Çorum’un Boğazkale ilçesinde bulunan Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kabulünün 40’ıncı yılında, antik kentteki kazı çalışmalarına ait tarihi fotoğraflar paylaşıldı. Alman Arkeoloji Enstitüsü ile Hattuşa Kazı Başkanlığı arşivlerinden derlenen fotoğraflarda, kazı alanları, tarihi yapıların ilk halleri ve arkeologların çalışmaları yer aldı.
Hattuşa’da ilk kazılar, 1906 yılında başladı. Yaklaşık 120 yıldır farklı dönemlerde sürdürülen çalışmalarda Hitit uygarlığına ait yapılar, eserler ve yazılı belgeler bulundu. Çorum Valiliği tarafından paylaşılan siyah-beyaz fotoğraflarda, kazı ekiplerinin çalışma yöntemleri, kazı alanlarının geçmişteki durumu ve tarihi yapıların ortaya çıkarıldığı ilk dönemler görüldü. Arşiv fotoğrafları, antik kentte yürütülen arkeolojik çalışmaların geçmişine ilişkin kayıtları bir araya getirdi. Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Hattuşa, MÖ 2. bin yılda Hitit İmparatorluğu’nun siyasi, idari ve dini merkezi olarak kullanıldı. Antik kent, 8 kilometreyi aşan surlarıyla çevrili bir alana yayılıyor. Hattuşa’da Aslanlı Kapı, Kral Kapısı ve Aşağı Şehir’deki Büyük Tapınak bulunuyor. Antik kentin yakınındaki Yazılıkaya Açık Hava Kaya Tapınağı’nda ise Hititlerin tanrı ve tanrıçalarını betimleyen kabartmalar yer alıyor.
‘İNSANLIĞIN ORTAK HAFIZASINDA MÜSTESNA BİR YERE SAHİP’
Hattuşa’nın insanlık tarihindeki önemine dikkat çeken Çorum Valisi Ali Çalgan, tarihi fotoğrafların kazı çalışmalarının ve bilim insanlarının emeğinin gelecek kuşaklara aktarılması açısından değer taşıdığını söyledi. Çalgan, “Hattuşa, binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan tarihi mirasıyla insanlığın ortak hafızasında müstesna bir yere sahiptir. Bu topraklarda kurulan Hitit uygarlığının devlet yönetimi, hukuk, mimari ve diplomasi alanlarında ortaya koyduğu birikim, Anadolu’nun dünya uygarlık tarihindeki önemini açıkça göstermektedir. Hattuşa kazılarına ait tarihi fotoğraflar geçmişin yalnızca görüntülerini taşımıyor. Bu eşsiz mirasın ortaya çıkarılışını, bilim insanlarının emeğini ve tarihin kayıt altına alınma sürecini de gelecek kuşaklara aktarmaktadır. Her bir kare, geçmiş ile bugün arasında kurulan bağın ve kültürel mirasımızı koruma sorumluluğumuzun değerli bir parçasıdır” dedi.
‘ÖNEMLİ BİR DÖNÜM NOKTASI’
Çorum’un Hattuşa’nın yanı sıra Şapinuva ve Alacahöyük gibi önemli arkeolojik merkezlere ev sahipliği yaptığını belirten Vali Çalgan, kentin Anadolu’nun köklü uygarlık tarihindeki yerine dikkat çekti. Çalgan, “İlimizin dört bir yanına yayılan tarihi ve kültürel zenginlikler, Çorum’un yalnızca geçmişiyle değil; insanlık tarihine sunduğu değerlerle de öne çıktığını göstermektedir. Hattuşa’dan günümüze ulaşan her eser, bu topraklarda gelişen uygarlıkların bilgi birikimini, sanatını ve yaşam kültürünü anlamamıza yardımcı olmaktadır. Hattuşa, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kabulünün 40’ıncı yılı önemli bir dönüm noktasıdır. Hattuşa’yı yeniden hatırlamak, bu eşsiz mirası koruma ve dünyaya tanıtma sorumluluğumuzu da güçlendirmektedir. Amacımız, Çorum’umuzun tarihi ve kültürel değerlerini daha geniş kitlelerle buluşturarak bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamaktır” diye konuştu.
