‘Helikopter ebeveyn’ günümüzde çok sık duyduğumuz bir kavramdır. Peki nedir helikopter ebeveynlik?
Çocuğunun başından ayrılmayan, deneme-yanılma ile öğrenmesine fırsat tanımayan, çocuğunun yerine tercihler yapan, kendini ifade etmesine imkân tanımayan kısaca birey olmasını zorlaştıran, çocuğunun etrafında pervane olan ebeveynlerdir. Helikopter ebeveynler çocuklarının hem eğitim-öğretim faaliyetlerini hem de sosyal yaşam becerilerini çok yakından takip eder ve gereğinden fazla müdahalede bulunurlar.
Bu durum onları oldukça mutlu eder. Çocuklarının sorumluluklarını üstlenmek, problemlerini çözmek onlara keyif verir. Çocuklarının ödevlerini, projelerini yaparlar. Aynı zamanda çocuklarının bu görevlerini, kendi görevleri belleyip yetiştirme telaşı yaşarlar. Bu durumda birçok çocuğun ödevinden haberi dahi yoktur. Bunun için kaygılanmaz da… Çünkü ebeveynleri bu zamana kadar çocuğuna hiçbir sorumluluk vermemiştir.
Çocuğun kaygılanmama ve yapmama sebebi kendisine ait bir sorumluluk olduğunun bilincinde olmamasıdır. Helikopter aileler aslında iyi niyetli bir yaklaşım sergiliyor olsalar da aslında istemeden çocuklarına ciddi bir zarar veriyorlar. Bu davranışlarıyla çocuklarına yetersiz olduğu, kendi sorumluluklarını yerine getiremediği mesajını veriyorlar. Çocuğunun yerine proje ödevini yapan ebeveyn çocuğuna ‘Dur sen beceremezsin, ben senin yerine yapacağım.’ , restaurantta çocuğunun yerine yemek siparişi veren ‘Sen şimdi konuşamazsın da, ben senin yerine söyleyeyim de yemeğin gelsin.’ , çocuğunun arkadaşlarıyla olan problemini çözen ‘Sen kendini koruyamazsın, problemleri de çözemezsin. Dur ben yaparım.’ Mesajlarını veriyor. Çocuğuna kendisinin varlığını tıpkı bir uzvuymuş gibi hissettiriyor.
Ne kendisini çocuğundan bağımsızlaştırıyor ne de çocuğunun bağımsız bir birey olarak yaşamasına müsaade ediyor. Çocuklarından bağımsızlaşamayan bu ebeveynler, çocuklarının kendi sorumluluklarını yerine getirmesini, bireyselleşmesini bir tehdit olarak görürler ve bu yüzden kendilerine bağımlı olmaları için ellerinden geleni yaparlar ve bundan hoşnut olurlar. Bu durumda çocuğun kendisine yetemeyen, öz güveni düşük, iletişim becerisi zayıf, karar vermekte zorlanan, problem çözme becerisi gelişmemiş, kişiliğini bastıran, sağduyudan yoksun, aileye bağımlı, kendisini değersiz hisseden bir birey olmasına yol açıyor.
Helikopter ebeveynler şunu unutmamalıdır ki sonsuza dek çocuklarının yanında olamazlar!
Aşırı koruyucu anne baba olmak çocuklarının normal gelişimine zarar veren bir yaklaşımdır. Bugünün küçükleri geleceğin büyükleri olacaktır. Kişilik gelişiminin büyük bir yüzdesi 0-6 yaşta oluşmaktadır. Çocukların bu zaman dilimindeki yaşantıları onların gelecek yaşantılarının büyük bir çoğunluğunu şekillendirmektedir. Aşırı korumacı çevrede büyüyen bir çocukta birçok beceri bakımından eksik, psikolojik problemler yaşamaya yatkın olan, iş ve özel hayatında problemler olan ve bu problemlerle baş edemeyen bir yetişkin olacaktır.
Çocukların doğal gelişim sürecini desteklemek ve bu süreçte ona rehber olmak, çocuğu bağımsız bırakmak ve problem çözme becerilerine katkı sağlamak onların gelişimi için yapmamız gereken en önemli adımlardır.
