Meclis’e sunulan 10. Yargı Paketi, cezaevlerini ve infaz sistemini yakından ilgilendiren önemli değişiklikler getiriyor. Peki infaz düzenlemesi teklifi neler içeriyor? İşte detaylar…
Meclis’e sunulan 10. Yargı Paketi kapsamında hazırlanan infaz düzenlemesi, cezaevlerindeki yükü azaltmayı ve cezanın caydırıcılığını artırmayı hedefleyen birçok yeniliği içeriyor. Adalet Bakanlığı tarafından tamamlanan teklif, kısa süreli hapis cezalarının da artık cezaevinde geçirilmesini öngörüyor.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’in kamuoyuyla paylaştığı düzenleme, özellikle “Terörsüz Türkiye” vizyonunun bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu süreçte DEM Parti ise hasta mahkumlar ve siyasi tutuklular, özellikle de Selahattin Demirtaş gibi isimler için kapsamlı bir infaz reformu talep ediyordu.
Yeni teklife göre, aynı suçu ikinci kez işleyen hükümlüler de belirli şartlar altında erken tahliyeden yararlanabilecek. Güler, bu kapsama yaklaşık 19 bin 800 kişinin dahil olacağını belirtti. Ayrıca sağlık durumu nedeniyle cezaevinde kalamayacak durumda olanlar için de evde infaz seçeneği gündemde. Bu gruptan 1500 ila 2000 arası kişinin başvuru yapabileceği öngörülüyor.
Toplamda 30 maddelik değişiklik içeren teklif, 9 farklı yasada düzenlemeye gidiyor. Terör suçlarının bu kapsama alınmamasıyla ilgili soruya Güler, mevcut yasal çerçevenin yeterli olduğunu ifade ederek “Bu başlıkta ayrıca düzenleme yapmadık” açıklamasını yaptı.
DEM Parti’den Sezai Temelli ise teklifin beklentileri karşılamadığını söyleyerek, “Dağ fare bile doğurmadı” değerlendirmesinde bulundu. Adalet Bakanlığı’nın nisan ayı verilerine göre, cezaevlerinde 403 binden fazla tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Buna karşın Türkiye genelindeki infaz kurumlarının kapasitesi yaklaşık 300 bin kişiyle sınırlı.
Konutta infaz kapsamı genişliyor
Teklif, özellikle kadınlar, yaşlılar ve çocuklar için cezanın evde çekilmesini kolaylaştıran yeni düzenlemeler getiriyor. Önceki uygulamada bir yıl olan konutta infaz süresi, kadınlar, çocuklar ve 65 yaş üstü hükümlüler için üç yıla çıkarılıyor. 70 yaş üstü kişiler dört yıl, 75 yaş üzerindekiler beş yıl, 80 yaş üzerindekiler ise altı yılını konutta geçirebilecek. Sağlık sorunu nedeniyle cezaevinde hayatını sürdüremeyen hükümlüler de Adli Tıp raporuyla evde infazdan yararlanabilecek. Ancak bu düzenlemeden ağırlaştırılmış müebbet veya darbe suçundan hüküm giyenler yararlanamayacak.
Çocuklara özel geçiş sistemi
Çocuk hükümlülerin cezalarına kapalı cezaevlerinde başlanması ve olumlu davranış göstermeleri halinde çocuk eğitimevlerine geçiş yapmaları sağlanacak. Bu sistemle çocukların ceza sürecinde daha rehabilite edici bir yöntem izlenmesi hedefleniyor.
Toplumsal olaylarda ceza ertelenmeyecek
Toplumda infial yaratan suçlarda denetimli serbestlik uygulamasına sınırlama getiriliyor. Özellikle iki yılın altındaki hapis cezalarında dahi en az beş gün cezaevinde kalınması öngörülüyor. Bu maddeyle, cezanın sadece sembolik kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kamu düzenine karşı suçlara ağırlaştırılmış yaptırımlar
Teklif sadece infaz değil, toplumsal güvenliğe ilişkin bazı alanlarda da düzenlemeler getiriyor. Kuru sıkı tabancayla ateş etmek artık cezai yaptırımlara tabi olacak. Düğün, asker uğurlaması gibi etkinliklerde silahla kutlama yapanlara verilen cezalar artırılıyor. Trafik güvenliğini tehlikeye atan eylemler de daha sert yaptırımlarla karşılaşacak. Özellikle yol kesme artık ayrı bir suç sayılarak cezası üç yıla kadar çıkarılıyor. Ayrıca, alkollü veya uyuşturucu etkisinde araç kullananlara verilen cezaların alt sınırı üç aydan altı aya yükseltildi.
Kadına yönelik şiddette ceza artışı
Kadına karşı işlenen kasten yaralama suçlarında da alt sınır yükseltiliyor. Böylece bu tür suçların cezalarının hafifletilmesinin önüne geçilerek caydırıcılığın artırılması hedefleniyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, teklifin genel çerçevesine dair yaptığı açıklamada, bu adımlarla ceza adaleti sisteminin daha etkili hale geleceğini ve suçla mücadelede daha güçlü sonuçlar alınacağını ifade etti.
