Demokrat Parti Sözcüsü ve İzmir Milletvekili Haydar Altıntaş, çalışan kamu görevlilerine ödenen seyyanen ilave ödemenin memur emeklilerine de verilmesi amacıyla 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede değişiklik öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sundu.
Teklif, görevdeki kamu personeline her ay ödenen 15.965 gösterge rakamı üzerinden hesaplanan seyyanen ilave ödemenin, memur emeklilerine de aylıklarıyla birlikte verilmesini öngörüyor. Düzenlemenin emekli, malul ve vazife malulü aylığı alanların yanı sıra dul ve yetimleri de kapsaması amaçlanıyor.
Çalışan memura var, emekli memura yok!
2023 yılında yapılan düzenlemeyle kamu görevlilerine her ay seyyanen ilave ödeme yapılmaya başlandı. Ancak bu ödeme emekli aylığı hesaplamasına dahil edilmediği gibi emekli memurlara da doğrudan yansıtılmadı.
Bu durum, aynı unvan ve kıdemle görev yapan çalışan memur ile emekli memur arasındaki gelir farkını giderek büyüttü. Kanun teklifinin genel gerekçesinde, geçmişte çalışan memur maaşının yaklaşık yüzde 70-75’i düzeyinde olan emekli aylığının, seyyanen ödemenin emeklilere yansıtılmaması nedeniyle yüzde 40’lar seviyesine kadar gerilediğine dikkat çekiliyor.
Hayat pahalılığı ve yüksek enflasyon karşısında gelir kaybı yaşayan memur emeklileri, yıllarca kamu hizmetinde bulunmalarına rağmen görevdeki meslektaşlarına kıyasla ciddi bir ekonomik eşitsizlikle karşı karşıya bırakılıyor.
Seyyanen ödeme emeklilere de aylıklarıyla birlikte verilecek
Haydar Altıntaş’ın sunduğu kanun teklifiyle, çalışan kamu görevlilerine ödenen 15.965 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunan ilave ödemenin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 5510 sayılı Kanun’un 4/1-c bendi kapsamında aylık alan emeklilere de ödenmesi öngörülüyor.
Düzenlemeye göre:
- Emekli memurlara seyyanen ilave ödeme her ay emekli aylıklarıyla birlikte yapılacak.
- Malullük ve vazife malullüğü aylığı alanlar da düzenlemeden yararlanacak.
- Dul ve yetimlere ödeme, aylık bağlama oranları dikkate alınarak hisseleri nispetinde yapılacak.
- Ödemeden damga vergisi dışında herhangi bir vergi veya kesinti yapılmayacak.
- Ödeme Sosyal Güvenlik Kurumunca tahakkuk ettirilecek ve genel bütçeden karşılanacak.
Teklifte ayrıca düzenlemenin yürürlüğe girmesini takip eden ilk ay başından itibaren uygulanması, önceki dönemler için geriye dönük ödeme veya fark talep edilmemesi öngörülüyor.
“Emeklilik, yıllarca verilen emeğin karşılığını alamamak demek değildir”
Kanun teklifine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Haydar Altıntaş şu ifadeleri kullandı:
“Devletine, milletine yıllarca hizmet etmiş memurlarımız emekli olduklarında ekonomik açıdan cezalandırılmamalıdır. Aynı kurumda, aynı unvanda çalışan bir memur ile emekli olmuş meslektaşı arasında bu kadar büyük bir gelir uçurumu oluşması sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz.
Çalışan memura verilen seyyanen ödemenin emekli aylığına yansıtılmaması, memur emeklilerimizi ciddi bir gelir kaybıyla karşı karşıya bırakmıştır. Enflasyonun ve hayat pahalılığının altında ezilen emeklilerimiz, bugün temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi zorlanmaktadır.
Emeklilik, insanın çalışma hayatı boyunca verdiği emeğin karşılığını alacağı bir dönem olmalıdır. Ancak bugün memur emeklisi, görevdeki meslektaşının aldığı ücretin çok gerisinde bir aylıkla yaşam mücadelesi vermektedir.
Bizim teklifimiz açık: Çalışan memura hangi gösterge üzerinden seyyanen ödeme yapılıyorsa, bu ödeme memur emeklisine de yapılmalıdır. Yıllarca kamu hizmetinde bulunmuş insanlarımızın emeklilik döneminde yoksulluğa mahkûm edilmesini kabul etmiyoruz.
Bu düzenleme yalnızca emekli memurlarımızı değil, hayatını kaybeden kamu görevlilerimizin dul ve yetimlerini de ilgilendirmektedir. Onların da hak ettikleri ekonomik güvenceden yararlanması gerekir.
Ücrette adalet, yalnızca çalışanlar arasında değil, çalışanlarla emekliler arasında da sağlanmalıdır. Devlet, kendisine yıllarca hizmet etmiş insanlarına karşı sorumluluğunu yerine getirmelidir.”
Altıntaş, memur emeklilerinin yaşadığı gelir adaletsizliğinin giderilmesi ve seyyanen ilave ödemenin emeklilere de verilmesi için kanun teklifinin yasalaşması çağrısında bulundu.
