Ekonomik zorluklar nedeniyle borcunu zamanında ödeyemeyen binlerce kişi icra takibiyle karşı karşıya kalıyor. Ancak uzmanlara göre birçok vatandaş, icra sürecinde sahip olduğu yasal hakları bilmiyor ve bu nedenle ciddi mağduriyetler yaşayabiliyor.
Peki icra takibine düşen biri ne yapmalı? Hangi haklara sahip? İşte adım adım bilinmesi gerekenler…
İcra tebligatı geldiyse ilk yapılması gereken: Süreyi kaçırmamak
Uzmanlar, icra sürecinde en kritik noktanın tebligatın ulaşmasıyla başlayan yasal süreler olduğuna dikkat çekiyor. Eğer borçlu, kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz edecekse bunu genellikle 7 gün içinde yapmak zorunda. Bu süre kaçırıldığında takip kesinleşebiliyor ve haciz süreci başlayabiliyor.
Bu yüzden gelen evrakın mutlaka dikkatlice incelenmesi gerekiyor.
Borcun tamamına ya da bir kısmına itiraz hakkı var
Vatandaşlar, borcun hiç olmadığını, eksik olduğunu veya faiz hesaplamasında hata bulunduğunu düşünüyorsa itiraz edebiliyor. Hukukçular, birçok kişinin “nasıl olsa borç var” diyerek itiraz etmediğini ancak bazen faiz, masraf ve dosya kalemlerinde ciddi hatalar olabildiğini söylüyor.
İtiraz, icra müdürlüğü üzerinden resmi şekilde yapılabiliyor.
Maaş haczinde sınırlar var
En çok merak edilen konulardan biri maaş haczi. Uzmanlara göre borç nedeniyle maaşın tamamına el konulamıyor. Kanunen belirli oranlar korunuyor. Genellikle maaşın bir kısmı haczedilebilirken, kişinin temel yaşamını sürdürebilmesi için belli bir bölüm korunuyor.
Bu oranlar borcun türüne göre değişebiliyor.
Eve haciz gelir mi?
Son yıllarda sık sorulan bir başka konu da ev haczi. Hukukçular, her borçta doğrudan eve haciz gelmeyeceğini belirtiyor. Ayrıca borçluya ait olmayan eşyalar için itiraz yolları bulunuyor. Özellikle aile bireylerine ait eşyaların yanlış şekilde haczedilmesi durumunda üçüncü kişi hakları devreye giriyor.
Yapılandırma ve ödeme anlaşması yapılabilir
Borçlu, alacaklıyla anlaşarak taksitlendirme veya yapılandırma talep edebiliyor. Uzmanlar, iletişimi tamamen koparmak yerine erken müzakerenin çoğu zaman daha az maliyetli sonuç verdiğini ifade ediyor.
Bu süreçte yazılı anlaşma yapılması büyük önem taşıyor.
Dolandırıcılara dikkat
Uzmanlar son dönemde sahte icra mesajları ve dolandırıcılık girişimlerinde artış yaşandığını belirtiyor. Özellikle “dosyanız var, hemen ödeme yapın” şeklindeki SMS veya aramalara karşı dikkatli olunması gerekiyor. Resmi icra işlemleri tebligatla yürütülüyor.
Hukuki haklar özetle şöyle:
- Ödeme emrine süresi içinde itiraz etme hakkı
- Borcun detaylarını öğrenme hakkı
- Haksız faiz ve masraflara itiraz hakkı
- Haciz işlemlerine karşı hukuki başvuru hakkı
- Yapılandırma ve uzlaşma talep etme hakkı
- Avukat desteği alma hakkı
Uzmanlar, icra takibine düşmenin sürecin sonu olmadığını vurguluyor. Doğru bilgi, hızlı hareket ve hukuki destekle birçok hak korunabiliyor. En büyük hata ise tebligatı görmezden gelmek ve süreleri kaçırmak oluyor.
Not: İcra sürecinin detayları borcun türüne ve dosyanın niteliğine göre değişebilir. Somut durumlarda bir avukata başvurmak kritik önem taşıyor.
