Türkiye’nin diğer illerinde satılan simitlerden görünüm, lezzet ve şekil açısından farklı olan İzmir gevreğine tescil girişimi.
İzmir Pide ve Gevrekçiler Odası, Türkiye’nin diğer illerinde satılan simitlerden görünüm, lezzet ve şekil açısından farklı olan İzmir gevreğine coğrafi işaret tescili almak için Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvurdu. İzmirli gevrek ustaları da gevreğin sıcak pekmez kazanında kaynatıldığı için çıtır çıtır olduğunu söyledi.
Yapılışı ve tadı diğer simitlerden farklı olan İzmir gevreğine coğrafi işaret tescili alınarak, farkının ortaya koyulması için harekete geçildi. İzmir Pide ve Gevrekçiler Odası,İzmir gevreğine coğrafi işaret tescili almak için Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvurdu. Tescil için yapılan başvurunun değerlendirme aşamasında olduğu öğrenildi.
‘GEVREĞE GEVREK DENİR, SİMİT YÜZME BİLMEYENLER İÇİNDİR’
Gevreğin İzmir’de sokak kültürünün parçası olduğunu söyleyen usta Burhan Orhan, “Biz, İzmirli olarak, ‘Gevreğe gevrek denir simit ise yüzme bilmeyenler içindir’ diyoruz. Geçmiş tarihlerde Diyarbakır’dan Mardin’den ve birçok yerden İzmir’e göç eden arkadaşlarımız fırınlarda yatıp kalkarlarmış. Gurbetçiler seyyar satıcı olarak İzmir gevreğini satarlarmış. Yıllar sonra sokak lezzetleri dükkanlara, mekanlara taşındı” dedi.
‘SICAK PEKMEZİN İÇİNDE PİŞTİĞİ İÇİN ÇITIR ÇITIR’
İstanbul simidinin soğuk pekmez kazanlarına yatırıldığını dile getiren Burhan Orhan, İzmir gevreğinin bundan farklı olarak sıcak kazanda bekletildiğini söyledi. Gevreğin ağızda dağılan ve kırılan anlamına geldiğini kaydeden Orhan, tescil başvurusundan duydukları memnuniyeti belirterek şöyle konuştu:
“İzmir gevreği fokur fokur kaynayan kazanlarda bekletilir. Fırına atılmadan önce susamlanır ve pekmezin içinde pişer. Sonra fırında pişer. Yani İzmir gevreği iki kez pişer. Burgulu olmaz düz ve sadedir. İzmir gevreğinin çıtır çıtır olması daha önce sıcak pekmezin içinde pişmesinden kaynaklanır. Yaklaşık 300 derecede pişmesi gerekir. Gevreği fırına verdiğimizde susamlarının ‘çıtırdaması’ lazım. İzmir gevreği tescil başvurusundan çok memnun oldum. Tarihimize lezzetlerimize sahip çıkılması gerekir. Bunun arkasında kurumlarımız ve meslek örgütleri var.
İzmir Pide ve Gevrekçiler Odası Başkanı Şükrü Erişe, bununla ilgili bir girişimde bulundu. Dosyaları ilgili yerlere verildi. Coğrafi işaret verilecek İzmir gevreğine. Ben teşekkür ediyorum kendi adıma.”
‘ÇITIR GEVREK HEM LEZZETLİ HEM DOYURUCU’
Gevrek ustası Ersan Demirci de İzmir gevreğinin uzun süre çıtır çıtır kalabildiğini belirterek şunları söyledi:
“Diğer gevreklerden farkı çıtır gevrek olarak geçmesidir. Pekmezli suda kaynatılıyor. Yarı pişmiş olarak susam atılıyor 300 derecede ateşte ortalama 7 dakika daha pişiyor. Diğerleri soğuyunca lastik gibi olur. Bu gevrek hep çıtır kalıyor. Müşterilerimizin olmazsa olmazı gevrektir. Bugün İzmir’deki her sokağı döndüğünüzde ya bu işi yapan bir fırın yada unlu mamuller dükkanı görürsünüz. Artık marketlerde de gevrek var. Sokak satıcıları hala bulunuyor. Karnı acıkan bir ekmek arasıyla karnını doyuramazken 1 lira 75 kuruş ya da 2 lira verip çıtır gevrekle bir öğününü geçirir.”
KAHVALTILARIN VAZGEÇİLMEZİ
Her sabah kahvaltıda gevrek yediğini söyleyen İzmirli vatandaşlardan Meral Taş, “İstanbul simidi gibi değil daha çıtır. Gayet rahat yenebiyor. Yaşlısı, genci yiyebilir. Kesinlikle patent alınmalı. İstanbul’da böyle bir şey bulamazsınız” dedi.
Emre Soyyiğit ise “İkisi de çok güzel, hem sütlü simit hem normal gevrek aldım. Tescil başvurusunu yeni duydum. İzmirliler gevrek diyor. Şehir dışında, gevrek satın almak istiyorum, dediğimde haberleri yok. Ama buradaki çok daha lezzetli” diye konuştu.
Tahir Bilgin de “Başka yerlerde de gevrek yedim ama buradaki başka. Karadenizliyim. Ama İzmir’in gevrek çok güzel” ifadelerini kullandı.
