Kurban Bayramı’nda yapılacak köyüme ait, “Gümüşseren Köyü Kültür ve Dayanışma Festivali” (Erzurum/ Aşkale) için hazırlık çalışmalarının içinde bulunurken, bir kez daha anladım festivallerin önemini ve yapıldığı yöreye, şehre, ilçeye, köye ve o yörenin insanlarına olan yararını…
Geçmişte başka bazı festivallerde sadece misafir olarak veya programlarında yer almıştım. Ama bu deneyim bundan çok öte bir şeydi. Koca bir mutfakta yüzlerce kişiye yemek yapma çalışması gibi düşünün bu hazırlıkları…
Olanağı, fırsatı, becerisi olan onlarca görevli veya gönüllü insan; omuz omuza o mutfakta işin bir ucundan tutup sofraya sunulacak yiyecekleri hazırlama istek ve gayretiyle emek harcamakta… Ve tüm bunların sonunda hep beraber o yemek güle oynaya yenecek; yani hazırlanan o etkinlikler sunulacak ve yüzlerce iştirakçiyle birlikte el ele, gönül gönle eğlenilecek.
Yardımlaşmanın, dayanışmanın, birlikteliğin ve bir topluluğa, bir yere ait olmanın güzelliği yaşanacak. Bu tür kültürel festivaller hem bireysel hem de toplumsal kimliğin birer parçasıdır. Hazırlıklar son aşamada, sunum yaklaştı. Bu nedenle herkeste tatlı bir heyecan ve telaş…
Her yıl ülkemizin dört bir yanında müzik, film, yemek, tiyatro, dans, yetiştirilen ürün, turizm ve daha başka birçok içerik ve isimle yüzlerce festival düzenlenmektedir. Sanat eserlerinin sunulduğu, sergilendiği, yarıştığı festivaller; ya da bazen belirli bir kişiyi veya olayı anmak adına düzenlenen festivaller de var, onlar ayrı…
Özellikle yerel yönetimlerin veya derneklerin öncülüğünde düzenlenen bu bahsettiğim festivallerle, yöresel kültürlere ait her ne varsa; bunların yaşatılması, devamı, gelişimi, bilinirliği, iletilmesi ve kalıcılaşması amaçlanmaktadır.
Özünde kültürel ağırlıklı pek çok farklı aktiviteyi içerisinde barındıran organizasyonlarla insanlar eğlenir. Ancak yalnızca eğlenmek değildir amaç. Birçok sunum ve gösteri çeşidiyle; yöre müziği, şiiri, tarihi, ürünleri, halk oyunları, seyirlik oyunları, yemeği, giysileri, çeşitli görenekleri ve buna benzer kültürel öğe ve özelliklerin korunması, yeni kuşaklara aktarılması da amaçlarından biridir.
Bu festivallerin hem hazırlanma hem de sunulma süreci boyunca ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda işlevi ve kazancı vardır. Hazırlık aşaması içerisinde çok sayıda insanın bir araya gelip dayanışarak, yardımlaşarak, iş birliği yaparak, maddi manevi katkı sunarak ortaya bir şeyler konması, yabana atılmayacak bir değerdedir. Bu durumda sosyal bir varlık olan insanın; bir yere, bir toplumsal kimliğe ait olma (aidiyetlik) bağını ve duygusunu keyifle yaşaması ayrı bir önemdedir.
Bununla da sınırlı değildir. İnsanlara iyi gelen birçok yönü mevcuttur. Şöyle ki: Hem tek tek bireylerin, toplulukların, hem de yakın çevrenin aralarındaki bağların güçlenmesine katkı sağlar. Festivalin ait olduğu yerin imajına, tanıtımına, öne çıkıp fark yaratmasına fayda sağlayan rolü vardır. Resmi kurumlarla olan ilişkilerin gelişmesi ve işbirliği nedeniyle itibari bir yer edinilir.
Çeşitli talepler, sorunlar festivale katılan yerel ve mülki amirlere kolayca yansıtılır, istekler, talepler belirtilir. Topluluk arasında işbirliği, dayanışma ve paylaşım duygularının pekişmesi ve yerleşmesi sağlanır. Yaşam koşullarının yarattığı göçle yaşanan dağılma ve oluşan aradaki uzaklıklar, bu toplaşma ve birliktelikle yeniden yakınlaşmaya dönüşür. Sosyalleşme, sevgi ve güven duygusuna dayalı ilişkiler tazelenir.
Yöresinden başka yerlere göçmüş kişilerin bu vesileyle sılasına geçici dönmesiyle; buluşmalar, kavuşmalar, hasret gidermeler, yüzlerde gülümsemeler, neşeli ve mutlu anlar yaşanır. Dostluklar yeşerir, aradaki bağlar güçlenir. Geçmişe ait hatıralar, yaşanmışlıklar, vefat edenler yad edilerek duygu yüklü anlar yaşanır.
Bu festivallerin yararı bu kadarla da kalmaz. Bir araya gelerek bir örgütlülük oluşturulması ayrı bir önemdedir. Birlik güçlülüktür. Bu birlikteliği oluşturmanın, örgütlü olmanın bir güç olduğu yeniden fark edilir. Fertler yalnız olmadığını düşünür, güçlü hissederler kendilerini. Bu fırsatla var olan sorunların dile getirilmesi, tartışılması ve çözüm aranması yoluna gidilir. Birlikteliğin gür çıkan sesiyle sorunların gereken yerlere iletilip, niyet belirtilmesinin etkisi de görmezden gelinemez.
