DEVA Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, gübre üretiminde yaşanan düşüşe ve artan tarımsal maliyetlere dikkat çekti.
DEVA Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, gübre sanayindeki kapasite düşüşlerini, fahiş fiyat artışlarını ve çiftçilerin artan maliyetler nedeniyle gübre alamaz hâle gelmesini gündeme taşıdı. Tarımdaki krizin doğrudan gıda güvenliğini tehdit ettiğini vurgulayan Şahin, iktidara gerçekçi destek adımları atılması çağrısında bulundu.
“Fabrikalar kapasitesinin beşte birini bile kullanamıyor ama gübrenin fiyatı yüzde 42 artıyor”
Gübre üreticilerinin raporlarına ve sektördeki daralmaya dikkat çeken Şahin, “Bir ülkenin tarımında tehlike yalnızca kuraklıkla, donla, doğal afetlerle başlamaz. Çiftçinin toprağına atacağı gübreyi alamaması da en az bunlar kadar ciddi bir tehlikedir. Çünkü toprağın ihtiyacını erteleyebilirsiniz ama hasat zamanı geldiğinde kaybettiğiniz verimi geri getiremezsiniz. Bugün Türkiye’de çiftçilerimiz tam da böyle bir sıkıntıyla karşı karşıya. Gübre fiyatları yükseliyor, üretim maliyetleri ağırlaşıyor, çiftçi ihtiyacı olan gübreyi almak için borçlanmayı bile göze alamıyor. Üstelik bu tabloyu artık yalnızca çiftçi anlatmıyor. Gübreyi üreten şirketlerin kendi raporları da doğruluyor.
9 Kasım’da açıklanan Tekfen Holding faaliyet raporuna göre, Türkiye’nin önemli gübre üreticilerinden Toros Tarım’ın Ceyhan, Mersin ve Samsun fabrikalarında kapasite kullanım oranı, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 19’a kadar gerilemiş. Geçen yılın aynı dönemine göre gübre üretimi yüzde 54 azalırken ortalama yurt içi satış fiyatı yüzde 42 yükselmiş. Düşünebiliyor musunuz, fabrikalar kapasitesinin beşte birini bile kullanamıyor ama gübrenin fiyatı yüzde 42 artıyor! Üretim düşüyor, fiyat yükseliyor, olan yine çiftçiye oluyor” dedi.
“Çiftçi keyfinden gübre almıyor değil, parası yetmediği için alamıyor“
Ziraat Odalarının verilerine ve iktidarın bütçe söylemlerine tepki gösteren Şahin, “Üstelik aynı şirketin yılın ilk dokuz ayındaki yurt içi gübre satışları 966 bin tondan 802 bin tona düşmüş. Tek bir üreticinin satışlarında 164 bin tonluk gerileme var. Bu rakamlardan daha vahim olan ise şirketin faaliyet raporundaki tespit. Çiftçiler ve bayiler, yüksek faiz ve maliyet baskısı nedeniyle gübre alımlarını erteliyor. Çiftçi keyfinden gübre almıyor değil, parası yetmediği için alamıyor! İşte tarımın geldiği nokta budur. Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin Ekim 2026 verilerine göre de son bir yılda DAP gübresi yüzde 39,7, kompoze gübre yüzde 42,3, amonyum nitrat yüzde 67,7, mazot yüzde 73,4 zamlanmış. Bütün bunlar yaşanırken Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz, 2027 bütçesinde çiftçinin gübre maliyetinin yüzde 25’ini karşıladıklarını söylüyor. Sayın Yılmaz, çiftçinin gübre maliyetinin dörtte birini karşıladığınızla övünüyorsunuz da geriye kalanını ödeyemediği için gübre alımını erteleyen çiftçiyi neden görmüyorsunuz? Sizin yüzde 25’iniz bütçe sunumunda duruyor, çiftçi ise gübreyi tarlasına atabilmenin hesabını yapıyor!” şeklinde konuştu.
“Tarlada eksilen verimin hesabı, eninde sonunda milletin sofrasına gelir”
Tarım ve Bakanlığa çağrıda bulunan Şahin, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bakın, Tarım ve Orman Bakanlığının verilerine göre 2025 yılında Türkiye’nin kimyevi gübre tüketimi yüzde 6 azaldı. Şimdi 2026’nın sonuna gelirken üretimden satışa kadar sektörün verdiği sinyaller, tehlikenin devam ettiğini gösteriyor. Küresel fiyatlar yükselmiş, ithalat pahalanmış, hammadde maliyetleri artmış olabilir. Bunları biz de biliyoruz. Fakat iktidarın görevi çiftçiye neden gübre alamadığını anlatmak değil, gübre alabilmesini sağlamaktır. Çiftçinin gübreyi alamamasına seyirci kalıp sonra gıda fiyatlarının yüksekliğinden şikâyet edemezsiniz! Tarlada eksilen verimin hesabı, eninde sonunda milletin sofrasına gelir.”
“Tarım ve Orman Bakanlığına da buradan sesleniyorum. Gübre Takip Sistemi üzerinden üretimden satışa kadar her çuvalı takip ediyorsunuz. Güzel. Peki, o çuvalı çiftçinin satın alacak gücü kalmış mı, bunu da takip ediyor musunuz? 2026 yılının güncel gübre satış ve tüketim verilerini açıklayın. Destekleri kâğıt üzerindeki oranlara göre değil, çiftçinin ödediği gerçek maliyetlere göre yeniden değerlendirin. Çünkü çiftçinin ihtiyacı, kürsüden anlatılan destek başarıları değil, tarlasına zamanında atabileceği gübredir. Siz verdiğiniz desteği sayıyorsunuz, çiftçi alamadığı gübrenin hesabını yapıyor! Unutmayın, Çiftçi gübreyi bugün alamazsa yarın hasattan kaybeder ve o kaybın bedelini yalnızca çiftçi değil, milletin tamamı öder.”













