Organ nakli hemşireleri, hastaların ameliyat öncesi ve sonrası tüm bakım süreçlerini yönetirken, nakil sonrası yaşamlarına yeniden tutunmalarına yardımcı oluyor.
Hastalarla güçlü bağlar kurduklarını belirten Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Organ Nakli Kliniği’nde görevli hemşireler, onların nakil sonrası sağlıklarına kavuştuklarını gösteren belirtilerin kendileri için en büyük ödül olduğunu söyledi.
Organ nakli sadece bir tıbbi operasyon değil, hastalar için umut dolu yeniden doğuş süreci olarak kabul ediliyor. Bu sürecin her aşamasında yer alan organ nakli hemşireleri, hastaların hazırlık, operasyon ve iyileşme dönemlerinde aktif görev yapıyor. Süreç boyunca hastalarla yakın temas halinde çalışan hemşireler, bu dönemde kurulan bağların zamanla aile ilişkilerine dönüştüğünü belirtiyor. Nakil sonrası hastalardan gelen ‘İdrar çıkışım var mı?’, ‘Su içebilir miyim?’ gibi sorular, hemşirelerin en çok karşılaştığı ifadeler arasında yer alıyor.
‘HASTALARIMIZI İKİNCİ HAYATLARINA HAZIRLIYORUZ’
Mesleği boyunca birçok olaya tanıklık ettiğini belirten AÜ Organ Nakli Kliniği’nde 17 yıldır görev yapan Sorumlu Uzman Hemşire Nihal Kiraz (43), “Hastalarımızı ikinci hayatlarına hazırlıyoruz. Ameliyat öncesi dönemde tüm hazırlıkları organize ediyoruz. Ameliyat sonrası tedavi ve bakım sürecini yönetiyoruz. Taburculuk sonrası kontrollerde de yanlarındayız. Bu süreçte bir bağ kuruluyor. Zamanla aile gibi oluyoruz. Ailelerinden çok bizleri görüyorlar. Bu süreçte yanlarında olup destek olmak, onları yeniden hayata bağlamak bizim için büyük mutluluk. Nakil sonrası hastalarımızın bizleri tekrar görmek istemesi, ziyaret etmeleri çok kıymetli. Ameliyat sonrası hastalarımızın ilk sözleri genellikle ‘İdrar çıkışım var mı?’, ‘Artık istediğim kadar su içebilir miyim?’ oluyor. Bu sözler, yaşadıkları zorlu süreci ve umutlarını yansıtıyor” dedi.
‘HİÇ ÇİKOLATA VE YAŞ PASTA YEMEMİŞ ÇOCUKLAR VAR’
Çocuk hastalarla tarif edilemez bağlar kurduklarını belirten Kiraz, “Metabolik karaciğer hastalığı olan bir çocuk, nakil öncesinde sadece özel mama yiyordu. Nakil sonrası ilk kez sevdiği yiyecekleri tadabildi. Hayatında hiç çikolata ve yaş pasta yememiş çocuklar var. ‘Tadı nasıl?’ diye bize soruyorlar. Nakil sonrası bu tadı ilk kez deneyimlediklerinde yanında olmak bizi çok duygulandırıyor. Organ bağışının az olması nedeniyle çocuklarda nakil sayısı oldukça düşük. Bu nedenle çoğu nakil, canlı vericilerden yapılıyor. Çocukların eğitim desteği alamaması, istediklerini yiyememesi, oyun oynayamaması gibi kısıtlamaları var. Ama organ bağışı ile yeniden hayat bulduklarında, onların gözlerindeki sevinç tarif edilemez” diye konuştu.
‘ORGAN BAĞIŞI BİR MUCİZE’
Genetik hastalık nedeniyle üç çocuğu da organ bekleyen bir ailenin yaşadığı zorlu süreci anlatan Kiraz, organ bağışının önemine ilişkin, “Organ bağışı bir mucize. Aile, çocuklarına organ vermek istese de doku uymadığı için bağış beklemek zorunda kaldılar. Ellerinden bir şey gelmemesi çok acı vericiydi. Organ bağışlayan aileler, başka hayatlara umut oluyor. Bu, tarif edilemez bir kıymet” dedi.
‘HASTALAR HER DAMLAYI HEYECANLA SAYIYOR’
2017 yılından bu yana aynı klinikte görev yapan Organ Nakli Hemşiresi Mediha Ekici (30) de “Türkiye’de kadavra bağış oranı düşük olduğu için hastaların çoğu uzun yıllar diyalize bağımlı yaşamak zorunda kalıyor. Haftada iki ya da üç gün diyalize giriyorlar. Buna bağlı olarak sıvı alımı kısıtlanıyor. Su, çay, kahve gibi içecekleri sınırlı tüketebiliyorlar. İdrar çıkışları da çok az oluyor. 25 yıl boyunca diyalize giren bir hastamız vardı. Nakil sonrası idrar çıkışı gün geçtikçe artmaya başladı. Hastalar her damlayı heyecanla sayıyor. ‘Hemşire Hanım, bu idrar gerçekten benim mi?’ demişti. Bu anlar hem onlar hem bizler için çok duygusal oluyor. İdrar damlamaya başladıkça hastaların gözleri doluyor, bizim de” diye konuştu.
KARACİĞER HASTALARININ NAKİL SÜRECİ
Karaciğer nakli sürecinde hastaların fiziksel etkilendiğini belirten Ekici, “Karınlarında asit birikiyor, ciltleri sararıyor. Bazıları yürüyemeyecek durumda. Ama nakil sonrası inanılmaz fiziksel ve ruhsal değişim yaşanıyor. Cilt renkleri düzeliyor, karın şişliği azalıyor. Taburcu olduklarında bambaşka birine dönüşüyorlar. Hastaların nakil öncesinde moral ve motivasyonunu yüksek tutması gerekiyor” dedi.
