Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) ilk olarak 17. yüzyılda tanımlanmış olup yaklaşık 3 asırdır bilinen bir hastalıktır. Uyku bozukluklarının içerisinde sık görülen bir hastalık olup toplumun yaklaşık %10’unu etkilemektedir.
Özellikle gece uykuya dalmadan önce ya da hastalığın ilerleyen dönemlerinde sıklıkla istirahat esnasında hissedilen, bacaklarda (çok nadiren kollarda) hoş olmayan duyumlar, uyuşmalar ve karşı konulamaz bir hareket ettirme dürtüsü ile karakterize nörolojik bir hastalıktır. Bu şikayetler sinemada, tiyatroda veya uzun yolculuklarda çok şiddetli olabilmektedir. Hastaların şikayetlerinin her yaşta başlayabileceği ancak yaklaşık %40’ ında 20 yaşın altında başladığı bildirilmiştir. Fakat çoğunluk 50 yaşından sonra tanı almaktadır. Hastaların yaklaşık üçte birinde tedavi gerektirecek semptomlar bulunmaktadır.
Bu hastalık uyku düzenini bozabilir, uykuya dalmayı ve uyandıktan sonra uykuya geri dönmeyi zorlaştırır. Kadınlarda erkeklere göre iki kat daha fazla gözlenir. Yapılan çalışmalarda ayda 3 saatten az spor yapanlarda ve sigara içenlerde daha sık gözlendiği belirtilmiştir.
Huzursuz Bacak Sendromunun genelde etyolojisi bilinmez ve idiopatik olarak adlandırılır. Bu durumda genetik geçiş söz konusu olabilir. Demir eksikliği, son evre böbrek hastalıkları, hamilelik, romatolojik hastalıklar, diyabet ve ayrıca spinal kord yaralanmaları, Multipl Skleroz, Parkinson hastalığı ve polinöropati gibi nörolojik hastalıklara ikincil oluşabilir. Özellikle demir eksikliği hastalarda en sık rastlanan durumlardan birisidir.
Hastalığın beyindeki dopaminerjik disfonksiyon ile geliştiğinin ilk kez Dr. Şevket Akpınar tarafından ortaya konulduğunu özellikle vurgulamak istiyorum.
Hastalığın tedavisi çok yönlüdür. Egzersiz, uyku düzenini sağlamak, yeterli uyku ve stres azaltılması her hastada uygulanmalıdır. Altta yatan neden tedavi edildiğinde ikincil HBS de iyileşecektir. İlaç tedavisi gereken hastalarda düşük dozlar ile tam düzelme izlenebilmektedir. Tedavide dopaminerjik ilaçlar, sedatif-hipnotikler, antikonvülzanlar, opioidler kullanılır. Dopaminerjik ilaçların düşük dozları alımından kısa süre sonra etkisini gösterir. Hatta dopaminerjik ilaçlar tanıyı kesinleştirmede bazı hastalarda denenebilir.
Sonuç olarak; huzursuz bacak hastalığının sebebi belirlenmelidir ve hayat kalitesini artırmak amacıyla tedavi planlanmalıdır.
