TBMM Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme üyelerinden oluşan Karma Komisyon da sunum yapan Alt Komisyon Başkanı Behiye Eker, 1997 yılında bir terör saldırısı sonucunda yaralanan güvenlik korucusunun 1999 yılında kazandığı nakdi tazminatın ödenmediğini belirterek, “Kamu Denetçiliği Kurumumuz tazminatın ödenmesi yönündeki tavsiye kararı üzerine 277 milyon 925 bin 11 TL nakdi tazminat ödenmesine karar vermiştir” dedi.
TBMM Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme üyelerinden oluşan Karma Komisyon Başkanvekili AK Parti Kilis Milletvekili Ahmet Salih Dal başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Dal, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) TBMM’ye bağlı bir hak arama kuruluşu olduğunu ve vatandaşlar ile kamu kurumları arasında köprü rolü üstlendiği için verilen tavsiye kararlarının önemli olduğunu belirtti. Dal, KDK’nın 2025 yılı raporu için Alt Komisyon kurulması kararı verildiğini hatırlattı ve raporun komisyona sunulduğunu söyledi.
Ardından Alt Komisyon Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Behiye Eker’e söz verdi. Eker, “Kurulduğu günden bugüne bilinirliği giderek artan Kamu Denetçiliği Kurumu, etkin bir hak arama ve adalet mekanizması olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruların ücretsiz olması ve farklı usullerle kolaylıkla başvuru yapılabilmesi kurumun vatandaşlarımız nezdinde ulaşılabilirliğini önemli ölçüde artırmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu’na 2025 yılında 2 bin 134 başvuru yapılmış, 2013 yılından bugüne kadar ise toplam başvuru sayısı yaklaşık 277 bine ulaşmıştır. Kurum idare ile vatandaşlarımız arasında bir köprü vazifesi görerek uyuşmazlıkları öncelikle uzlaşı yoluyla çözmeye çalışmaktadır” ifadelerini kullandı.
‘2025 YILINDA 2 BİN 42 BAŞVURU DOSTANE YOLLARLA ÇÖZÜME KAVUŞTURULDU’
Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılan başvurular hakkında bilgilendirmesini sürdüren Eker, “2025 yılında 2 bin 42 başvuru dostane yollarla çözüme kavuşturulmuş, dostane çözümün mümkün olmadığı durumlarda ise idareye tavsiyede bulunulmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılında idarelere yönelik toplam bin 214 tavsiye kararı verilmiştir. Karma Komisyonun 10 Şubat 2026 tarihli toplantısında alınan karar gereğince kurulan Karma Alt Komisyonumuz çalışmaları süresince 4 toplantı gerçekleştirmiştir” diye konuştu.
‘NAKDİ TAZMİNAT ÖDENDİ’
Eker, alt komisyon toplantılarında Kamu Denetçiliği Kurumu’nun verdiği tavsiye kararlarına en fazla uyan kamu kuruluşlarına plaket takdiminde bulunulduğunu aktardı ve komisyonda görüşülen bazı tavsiye kararlarından örnekler verdi. Eker, “Ele aldığımız tavsiye kararlarının birinde 1997 yılında gerçekleştirilen terör saldırısında yaralanan ve 1999 yılında hakkında nakdi tazminat ödenmesine karar verilen bir güvenlik korucusunun kararın uzun yıllar uygulanmaması nedeniyle tazminatını alamadığı, yaklaşık 19 yıl sonra yaptığı ödeme talebinin ise zaman aşımı gerekçesiyle reddedildiği görülmüştü. Kamu Denetçiliği Kurumumuz tazminatın ödenmesi yönündeki tavsiye kararı üzerine dosyayı yeniden değerlendiren İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü başvurucuya 277 milyon 925 bin 11 TL nakdi tazminat ödenmesine karar vermiştir ” dedi.
