Aydın’ın Didim ilçesinde tatil yaptığı otelde ani bayılma ve bilinç kaybı sonrası kalbi duran, entübe edilip kalp masajı uygulanan İngiliz hasta Emma Lasise Morton (14), kaldırıldığı İzmir’deki hastanede ‘dondurma işlemi’ olarak bilinen terapötik hipotermi tedavisi uygulanarak sağlığına kavuştu.
İngiltere’den ailesiyle birlikte tatil yapmak için Aydın’ın Didim ilçesindeki bir otele gelen Emma Lasise Morton, 25 Temmuz’da, su almak için indiği lobide aniden bayılıp yere düştü. Olay sonrası, kalbi durduğu ve solunumu olmadığı için Morton’a 112 Acil Sağlık ekibi tarafından ilk tedavi uygulandı. Morton, entübe edilip, kalp masajıyla duran kalbi tekrar çalıştırıldı. Bilinci kapalı şekilde Didim Devlet Hastanesi’ne götürülen Morton, daha sonra ileri tetkik ve tedavi amacıyla Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İzmir Tıp Fakültesi Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Kliniği’ne sevk edildi. Morton, burada vücut dondurma işlemi olarak bilinen terapötik hipotermi uygulanarak sağlığına kavuştu.
30 DAKİKADAN FAZLA OKSİJENSİZ KALMIŞ
Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Hasan Ağın, hastaya hızlı bir şekilde hipotermi tedavisi uyguladıklarını belirtip, hastanın oksijensiz kaldığı dönemde organlarda oluşabilecek hasarı engellemeye çalıştıklarını söyledi. Prof. Dr. Ağın, “Turist olarak Türkiye’ye gelen hastamız entübe edildikten sonra ambulansla bize geliyor. Duran kalbi çalıştırılmış ama bize geldiğinde solunumu yoktu. Bize gelmesinden sonra mekanik ventilatörde tedavi ettik. Hızlı bir şekilde hipotermi tedavisi uyguladık.
Bu, özellikle kalbi duran, yeniden canlandırma yapılan hastalarda oksijensiz kaldığı dönemde özellikle beyindeki ve organlardaki hasarı engellemede tercih ettiğimiz bir yöntem. İlk 4-6 saatte hızlı şekilde başlanması lazım. 48 saate kadar sürdürüyoruz. Özel, içinden su geçen battaniyelerde hastanın vücut ısısını 2-4 derece düşürüyoruz. Örneğin 37 dereceden 34-35’e düşürüyoruz. Hastanın bu süreçten sekelsiz şekilde çıkmasını sağlıyoruz. Hastamızda başarılı olduk. Mekanik ventilatörden ayırdık. Spontan solunumu geldi. Hasarsız şekilde hayatına devam edecek” dedi.
Emma Lasise Morton’un oksijensiz kaldığı süreyi net olarak bilemediklerini ifade eden Prof. Dr. Ağın, yaklaşık 30 dakikayı geçtiğini tahmin ettiklerini belirtip, “Yeniden canlandırma otelde uygulanmış. Önce halktan kişiler müdahale etmiş. Daha sonra ambulans gelmiş, müdahale etmiş. Ama yaklaşık 30 dakikayı geçtiğini düşünüyoruz. Bu süre ne kadar uzarsa, hasar kalma oranı da o kadar yüksek oluyor. Bu nedenle hipotermiyi tercih ettik ve başarılı olduk” diye konuştu.
‘INFLUENZA VİRÜSÜ SAPTADIK’
Tedavide zamanlamamın büyük önem taşıdığına vurgu yapan Prof. Dr. Ağın, kritik sürenin 4-6 saat olduğunu hatırlatıp şöyle devam etti:
“Hastamızın babasında ritim bozukluğu hikayesi varmış. Emma da aniden düşüp yığıldı diye ritim bozukluğu üzerine yoğunlaştık. Çocuk kardiyolojisi uzmanları inceledi. Ani gelişen bir ritim bozukluğu yaşandığını düşünüyoruz. Bunun dışında tetkiklerde influenza virüsünü saptadık. Bu virüs akciğerleri, kalp kasını ya da santral sinir sistemini tutabilir. Hastamızı birkaç gün sonra taburcu edeceğiz. Ülkesine gittikten sonra ileri araştırmalar yapılacak. Biz de yapılan tetkikleri rapor halinde sunacağız. 7 günde konuşur, yürür, kendi öz bakımını yapar hale geldi. Hipotermi tedavisini 48 saat sürdürdük. Mekanik ventilatörden ayrılması 3’üncü gün oldu. Bir haftada bu hale geldi. Tedavide püf nokta zamanlama. Kısa sürede bu işi organize edip 4-6 saatte hızlı başlamak önemli. Yan etkileri olan bir yöntem olduğu için zamanında sonlandırmak gerekiyor.”
‘HER ŞEY BİR GECEDE OLDU’
İngiltere’de halk sağlığı alanında çalışan, tek çocuk sahibi anne Nina Morton (46) kızlarının daha önce bir sağlık sorunu yaşamadığını vurgulayıp tedaviyi sürdüren sağlık ekibine teşekkürlerini iletti. Morton, “Ailecek 1 haftalığına tatile gelmiştik. Ertesi gün dönecektik. Altıncı gün bu durumu yaşadık. Başlangıçta gerçekten endişeliydik, şok olmuştuk. Güzel bir gece geçirdik. Emma, bir şişe su almak için beş dakikalığına otelin lobisine gitti. Daha sonra insanlar geldi ve kızımızın bayıldığını söyledi. Bilinci yerinde değildi. Ambulansla birinci hastaneye, ikinci hastaneye, sonra da buraya getirildik. Her şey bir gecede oldu. Yani çok korkutucuydu, şok ediciydi ama burada gördüğü ilgiden çok memnunuz. Herkes çok yardımsever, gerçekten muhteşemdi. Burada gördüğü ilgiden dolayı gerçekten minnettarız” ifadelerini kullandı.
