Herkes önünü görebiliyor diyen Ticaret Bakanı Ömer Bolat, mali piyasalarda bir dengelenme olduğunu belirtti.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bir dizi ziyaret için Sakarya’ya geldi. Sakarya Valiliği’ni ziyaret eden Bakan Bolat, şeref defterini imzaladıktan sonra Sakarya Valisi Rahmi Doğan ile makamında görüştü. Ardından Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar ile bir araya geldi. Bakan Bolat ziyaretin ardından AK Parti İl Başkanlığı’nda partililerle buluştu. Serdivan ilçesindeki bir salonda AK Parti İl Başkanlığı tarafından düzenlenen ‘Sakarya Esnaf, Eşraf ve İş Dünyası’ programında iftar yapan Bakan Bolat, burada açıklamalarda bulundu.
GÜÇLÜ, İSTİKARARLI BİR DÖNEMİ YAŞADIK’
Cumhuriyetin kurulduğu 1923 yılından itibaren 79 yılda 58 hükümet kurulduğunu söyleyen Bakan Bolat, “Ortalaması 1.3 yıl yani yaklaşık 15-16 ayda hükümetler koalisyonlarla geldi gitti. Tek başına hükümetlerin olduğu kısa dönemler oldu. Oralarda bir çıkışlar, bir yukarı doğru gelişmeler kaydedebildi ama onun dışında 1991-2002 arasında 11 hükümet değişti. Kimi 3 ay kimi 6 ay kimi 1,5 sene kimi 1 sene koalisyonların olduğu bir dönemdi. Biz 2002’den bu yana en azından siyasi istikrar anlamında Allah’a şükür güçlü, istikrarlı bir dönemi yaşadık. Hükümetler bozuluyor; hükümetler kuruluyor böyle süreçler olmadı. Her bir koalisyon hükümeti 36 tane bakandan oluşuyordu. Çaydan sorumlu devlet bakanı, şekerden sorumlu devlet bakanı ve karayollarından sorumlu devlet bakanı gibi görevlendirmeler yapılıyordu. Lütfen hatırlayalım bu dönemde dünyada 2008-2009 ekonomik krizi yaşandı. Daha sonra Avrupa’da 2010-2025 arası egemen borç krizi yaşandı durgunluk dönemiydi. Sonra 2020’de Çin’den başlayan bir salgın yaşadık. 1918’deki İspanyol gribinden sonraki ilk büyük salgındı. Resmi rakamlar 6,5- 7 milyon, gayri resmi rakamlara göre 20 milyon kişinin can verdiği bir salgındı. O günleri hatırlayalım; bir yıla yakın karantinada kapalı iş yerleri, özellikle hizmet sektörleri zor bir dönemdi. Elhamdülillah devletimiz, hükümetimiz kimseyi açıkta bırakmadı. Gelir desteği, kira desteği ve özellikle işten çıkarılanlar için işsizlik sigortası gibi birçok desteklerle iş dünyasına kol kanat germeye devam ettiler. Türkiye sağlıkta en az hasarla atlattı. 100 bine yakın can kaybımız oldu. Allah bütün kardeşlerimize rahmet eylesin” dedi.
‘SON 22 YILDA YÜZDE 5.3 REEL BÜYÜME KAYDETTİK’
Siyasi istikrarın öneminin altını çizen Bakan Ömer Bolat, “Bir yıl içinde ekonomimiz küçülmeden 2020’de bile yüzde 1.9 büyüdü. 2021’de yüzde 11.2, 2022’de yüzde 5.5, 2023’de yüzde 5.1, 2024’te yüzde 3.2 büyüdük ve bugüne ulaştık. Son 22 yılda yüzde 5.3 yıllık reel büyüme kaydettik. 2002’de 230 milyar dolar olan milli gelirimiz geçen yılı 1 trilyon 322 milyar dolar milli gelirle kapattık ve Dünya Bankası sınıflandırmasına göre Türkiye artık üst gelirde yer alan ülkeler ligine yükseldi. Milli gelirimiz de kişi başında da 3 bin 600 dolardan 15 bin 463 dolara yükseldi. İhracatımız 36 milyar dolar mal ihracatından 262 milyar dolara, hizmetler ihracatımız 14 milyar dolardan 115 milyar dolara yaklaşık 7,5 katına yükseldi. İstihdamımız 2002’de 21,5 milyon kişiyken ocak ayını 32 milyon 600 bin kişi ile kapattık. Yani 11 milyon yeni istihdam kazandık. Eğer siyasi istikrar olmasaydı kavga, gürültü, anarşist, huzursuzluk olsaydı böyle bir ekonomik büyüme olabilir miydi? Olamazdı” ifadeleri kullandı.