‘VATANDAŞ ŞİKAYETLERİNDE YÜZDE 42,5’LİK ARTIŞ’
Rapor üzerine söz alan İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, “Komisyon raporunda vatandaş şikayetlerindeki yüzde 42,5’lik artış esasen iktidarın da ne denli başarısız olduğunun, vatandaşta isyanın, şikayetin yüzde 50 nispetinde arttığının da net bir göstergesidir. 2025 yılında başvuruların bir önceki yıla göre yüzde 42.49 artarak 21 bin 034’e ulaşması, kamu hizmetlerindeki hususen ciddi bir memnuniyetsizliğin de göstergesidir. Vatandaş hakkını kamu idaresi içinde alamadığı için kamu denetçiliğine başvurmak zorunda kalıyor. En fazla şikayet kamu personel rejiminde, başvuruların yüzde 30,4’ü kamu personeli, 16,8’i adalet, 9,1’i eğitim, yüzde 7’si sosyal güvenlik, 6,6’sı belediye hizmetleriyle ilgili. Bu tablo, liyakat sorununu net bir şekilde ortaya koyuyor” değerlendirmesinde bulundu.
‘BİN 86 DOSYA DOSTANE BİR ŞEKİLDE ÇÖZÜME KAVUŞMUŞTUR’
Ardından Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca, rapor ile ilgili söz aldı. Akarca rapora dair, “Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararlarına uyum oranının idareler tarafından gün geçtikçe daha fazla benimsendiğini memnuniyetle ifade ediyorum. Bununla ilgili sorunlarımız var, bunlara da raporlarımızda değindik ama kamu kurumlarıyla yaptığımız görüşmelerde bununla ilgili ciddi mesafeler aldık. Tavsiye kararlarına uyma oranı da dünya ortalamasının üzerinde, Avrupa ortalamasının ise altında ancak gün geçtikçe tavsiye kararına uyma oranı artıyor. Tavsiye kararlarına muğlak ifade ‘değerlendirilecektir’ ibaresini biz artık ‘buna uyulacaktır’ şeklinde değerlendirmiyoruz, bunu özellikle raporumuzda benimsedik ve bahsettik. Ancak ilave edilirse o zaman yüzde 59’lar değil, yüzde 70’leri buluyor. Bin 86 tane dosya geçen sene dostane şekilde çözüme kavuşmuştur. Yani vatandaşların sorunu net bir şekilde çözülmüş” ifadelerini kullandı.
‘CEZAEVLERİNDE KALABALIKLAŞMA HALA ÇÖZÜLMÜŞ DEĞİL’
Dezavantajlı gruplara yönelik başvurularla ilgili de konuşan Akarca, “Özellikle insan hakları, engelli haklarıyla ilgili olarak ki TİHEK’le ortaklaşa konular var, orada da resen harekete geçme imkanı var. Özellikle kadınlarla ilgili olarak kurumlara yönelik başvuru olmayınca daha çok bireysel şiddet ya da öldürme, yaralama, şiddet görme ya da tacize uğrama, bu tabii yargı yetkisinin görev alanına giren ve kamu kurumlarıyla doğrudan ilgili olmadığı için o konuda başvuru az. Ancak, çocuklarla ilgili olarak başvuruya şöyle diyeyim: Geçen 2025 yılında 368’di, bu ay itibarıyla ilk altı ayında 291 oldu. Yani kadın haklarıyla ilgili olarak bunu ifade ettim. Cezaevleriyle ilgili olarak şöyle bir gerçek var. Cezaevlerinde kalabalıklaşma ciddi bir sorun, hala çözülmüş değil. Bununla ilgili olarak Adalet Bakanlığımız ve Ceza Tevkifevleri Genel Müdürümüz gerçekten de çok iyi niyetli bir yaklaşımla elinden gelen gayreti gösteriyor ama bu tabii bir bütçe sorunu, yatırım sorunu” diye konuştu.
RAPOR KABUL EDİLDİ
Ardından Dal, raporu oylamaya sundu. Oylama sonucunda rapor kabul edildi.
