İspanya İç Savaşı ve Guernica bombardımanı, geniş çaplı yıkıma ve pek çok sivilin ölümüne sebep olan hava saldırısıdır.
El Caudillo lakabıyla bilinen ve İspanya’yı 36 yıl boyunca diktatörlükle yönetmiş olan Francisco Franco, birçok dramın mimarı olmuşsa da şüphesiz bunlardan akla ilk gelen Guernica bombardımanı olarak bildiğimiz geniş çaplı yıkıma ve pek çok sivilin ölümüne sebep olan hava saldırısıdır. 1937’de Alman ve İtalyan kuvvetlerin desteğini alan Franco’nun yeni savaş uçaklarının İspanya’nın Guernica kasabasında denenmesine karar vermesi, yıllar sonra bile anılacak büyük bir trajedinin başlangıcı oldu.
Bu kararda Guernica kasabasının Bask Bölgesi’nde yer alması ve Franco’ya karşı direnenlerin kuzeydeki kalesi gibi görülmesi başlıca neden olsa da Guernica’nın Bask kültürünün merkezi olması da o dönemde Franco için hedef haline gelmesinde etkili olmuştu.
Pablo Picasso’nun Guernica’sı
Picasso bu olayların yaşandığı dönemde Paris’te yaşıyor ve 1937 Dünya Fuarı kapsamında kendisine ayrılan bölüme bir resim çizmeye hazılanıyordu. Guernica’da yaşananları bir gazete haberinden öğrenen ünlü ressam, sergi için yapacağı tablosunda bu dramı işlemeye karar verdi.
Tablonun Detayları
Guernica’nın kompozisyonu fazlasıyla kaotik. Geometrik ve izlenimci olan tablo aynı zamanda kübizmin de güçlü bir yansıması. Tablodaki mekan da Picasso’nun kübist üslubunun sonucu olarak perspektifler ve çoklu bakış açılarıyla ele alınmış. Resimdeki sembollerin yorumu hakkında ise Picasso, “Sembolleri tanımlamak ressamın görevi değil. Resme bakan kişiler sembolleri anladıkları gibi yorumlamalıdır.” diyor.
Günümüzde de birçok sanat yorumcusunun figürleri farklı yorumladığına tanık oluyoruz. Bu bağlanma figürleri nesnel olarak yorumlayıp -hele ki resimdeki sembolizmin kattığı belirsizliği de düşünürsek- tek bir sonuca bağlamak olanaksız. Ortak olan kanı ise tablonun savaşı ve savaşın getirdiği yıkımı, insanların acımasızlığıyla insanoğluna yapılan haksızlıkları anlatan eşsiz bir eser olduğudur. Günümüzde yıkıcı savaşların devam etmesi de Guernica’yı güncel ve evrensel bir eser haline getiriyor.
Barışın uluslararası simgesi olarak kabul edilen Guernica tablosu halen Madrid’de bulunan Reina Sofía Müzesi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.
