Hatay’ın Samandağ ilçesinde, depremin ardından yaşanan konaklama sorunu nedeniyle 3 yıldır aksayan yeşil deniz kaplumbağalarını izleme ve koruma çalışmaları, gönüllülere kalacak yer tahsis edilince 15 Haziran’da yeniden başladı.
Samandağ sahillerinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ile gönüllülerin çalışmalarıyla yeşil deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı 2000 yılının başında 40-50 civarındayken, düzenli çalışmalar sayesinde 2023’te sayı 1600’e yükseldi. 6 Şubat merkezli depremlerin ardından gönüllülerin bölgede konakladığı yer, farklı bir kuruma tahsis edildi. Depremin neden olduğu yıkımın ardından ödenek çıkmadığından da gönüllüler için yeni bina inşa edilemedi. Depremden bu yana kaplumbağalar için bölgede yuvalama, takip ve koruma çalışmaları yapılamadı.
DHA’ya konuşan Samandağ Çevre Koruma ve Turizm Derneği Başkanı Mişel Atik, çalışmalara yeniden devam etmek için 4 kadrolu, 6 gönüllü kişinin konaklayacağı bir yere ihtiyaç duyduklarını belirterek, yardım istedi. Kısa sürede bakanlık tarafından gönüllüler için konteyner kentte yer tahsis edildi ve 15 Haziran’da çalışmalar yeniden başladı. Mayıs ayında sahile gelen yeşil deniz kaplumbağaları yuvalama yaparken, gönüllüler de 1 ay gecikmeli olarak bu yuvaları koruma altına aldı. Gönüllülerin çalışması sayesinde 1100 yuvadaki yumurtalardan çıkan yavru deniz kaplumbağaları, denizle buluşmaya başladı.
‘TÜRKİYE’DEKİ ÖNEMLİ 3 YUVALAMA ALANINDAN BİRİ’
Çalışmalar hakkında bilgi veren Mişel Atik, kaplumbağaların yumurtadan çıkıp denize ulaşıncaya kadar gözlemleyip, korumaya devam edeceklerini söyledi. Eylüle kadar bu sürecin devam edeceğini anlatan Atik, “Dünya yaşam zincirinin önemli halkalarından olan deniz kaplumbağaları, 110 milyon yıldan beri bu sahillere gelip yuvalarını yapıyor. Yumurtlama yaptıktan sonra kuluçka süreleri 45 ile 60 gün arasında değişiyor.
14 kilometre boyunca uzanan sahil şeridimiz, Türkiye’deki 3 önemli yeşil deniz kaplumbağası yuvalama alanından biri. Yeşil deniz kaplumbağaları, mayıs ayı ortalarından itibaren sahile çıkarak yuvalarını açar ve yumurtalarını bırakırlar. Bir seferde 100-150 yumurta bırakırlar. Bu yumurtalar uygun şartlar altında 45-60 gün içinde çatlar, yavrular çıkar ve şafak vakti ya da deniz parıltısı benzeri bir ışık etkisi olmadığında denize yönelirler” dedi.
‘YAVRULARDAN BİNDE 1-5’İ ERGİN HALE GELEBİLİYOR’
Kaplumbağaların yolculuğunun zorlu ve tehlike dolu olduğunu vurgulayan Atik, şöyle devam etti:
“Yavruların sağlıklı bir şekilde denize ulaşabilmesi için uygun koşulların olması gerekiyor. Kumsaldaki kirlilik, yengeçler, diğer yırtıcılar ve kuşlar yavrular için tehdit oluşturuyor. Denize ulaştıkları anda da birçok balığa yem oluyorlar. Yumurtadan çıkan binlerce yavrudan sadece binde 1-5’i ergin hale gelebiliyor. Yeşil deniz kaplumbağaları 20-25 yıl sonra doğdukları sahile geri döner. Erkek bireyler açık denizde kalır, sadece dişi bireyler yuvalamak için sahile çıkar. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Hatay Şube Müdürlüğü desteğiyle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bakanlığın sağladığı kaynaklarla gönüllü biyolog ve veteriner öğrenciler sahada görev yapıyor. Deprem ve çeşitli nedenlerle bu çalışmalar 3 yıldır aksadı. Ancak bu yıl Bakanlığımızın talimatıyla 15 Haziran’da yeniden başlayabildik. Yaklaşık 1 aylık gecikmeyle sahaya çıktık. Yıllar önce 50-60 yuva ile başladığımız çalışmalarda yuva sayımız deprem olana kadar 1500-1600’lara kadar yükseldi. Şu anda ise 1100 yuvayı yakalamış durumdayız.”
