İYİ Parti, zirai don gibi afetlerden etkilenen bölgelerin ‘tarımsal afet bölgesi’ ilan edilmesi için kanun teklifi verdi.
İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın ve İYİ Parti Aksaray Milletvekili Turan Yaldır imzalı teklifte, zarar gören üreticilere doğrudan gelir desteği, borç ertelemesi ve faizsiz kredi sağlanması amaçlanıyor.
İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili ve Hukuk-Seçim ve Parlamento İlişkileri Başkanı Hakan Şeref Olgun, tarımsal iklim krizine dair TBMM’de basın toplantısı düzenledi. Olgun’a, İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın ve İYİ Parti Tarım Politikaları Başkanı Kadir Ulusoy eşlik etti.
Türkiye’nin son yılların en ağır tarımsal iklim krizlerinden birini yaşadığını savunan Olgun,
“Geçtiğimiz haftalarda olduğu gibi, son olarak iki gün önce yeniden yaşanan şiddetli zirai don, birçok ilimizde tarım alanlarında ciddi kayıplara yol açtı. Mart ayı sonu ve Nisan başında, özellikle 10-12 Nisan tarihlerinde etkili olan bu don olayları; meyve bahçelerinin yanı sıra erken ekilen sebze çeşitlerini, bağ alanlarını ve bazı tarla bitkilerini de olumsuz etkiledi” dedi.
“Ürünlerde yüzde 60-95 arasında rekolte kaybı yaşandı”
Seçim bölgesi Afyonkarahisar başta olmak üzere tarım ürünlerinin zarar gördüğü illeri sıralayıp ürünlerde yüzde 60-95 arasında rekolte kaybı yaşandığına dikkat çeken Olgun,
“Üretici bir kez daha çaresizlikle baş başa kalmıştır. Buradaki tablo, sadece yerel bir kriz değil; tarımsal üretimin geleceği için bir uyarı sinyalidir. Türkiye’nin farklı bölgelerinde üretimin kalbinde yer alan bu alanlar hem iç pazar hem de ihracat için kritik önemdedir. Bu kayıplar, yalnızca rekolteyi değil; piyasa dengelerini de tehdit etmektedir. Böylesine büyük bir üretim kaybının sadece üreticiyi değil; nakliyecisinden işçisine, hal esnafından ihracatçıya kadar tüm tedarik zincirini olumsuz etkileyeceği açıktır.” değerlendirmesini yaptı.
“TARSİM ödeme yapmayacaksa; çiftçi ne zaman korunacak”
Üreticinin sigorta umudunun boşa çıkmışının daha vahim bir durum olduğunu savunan Olgun, “Özellikle kamu destekli TARSİM sigorta sistemi, üreticiler açısından güvensiz, karmaşık ve maliyetli bir yapıya dönüşmüş durumdadır. Poliçe kapsamı dar, primler yüksektir. Zarar gören ürünlerin çoğu ya poliçeye dahil değildir ya da tazminatlar çok düşük seviyelerde belirlenmiştir. Bu nedenle TARSİM, üreticiye güvence olmaktan çok, bir formalite haline gelmiştir. Peki soruyoruz. Don gözle görülüyor, çiçek kurumuş, meyve tutmuyor, üretici sahipsiz. Eğer bu tablo karşısında bile TARSİM ödeme yapmayacaksa; çiftçi ne zaman korunacak” ifadesini kullandı.