‘DOLAYLI ETKİLERİ HESAP EDİLDİĞİNDE 150 MİLYAR DOLARLIK FATURA
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ülke ekonomisine etkisini değerlendiren Bakan Bolat, “Şimdi hatırlayalım korona salgınını bitirdik tam düze çıkacağız Rusya-Ukrayna savaşı patladı. Doğal gaz fiyatları 4 katı petrol fiyatları 2 katı yükseldi. 3 yıl önceden bahsediyorum ve bizim 60 milyar dolar olan enerji faturamız 100 milyar dolara çıktı o süreçte. Ekonomik cepheye baktığımızda savaş patlak verince, gıda fiyatları, enerji fiyatları birden yükseldi ve çok yüksek enflasyon süreci yaşandı. 2023’te tam seçime hazırlanırken Anadolu coğrafyasının 800 yılda gördüğü 2 büyük depremi 9 saat arayla yaşadı. Asrın felaketinde 11 vilayetimiz ağır hasar aldı. Ortada o günün ilk tahminlerine göre 104 milyar dolarlık fatura var. Dolaylı etkilerin hesap edildiğinde 150 milyar dolarlık bir fatura. Devlet ve millet olarak ilk anlarda koştuk arama-kurtarma çalışmaları, enkaz kaldırma çalışmaları. O enkaz ne kadar biliyor musunuz 50 milyon ton, aranızda inşaatçı olanlar bilir.
Japonların biz 3 yılda kaldırabiliriz dediği yerde biz 6 ay içinde enkazları kaldırdık. Depremin ikinci ayında temel atmalar başladı. Bunu şunun için söylüyorum. Orada 13 milyon vatandaşımız nüfusumuzun 6’da 1’i. Toprağımızın 5,5 biri olan bir bölgenin ortada kalması söz konusu bile olamazdı. Hükümet, devlet bütün gücüyle oraları ayağa kaldırmak için asıldı. Bunu nereden karşılayacaktı; devletin, hükümetin bütçesinden karşılanacak. Dolayısıyla 2 yılda tam 2,6 trilyon lira. Bizim bu yılki bütçemiz 12 trilyon lira civarında. Yani 2023 bütçemizin yüzde 40’ydı deprem faturası. 2,6 trilyon 75 milyar dolar 2 yılda harcandı. Altyapı çalışmaları, konutlar, köy evleri, hastaneler, okullar, çevre yolları kanalizasyonu, suyu, elektriği her şeyiyle 201 bin insanımız yerleştirildi. Kalan 252 bin hak sahibi de inşallah bu yıl sonuna kadar kavuşacaklar” diye konuştu.
“DIŞ TİCARET AÇIĞINI GEÇEN SENE 106 MİLYAR DOLARDAN 82 MİLYAR DOLARA DÜŞÜRDÜK’
Deprem harcamalarının büyük kısmının bu yıl sonunda biteceğini, 2026’da bütçe açısından rahatlama olacağını söyleyen Bakan Bolat, “Böylesi bir dönemde yani kemer sıkma ve dengeleme döneminde dahi büyüme yüzde 3,2 oldu. İstihdam son bir yılda 1 milyon kişi arttı. Şimdi krizde olan bir ülke olsa büyüme olur mu, olmaz aksine küçülme olur. İstihdam artar mı? Artmaz, aşağıya iner. İhracat artar mı? Artmaz sıkıntıya girersiniz, aşağıya iner. Dış ticaret açığı artar. Biz dış ticaret açığını geçen sene 106 milyar dolardan 82 milyar dolara düşürdük. 24 milyar dolar tasarruf yaptık. Cari açık 40 milyar dolardı bir yıl önce. 2024 sonunda 10 milyar dolara düşürdük. Cari açık azalınca ne oldu? Dövize ihtiyaç azaldı. Dövizle borçlanmaya gerek kalmadı. Böyle olunca da mali piyasalarda bir dengeleme oldu. Herkes önünü görebiliyor. Önümüzdeki sürece yönelik kendince döviz ve bilanço tahmini yapıyor. Maliyetleriyle alakalı tahmin yapıyor. Her şeyin arzı var Allah’a şükür. Hiçbir malın kıtlığı, yokluğu yok. Üretimde arz sıkıntısı mı var? Tarım Bakanlığı ile istişare halindeyiz, böyle bir şeyde vatandaşımızın ihtiyacı olan ürünlerin ithalat yoluyla da tedarikini hemen sağlayabiliyoruz. Bu gücümüz var, yetkimiz var. Fiyat artışı olan ürünler oluyor. Orada da ihracattan fedakarlık ediyoruz. Mesela ben 2023’ün ikinci yarısında görev yaptım. Yaklaşık 1,5 milyar dolar tarım ürünleri ihracatından fedakarlık ettik. Engel koyduk, kısıtlama koyduk. Niye? Vatandaşımız çok yüksek fiyatta gıda ürünü fiyatlarıyla karşı karşıya kalmasın diye. 2024’te de yine 1,5 milyar dolar civarında böylesine bir fedakarlığımız oldu” dedi.
