DEVA Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin’den Orta Doğu gerilimine ilişkin dikkat çeken analiz; “Hürmüz’de yaşanacak bir kapanma doğrudan tedarik şokudur”
DEVA Partisi Ankara Milletvekili Av. İdris Şahin, Hürmüz Boğazı üzerinden yükselen gerilimin yalnızca bölgesel bir güvenlik başlığı olarak görülemeyeceğini belirterek, Türkiye’nin enerji arzı, enflasyon ve üretim maliyetleri bakımından ciddi bir riskle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Yaşanan tablonun sadece dış politika meselesi olmadığını kaydeden Şahin, hükümete Enerji ve Tedarik Güvenliği Acil Eylem Planı çağrısında bulundu.
“Mesele artık yalnızca askeri bir gerilim değildir”
Hürmüz Boğazı üzerinden yükselen gerilime ilişkin değerlendirmede bulunan Şahin, gelinen noktanın artık yalnızca askeri boyutta ele alınamayacağını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik ültimatomu ve Tahran’ın boğazı kapatma tehdidiyle krizin yeni bir evreye taşındığını ifade eden Şahin, “Savaşları başlatmak kolaydır; asıl zor olan, kontrolden çıkan bir çatışmayı durdurmaktır. Bugün Orta Doğu’da tam da böyle bir eşikteyiz. Gelinen noktada mesele artık küresel ekonomi ve bölgesel güvenlik açısından çok boyutlu bir kriz halidir” ifadelerini kullandı.
“Hürmüz’de yaşanacak bir kapanma doğrudan tedarik şokudur”
Hürmüz Boğazı’nın dünya ekonomisinin en hassas geçiş noktalarından biri olduğunu vurgulayan Şahin, riskin büyüklüğüne verilerle dikkat çekti. Şahin, “Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, 2025 yılında Hürmüz Boğazı’ndan her gün yaklaşık 15 milyon varil ham petrol geçti. Bu, dünya ham petrol ticaretinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor. Katar ve BAE kaynaklı LNG sevkiyatının da büyük ölçüde bu hattan yapıldığı düşünüldüğünde, boğazın küresel enerji arzı açısından ne kadar kritik olduğu daha net görülüyor. Nitekim 2025 boyunca Hürmüz’den 112 milyar metreküpün biraz üzerinde LNG geçti; bu da küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birine denk geliyor” dedi.
Brent petroldeki yükselişin ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın piyasa tarafından şimdiden fiyatlandığını kaydeden Şahin, “Alternatif güzergâhların kapasitesinin sınırlı olması, bu riski daha da ağırlaştırmaktadır. Burada yaşanacak bir aksama, yalnızca enerji piyasalarını değil; navlun maliyetlerinden sigorta giderlerine, küresel ticaret zincirinden üretim planlamasına kadar geniş bir alanı etkileyecektir” değerlendirmesinde bulundu.
“İlk darbe akaryakıtta, mutfakta ve üretimde hissedilir”
Krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin son derece net olduğunu ifade eden Şahin, “Bu kriz Türkiye’de ilk olarak akaryakıt pompasına, vatandaşın mutfağına ve üretim bandına yansır. Enerji fiyatlarındaki yükseliş; akaryakıt, elektrik, doğalgaz, lojistik ve tarım maliyetleri üzerinden enflasyonu yeniden alevlendirir. Gübre, petrokimya, plastik ve ara mallardaki maliyet artışı ise sanayi üretimi üzerinde ilave baskı oluşturur” ifadelerini kullandı.
Asıl riskin sadece fiyat şoku olmadığını vurgulayan Şahin, “Hem hayat pahalılığının arttığı hem de üretim ve büyümenin baskı altına girdiği stagflasyonist bir tablonun güç kazanması ihtimali hafife alınamaz. Dış şokların bu kadar yıkıcı hissedilmesinin temelinde yıllardır biriken yapısal sorunlar vardır. Kurumsal bağımsızlığın aşınması ve ekonomi yönetiminde güven duygusunun zedelenmesi, ülkemizi dış sarsıntılara karşı daha kırılgan hale getirmiştir” diye konuştu.
Enerji ve tedarikte acil adım çağrısı
Açıklamasının sonunda hükümete kapsamlı bir Enerji ve Tedarik Güvenliği Acil Eylem Planı çağrısı yapan Şahin, toplu taşıma ve servis taşımacılığında kullanılan mazot üzerindeki vergi yükünün geçici olarak hafifletilmesini, tarımsal üretimde gübre ve mazot desteğinin artırılmasını, doğalgaz ve LNG tedarikinde kamu ön alım kapasitesinin devreye sokulmasını, stratejik stokların güçlendirilmesini ve gıda ile temel tüketim ürünlerinde arz yönlü destek programlarının başlatılmasını istedi.
Şahin, sürecin günübirlik tedbirlerle değil, bütüncül bir planlamayla yönetilmesi gerektiğinin altını çizdi.