İYİ Parti’den kanun teklifi
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya çağrıda bulunan Olgun, “Sayın Bakan, sahada acil müdahale bekleniyor. Bu yangını görmezden gelmeyin. Biz artık tespit komisyonlarının aylar süren formalitelerini değil, doğrudan ve hızlı çözüm bekliyoruz. Tarım Bakanlığı’nı da, tüm yetkilileri de bu vebalin altında kalmamaya çağırıyoruz. Bizim teklifimiz hazır, uygulamak sizin sorumluluğunuzdadır. İYİ Parti olarak, Genel Başkanımız Müsavat Dervişoğlu’nun talimatlarıyla hemen çalışmaya başladık. İYİ Parti Tarım Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcımız Kadir Ulusoy ve Trabzon Milletvekilimiz Yavuz Aydın ile beraber tüm Türkiye’deki afetin etkilerini tespit ederek zirai don gibi afetlerin ardından ‘tarımsal afet bölgesi’ ilanını yasal çerçeveye oturtacak bir kanun teklifi hazırlayarak bugün TBMM Başkanlığı’na verdik” açıklamasını yaptı.
Teklifin ayrıntıları
Teklif ile zarar gören üreticilere doğrudan gelir desteği, borç ertelemesi ve faizsiz kredi sağlanmasını amaçladıklarını; karar süreçlerini bilimsel raporlara dayandırmayı hedeflediklerini belirten Olgun, “Don afetinden etkilenen tüm bölgeler tarımsal afet bölgesi ilan edilmelidir. Tüm çiftçi borçları en az 1 yıl faizsiz ertelenmeli, ödeme planı yeniden yapılandırılmalıdır. Çiftçilere 2 yıl geri ödemesiz, 5 yıla yayılmış yüzde 0 faizli kredi sağlanmalıdır. Sulama kooperatiflerinin afet ilan edilen alanlara ilişkin sulama ve elektrik tüketim bedellerinin yüzde 50’si Hazine tarafından karşılanmalıdır. Hasar gören bölgelerdeki üreticilere dekar başına 10.000 TL. doğrudan gelir desteği sağlanmalıdır.
Sigorta sisteminin işleyişi yeniden ele alınmalı, çiçeklenme dönemi gibi keyfi gerekçelerle üreticinin mağdur edilmesine son verilmelidir. Sulama suyu için kullanılan tarımsal elektrik tarifesi sabit ve öngörülebilir hale getirilmeli, özel teşvik sağlanmalıdır. İl ve ilçelerde yerel kriz komisyonları kurulmalı ve çiftçilerin şikayetleri hızlıca çözüme kavuşturulmalıdır” dedi.
Olgun şöyle devam etti:
“Cumhur İttifakı milletvekilleri başta olmak üzere TBMM çatısı altındaki tüm milletvekillerine açık çağrımızdır. Bu çağrımız siyaset üstüdür. Çünkü; tarım, partiler üstüdür. Üreticimizin hangi partiden olduğuna bakılmaz. Gelin bu konuda birlikte hareket edelim. Siyasi rozetlerimizi bir kenara bırakıp üreticinin sesine kulak verelim. Kanun teklifimize destek verin ve gelin; birlikte Meclis’e bir araştırma komisyonu kurulması için ortak hareket edelim. Bu bölgeleri tarımsal afet bölgesi ilan ettirelim. Çiftçimizin borç yükünü, çaresizliğini beraberce hafifletelim. Bu Meclis’te “iktidar mı, halk mı” sorusunun cevabını verecek an tam da budur. Bugün değilse ne zaman? Şimdi değilse ne zaman? Bugün tedbir almazsak, yarın sadece üretici değil hepimiz aç kalacağız. Çünkü tarım bir sektör değil; bir bağımsızlık meselesidir. Bugün üreticiyi göz göre göre yalnız bırakırsanız, yarın pazardaki fiyatı da sofradaki nimeti de başkaları belirler. Köylü üretmezse şehirde enflasyon durmaz, tüketici nefes alamaz. Tarım kaderine terk edilirse, memleketin kaderi ithalata teslim olur. Bugün müdahale edilmezse, bu kayıplar yalnızca çiftçiyi değil, ülke ekonomisinin tüm dengelerini sarsar. Yani bu zarar sadece çiftçiyi değil; pazardaki fiyatı, marketteki etiketi, sofradaki yemeği etkiler. Eğer şimdi önlem alınmazsa, yarın hem devlet hem vatandaş bu krizin bedelini çok daha ağır öder”
