir baktım bu sanat mesleğim olmaya başladı. Herkes farklı üflediği için ‘her neyzen kendi sazını yapmalı’ düşüncesi beni yapımına teşvik etti. 21 yaşında ney yapımını öğrendim. Kamış neyden daha güzel sesler çıkartmak için çok araştırmalar ve çalışmalar yaptım” dedi.
‘HİÇ ÇIRAK YETİŞMİYOR’
Tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda 2010 yılında dükkan açtığını, orada 14 sene ney yapımı ve üfleme dersleri verdiğini belirten Osman Tokatlı, “Dükkanımı bir yıl önce kapattım ancak tekrar Kemeraltı’na dönmeyi planlıyorum. Çok öğrenci yetiştirdim. Bankacı, akademisyen, polis, asker olmak üzere 11 ile 60 yaş arasında her meslek dalından ve yaştan öğrencim var. Ancak öğrenciler ney yapımını değil, çalmayı talep ediyor. Hiç çırak yetişmiyor. Günümüzde kimsede sabır ve tahammül yok. Böyle bir ortamda nasıl yeni ustalar yetiştirebilirim? Kendi yeğenime ney yapımını öğretmek istedim, ilk düzeltmede kaçtı. Bu işe sevdalı olduğum için elimden geldiğince hem sevdirmeye hem de yapmaya çalışıyorum” diye konuştu.
‘NEYİN BENDE DE TÜRK MÜZİĞİNDE DE YERİ BAŞKA’
En güzel ney kamışlarının Hatay Samandağ, Aydın Germencik ve Kıbrıs’ın kuzeyinden çıktığını dile getiren Tokatlı, “Kamışları kendimiz kesiyoruz. Her bölgeden çıkan kamıştan ney olmuyor, neyin boğum aralığı uzunluğunun uygun olması gerekiyor. Kamışları kestikten sonra en az 2 sene gölgede açık alanda kurutuyoruz. Çünkü keser kesmez ney yapımına başlarsanız kırılır. Kuruyan kamışları ateşle düzeltiyoruz. Ney sadece bir kere düzetmeye müsaade ediyor, ikinci kez ateşe tutarsanız kırılıyor. 19 yıldır ney yapıyorum, yüzlerce kamış açmışımdır” dedi.
“Ney üflendikçe güzelleşiyor” diyen Tokatlı, şöyle devam etti:
“Kanun, gitar gibi birçok enstrüman çalıyorum ama ana sazım ney. Üflemesi de yapımı da zor bir çalgı olmasına rağmen bir daha dünyaya gelsem yine neyi seçerim. Türk musikisi her zaman çok ilgimi çekmiştir, kadim bir sanat, özümüzü hissettiriyor. Çocukluğumdan beri Türk musikisiyle ilgileniyordum. Neyin bende de Türk müziğinde de yeri başka. Bu sanata çok emek verdim.”
